معینالدین چشتی
| معینالدین چشتی |
|---|
شیخ خواجه معین الدین حسن سجزی چشتی مشهور به خواجه معین الدین چشتی درگذشته به سال ۶۳۳ قمری در اجمیر شریف هند. در ایالت راجستان - جی چور.
محتویات |
سوابق [ویرایش]
بعضی او را از اهالی سیستان عدهای او را از هرات و بعضی از سمرقند دانستهاند اما آنچه مسلم است او فارس زبان بود و آثار خود را به زبان فارسی نگاشته است. سال ۵۸۸قمری همراه لشکریان سلطان معزالدین محمد غوری (هرات) از ایران و افغانستان به هند رفت و در اجمیر ساکن شد.
وی یکی از مهم ترین و موثرترین طریقههای صوفی که هم در تاریخ سیاسی و اجتماعی شبه قاره و هم در تاریخ ادبیات فارسی در آن سامان نقش داشتهاند و صوفیان پیرو طریقه چشتیه هستند.
اولین پیر بزرگی از این طریقت که در هند بساط ارشاد گسترد، سلسله جانشینان معین الدین از طریق قطب الدین بختیار اوشی و فریدالدین گنج شکر و نظام الدین اولیا و نصیرالدین چراغ دهلی ادامه پیدا کرد و در سراسر هند، پاکستان و بنگلادش کنونی گسترش یافت.
این صوفیان مجالس وعظ و تذکر و خطابههای خود را به زبان فارسی ایراد میکردند و این معنی، زبان و ادبیات فارسی را در شبه قاره هند گسترش میداد.
چندکتاب مانند 'انیس الارواح'، 'دلیل العارفین'، 'فواید السالکین' و 'اسرارالاولیا' همه به سرسلسلهها و بزرگان طریقت چشتیه همچون معین الدین چشتی و قطب الدین بختیار کاکی نسبت داده شدهاند.
معینالدین شاگردان زیادی تربیت کرد و آنان هر کدام در منطقه خود مصدر خدمات ارزندهای شدند و قطبالدین بختیار کاکی و فریدالدین گنج شکر از شاگردان و تربیت شدگان او هستند که منشأ آثار و خدمات اسلامی شدند.
خواجه معینالدین پس از مدتی فعالیت و تأسیس سازمانهای فرهنگی و مذهبی در شهر اجمیر دیده از جهان فرو بست و مسلمین پس از درگذشت او برایش مقبره مجلل و باشکوهی ساختند که پس از هشت قرن هنوز پابرجاست و یکی از مزارهای درجه اول مسلمین در هند به شمار میرود.
در ایوان و رواقها و داخل مقبره اشعار زیادی به زبان فارسی که زبان رسمی کشور هند بود دیده میشود
سلاطین و امرا در قرون متمادی بر تربت وی که زیارتگاه است، گنبد و بارگاه بنا کردند و هرسال مردم و مریدان شیخ از سراسر هند ۳۰ اردیبهشت، به مناسبت عُرس وی، مراسمی برگزار میکنند. او در قرن پنجم و ششم نزد علمای خراسان آموزس دید و دانشهای عصر خود را فرا گرفت.
سلسله چشتی [ویرایش]
تصوف چشتی شجره وارتباط دینی خود را چنین می داند:
- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم
- حضرت علی علیه السلام
- حضرت خواجه حسن بصری
- حضرت خواجه عبدالواحد بن زید
- حضرت خواجه فضیل ابن عیاض
- حضرت خواجه ابراهیم بن ادهم البلخیؒ
- حضرت خواجه حذیفه مرعشی
- حضرت خواجه ابو هبیره بصری
- حضرت خواجه ممشاد علوی دینوریؒ
- خواجه ابو اسحاق شامی رحمت ﷲ علیه
- خواجه ابو احمد ابدال رحمت ﷲ علیه
- خواجه ابو محمد چشتی رحمت ﷲ علیه
- خواجه ابو یوسف چشتی رحمت ﷲ علیه
- خواجه قطب الدین مودود چشتی رحمت ﷲ علیه
- خواجه شریف زندنی رحمت ﷲ علیه
- خواجه عثمان هارون رحمت ﷲ علیه
- خواجه معین الدین چشتی اجمیری رحمت ﷲ علیه
- قطب الدین بختیار کاکی رحمت ﷲ علیه
- بابا فرید الدین گنج شکر رحمت ﷲ علیه
- خواجه نظام الدین اولیاء رحمت ﷲ علیه
- نصیرالدین چراغ دهلوی رحمت ﷲ علیه
شجره نامه خواجه معین الدین چشتی [ویرایش]
- علی، بن ابیطالب
- فاطمه زهرا، دختر محمد (پیامبر اسلام)
- امام حسین بن علی
- امام علی زین العابدین بن حسین
- امام محمد باقر بن علی
- امام جعفر صادق بن محمد
- امام موسی کاظم
- امام علی موسی رضابن موسی (امام هشتم شیعه)
- امام محمدتقی بن علی (امام نهم شیعه)
- امام علی نقی بن محمد (امام دهم شیعه) النقی،
- امام حسن بن علی اصغر عسکری،
- سید محمد
- سید ابراهیم
- سید عبدالعزیز
- سید طاهر
- سید احمدحسین
- سید کمالدین
- سید غیاث الدین
- خواجه معین الحق والدین
خانقاهها [ویرایش]
بهجز خانقاههایی که در دوره اعتلا در اجمیر و دهلی و اجودهن مرکزیت داشتند، در ایالتهای دیگر هند نیز بهتدریج خانقاههایی تأسیس شد که از مهمترین آنهاست: ۱) خانقاه بنگال، که شیخ سراجالدین (متوفی ۷۵۸) معروف به اخیسراج، از مریدان شیخ نصیرالدین، آن را تأسیس کرد. این خانقاه بهصورت یکی از مراکز عمده سلسله چشتیه در آمد و توجه بسیاری از مریدان و مردم و امرا را به خود جلب کرد تا بدانجا که آنان دست ارادت به شیخسراجالدین دادند. ۲) خانقاه دکن. برهانالدین غریب و سیدمحمد گیسودراز سلسله چشتیه را در دکن اشاعه دادند که باعث تأسیس خانقاههایی در جنوب هند شد و مراکزی برای آموزش و تهذیب مسلمانان بهوجود آمد. ۳) خانقاه گجرات. دو تن از مریدان خواجه قطبالدین بختیار، به نامهای شیخمحمود و شیخ حامدالدین احمد نهرواله، سلسله چشتیه را در گجرات اشاعه دادند، اما در زمان شیخنظامالدین اولیاء بسیاری از مریدان وی به گجرات رفتند و بهویژه باتلاش علامه کمالالدین و شیخکبیرالدین ناگوری و سیدکمالالدین قزوینی، سلسله چشتیه در این منطقه بیش از پیش گسترش یافت و مراکز و خانقاههایی برای جذبمریدان در آنجا تأسیس شد. ۴) خانقاه مالْوه. در این ناحیه سلسله چشتیه را سه تن از خلفای شیخ نظامالدین اولیاء، به نامهای شیخ وجیهالدین یوسف، شیخکمالالدین و مولانا مغیثالدین، رواج دادند و سبب ساخت خانقاههایی در آنجا شدند.
پیوند به بیرون [ویرایش]
- [۱]
- [۲]
- درگاه دیپلماسی[۳]
- ویدیو در یوتیوب
- [۴]
- [۵]
- [۶]
- New round of ping pong diplomacy (گاردین, Tuesday, June 10, 2008)
- [۷]
