زبان‌های یهودی-ایرانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یهودی-ایرانی
زبان بومی درایران، ازبکستان، جمهوری آذربایجان، روسیه (داغستانتاجیکستان، افغانستان، عراق، اسرائیل
قومیتیهودیان ایران
شمار گویشوران

۶۰٬۰۰۰[۱]
عبری، لاتین، فارسی و سیریلیک
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹jpr
گلاتولوگjude1257[۲]
{{{mapalt}}}
شهرهای ایرانی دارای گویش محلی یهودی[۳]

زبان‌های یهودی-ایرانی شماری از گونه‌های ایرانی یهودیان هستند که در سراسر قلمرو گسترده امپراتوری ایران گویش می‌شوند. گویش‌های یهودی-ایرانی در مقایسه با همسایگان مسلمان خود معمولاً محافظه‌کارانه هستند. برای نمونه گویش یهودی-شیرازی به زبان حافظ نزدیک‌تر است تا لهجه فارسی شیرازی.

زبان‌های یهودی-ایرانی همانند سایر زبان‌های یهودی دارای مقدار زیادی وام‌واژه از عبری هستند و به گونه‌ای از الفبای عبری نوشته می‌شوند. برخی از گویش‌های این گروه به صورت محاوره‌ای به نام لوترایی خوانده می‌شوند که به معنی «[زبان] تورات نیست» است. این اشاره به شکلی دیگر از زبان دارد در آن تعداد وام‌واژگان عبری و آرامی عمداً به حداکثر می‌رسد تا بتواند به عنوان یک زبان رمزی عمل کند. در کل شمار این وام‌واژه‌ها نسبت به ییدیش یا لادینو بسیار کم است.[۴]

گونه‌ها

مقایسه واژگان

در جدول زیر واژگانی از گونه‌های مختلف یهودی-ایرانی ارائه شده‌است.[۳]

Comparison of Languages.png

جستارهای وابسته

منابع

  1. Judeo-Persian (Dzhidi)
  2. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "یهودی-ایرانی". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Borjian, Habib (2014). "What is Judeo-Median and how does it differ from Judeo-Persian?". The Journal of Jewish Languages.
  4. Habib Borjian, “Judeo-Iranian Languages,” in Lily Kahn and Aaron D. Rubin, eds. , A Handbook of Jewish Languages, Leiden and Boston: Brill, 2015, pp. 234-295. [۱].
  5. "I Think, Therefore I Am - Original Farsi" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2016-07-25.
  6. "I Think Therefore I am" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2016-03-03.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ http://www.babanouri.com/En/I-Think-Therefore-I-Am.pdf
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ "Judeo-Iranian". Archived from the original on 2016-07-29.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "Encyclopædia Iranica: Loterāʾi". Archived from the original on 2016-07-29.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ "Encyclopædia Iranica: Judeo-Persian Communities of Iran x. Judeo-Persian Jargon (Loterāʾi)". Archived from the original on 2016-07-29.
  • Schmidt, Rüdiger (ed.) (1989). Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden: Reichert. ISBN 3-88226-413-6.

پیوند به بیرون