اعدام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شرایط اعدام در جهان
راهنمای رنگ‌ها:
  • آبی: مجازات اعدام برای همه جرائم منسوخ شده است
  • سبز: مجازات اعدام منسوخ شده‌است به جز برای جرائمی که در شرایط خاصی همچون زمان جنگ صورت گرفته‌اند
  • نارنجی: عدم اجرای حکم اعدام در عمل
  • قرمز: قانونی بودن اعدام

اِعدام نوعی کیفر و مجازات و به عبارتی دیگر اشد مجازات برای محکوم است. این کیفر یکی از موارد پیش بینی شده در قانون برخی کشورهاست که در آن به حکم قانون و بر اساس حکم دادگاه -عمومی، جنایی، نظامی و غیره- زندگی یک انسان سلب می‌شود.[۱] عربستان سعودی، چین، آمریکا، عراق و ایران دارای بالاترین آمار اعدام در جهان هستند.

شمار اعدام‌ها در کشورهای گوناگون جهان[ویرایش]

اعدام سران عشایر در خرم‌آباد، هم‌زمان با آغاز حکومت رضاشاه پهلوی

لیست ده کشوری که بیشترین آمار اعدام را در سال ۲۰۱۳ داشته‌اند.[۲]

کشور تعداد
۱  چین ۳۰۰۰
۲  ایران ۶۲۴
۳  عراق ۱۶۹
۴  عربستان سعودی ۷۹
۵  کره شمالی ۷۰
۶  ایالات متحده آمریکا ۳۹
۷  سومالی ۳۱
۸  سودان ۲۱
۹  یمن ۱۳
۱۰  ژاپن ۸

در کشورهای گوناگون[ویرایش]

درگذشته اعدام در کشورهای بسیاری از جهان انجام می‌شد. امروزه اما تعداد زیادی از کشورها این روش مجازات را برچیده‌اند و یا کمتر آن را به اجرا در می‌آورند. فشارهای افکار همگانی و سازمان‌های مدافع حقوق بشر در کاهش صدور مجازات اعدام و یا کنار گذاشتن آن دخیل بوده‌اند. بعضی کشورهای جهان از راه برگزاری همه‌پرسی، اعدام را از قوانین قضایی خود برداشته‌اند.

در میان کشورهای صنعتی و پیشرفته جهان، تنها ایالات متحده و ژاپن به اجرای اعدام ادامه داده‌اند. در آغاز سال ۲۰۱۳ میلادی، تعداد ۱۳۰ نفر در ژاپن در فهرست اعدام بودند. ژاپن این افراد را در گروه‌های چندنفره اعدام می‌کند و اجرای این مجازات در میان بیش از ۸۰ درصد مردم آن کشور هوادار دارد.[۳]

ایران[ویرایش]

اعدام در ملاء عام در یکی از شهرهای ایران

بنا بر گزارش احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، از اول ژوییه ۲۰۱۳ تا آخر ژوئن ۲۰۱۴ (۱۰ تیر ۱۳۹۲ تا ۹ تیر ۱۳۹۳)، تعداد اعدام شدگان در ایران به رقم کم سابقه ۸۵۲ نفر رسیده است. آقای شهید، در ششمین گزارش خود از وضعیت حقوق بشر در ایران، که برای بررسی در نشست اکتبر مجمع عمومی سازمان ملل متحد تهیه شده، تصریح کرده که در شش ماهه اول سال ۲۰۱۴ (۱۱ دی ۱۳۹۲ تا ۹ تیر ۱۳۹۳) ۴۱۱ نفر اعدام شده اند که ۸ نفر آنها هنگام ارتکاب جرم کمتر از ۱۸ سال سن داشته اند.

این تعداد اعدام در سال ۲۰۱۴ در حالی صورت گرفته که روند صدور احکام اعدام در ایران در یک دهه گذشته، رو به افزایش بوده و از ۹۹ مورد در سال ۲۰۰۴، به ۶۸۷ مورد در سال ۲۰۱۳ رسیده است.[۴]

مخالفین و منتقدین اعدام[ویرایش]

دهم اکتبر روز جهانی مبارزه برای لغو اعدام است.

اعدام از دیدگاه اسلام[ویرایش]

  1. اعدام قصاص: اين اعدام در قبال قتل عمد اجرا مى‌شود و داراى شرايط خاصى است. حضور شاكى خصوصى در آن به قدرى پررنگ است كه آن را از قلمرو قواعد آمره خارج مى‌كند و اجازه ولىّ فقيه و ديگر عوامل در آن مؤثر است.
  2. اعدام حدّ: با توجه به تعاريف فقها از «حدّ»، اعدام حدّى را مى‌توان اين‌گونه تعريف كرد: «مجازات مرگى است كه از طرف شارع مقدّس معيّن شده و نمى‌توان آن را به كمتر از مرگ تقليل داد.» اعدام حدّى بر طبق يك تقسيم‌بندى، داراى انواع ذيل است:
  • جرايم جنسى: شامل زنا (زناى محصنه يا با محارم يا به عنف و يا غيرمسلمان با زن مسلمان) و لواط؛
  • جرايم عليه دين و امنيت اجتماعى: شامل محاربه و ارتداد؛
  • جرايم تكرار جرم: همچون تكرار سه بار زنا كه براى بار چهارم، حدّ اعدام جارى مى‌شود.
  1. اعدام تعزير: مجازات مرگى است كه از سوى حاكم معيّن مى‌شود. عموم فقهاى شيعه اعتقاد دارند كه اصل در تعزيرات، مادون حد است، ولى براى عدول از اين اصل و اجراى مجازات بالاتر از حد، مى‌توان به يكى از سه علت ذيل استناد كرد و اعدام تعزيرى را جايز شمرد. اين علل عبارتند از: «مصلحت فرد و جامعه»، «افساد فى الارض» و «نهى از منكر». در ميان فقهاى اهل‌سنّت نيز اختلاف هست، اما در برخى موارد، اعدام تعزيرى را پذيرفته‌اند.

در خصوص اعدام، به ويژه اعدام قصاصى و حدّى، مبانى حقوق كيفرى اسلام با مبانى حقوق غربى از لحاظ ماهيت، متفاوت است؛ چراكه در اين نوع اعدام‌ها، قانون‌گذارى منحصر به خداست و اين متفاوت با مكاتب حقوق غربى است كه انسان را قانون‌گذار مطلق قرار داده‌اند. بر اساس مبانى ايدئولوژيك اسلامى، قانون خدا از روى علم و اطلاع كامل و جامعى است كه از انسان و محيط پيرامون وى دارد. از اين‌رو، به گونه‌اى وضع شده است كه تا ابد نياز به تغيير نداشته باشد. اما قوانين موضوعه بشرى با گذشت زمان و ادراكات جديدى كه بشر از جهان پيرامون خود پيدا مى‌كند، تغيير مى‌کند.[۵]

انواع اعدام[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت ملی
  2. Worldwide database
  3. «سه نفر در ژاپن اعدام شدند». بی‌بی‌سی پارسی، ۲۱ فوریه ۲۰۱۳. 
  4. «انتقاد گزارشگر حقوق بشر از اجرای ۸۵۲ حکم اعدام در ایران در یک سال». بی بی سی فارسی، ۷ اکتبر ۲۰۱۴ - ۱۵ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۴. 
  5. آقا میرسلیم، مرضیه السادات. «جایگاه مجازات اعدام در حقوق بشر اسلام و غرب». خبرنامه انجمن ایرانی حقوق جزا (تهران: انجمن ايرانی حقوق جزا)، ش. ۷ (۱۳۸۶): ۱۳ تا ۲۱. بازبینی‌شده در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]