اویس قرنی

اویس قَرَنی (درگذشته ۳۷ قمری/۶۵۷ میلادی) با عنوان کامل ابو عمرو اُوَیْس بن عَامِرِ بنِ جَزْءِ بنِ مَالِكٍ، مسلمانی ساکن قَرَنْ یمن بود که در زمان حضرت محمد-صل الله عليه و آله و سلم- می‌زیست ولی او را ملاقات نکرد و از تابعین محسوب می‌شود. مقبره او در بایکان از استان سیرت ترکیه است.

زندگی

قرنی در دوران زندگی حضرت محمد ، پیامیر اسلام، مسلمان شد ولی هرگز او را ندید، نقل می‌کنند وقتی برای دیدار حضرت محمد به مدینه آمد او در جنگ بود و او را ندید. پس از درگذشت پیامبر دین اسلام در سال ۶۳۲ میلادی حضرت علی - رضی الله عنه- را ملاقات کرد.

وی پس از این ملاقات قرن را به مقصد کوفه در عراق امروزی ترک کرد و در سال ۶۵۷ در جنگ صفین در حالی که برای علی در برابر معاویه می‌جنگید جان خود را از دست داد. اویس زمان پیامبر اسلام را درک کرد و مسلمان شد، اما به خاطر سرپرستی و خدمت به مادرش، از دیدار حضرت محمد صل الله عليه و آله و سلم بازماند.

حضرت محمد صل الله عليه و آله و سلم در باره او چنین گفته‌است: «همانا از سوی قرن، رایحهٔ رحمان می‌شنوم.»

ادبیات

مسلمان شدن اویس در یمن و موفق نشدن او به دیدار با حضرت محمد یکی از موضوعاتی است که در عرفان و ادبیات فارسی به آن پرداخته شده، رباعی زیر از ابوسعید ابوالخیر یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها است که رابطه اویس و حضرت محمد صل الله عليه و آله و سلم را یک رابطه عرفانی معرفی می‌کند:

گر در یمنی چو با منی پیش منی		گر پیش منی چو بی منی در یمنی
من با تو چنانم ای نگار یمنی		خود در غلطم که من توام یا تو منی

در تذکرةالاولیا عطار نیشابوری در ذکر شماره 2 در مورد اُوَیس قَرَنی آمده است:

«آن قبله تابعین، آن قُدوه اربعین، آن آفتاب پنهان، آن نَفسِ رحمان، آن سُهیل یُمَنی، اُویس قَرَنی- رضی الله عنه...»

منابع

• شرح حال اصحاب حضرت امیرالمومنین علیه السلام - اویس بن عامر معروف به اویس قرنی
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Uwais al-Qarni»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۸).
• http://www.hadith.net/persian/knowledge/raviyan%20moshtarek/1/029.htm
• تذکرةالاولیاء- تالیف: شیخ فریدالدین عطار نیشابوری- تصحیح و تحشیه: رینولد آلن نیکلسون-انتشارات اساطیر، چاپ دوم،1383

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به اویس قرنی در ویکی‌گفتاورد موجود است.