یوهان صلیبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یوهان صلیبی
Zurbarán St. John of the Cross.jpg
Saint John of the Cross by فرانسیسکو دی زورباران, 1656
Religious founder, priest and Doctor of the Church
زادروز فنتیبرس، استان آبیلا، اسپانیا
درگذشت ۱۴ دسامبر ۱۵۹۱ میلادی (۴۹ سال)
اوبدا، استان خائن، اسپانیا
محترم شمرده‌شده در کلیسای کاتولیک; Anglican Communion; لوتریانیسم
تبرک ۲۵ ژانویه ۱۶۷۵ by کلمنت دهم
تقدیس ۲۷ دسامبر ۱۷۲۶ توسط بندیکت سیزدهم
معبد اصلی Tomb of Saint John of the Cross, سگوبیا، اسپانیا
قدیس حامی Contemplative life; contemplatives; mystical theology; عرفان; Spanish poets[۱]

یوهانِ صلیبی (اسپانیایی: San Juan de la Cruz؛ زاده ۲۴ ژوئن ۱۵۴۲(۱۵۴۲-06-۲۴) درگذشته ۱۴ دسامبر ۱۵۹۱(۱۵۹۱-12-۱۴)) چهرۀ برجسته ای از اصلاح کاتولیک، صوفی و نویسندۀ اسپانیایی، قدیس کاتولیکِ رومی، راهب صومعه کارملی (Carmelite) و کشیشی که در فنتیبرس بدنیا آمد.

یوهانِ صلیبی بخاطر نوشته هایش شناخته شده است. وی در هر دو عرصۀ شعر و مطالعاتش در رابطه با تکاملِ روح بعنوان اوج ادبیات عرفانی در اسپانیا ملاحظه شده و از قله های رفیع در همۀ ادبیات اسپانیا محسوب میشود. وی در سال 1726 بوسیلۀ پاپ بندیکت سیزدهم بعنوان فردی پرهیزگار به زمرۀ قدیسان درآمد. او یکی از سی و شش پزشک کلیسا است.

زندگی[ویرایش]

اوایل زندگی و تحصیلات

یوهان در خاندانی متولد شد که در زمرۀ یهودیان بوده و در اسپانیا و پرتغال به کلیسای کاتولیک پیوستند. پدرش گونزالو، حسابدار بستگان ثروتمندی بود که به تجارت ابریشم مشغول بودند. با این حال وقتی در سال 1529 با کاتالینا (مادر یوهان) ازدواج کرد فرد یتیم و سطح پایینی بشمار میرفت. پدر در سال 1545 از میان رفت در حالیکه یوهان هنوز سه سال بیشتر نداشت. دو سال بعد برادر بزرگ ترش لوئیس از دنیا رفت. مرگی که احتمالا بدلیل تغذیۀ ناکافی ناشی از فقرخانوادۀ یوهان شکل گرفت. پس از آن بود که مادرش به قصد یافتن کار، همراه او و فرانسیسکو تنها برادر باقی ماندۀ یوهان به شهرهای دیگری نقل مکان کرد. تا اینکه در سال 1551 توانست در شهر مدینا دل کامپو به کار بافندگی مشغول شود.

یوهان در شهر مدینا به مدرسه ای با 160 کودک فقیر وارد شد. کودکانی که اغلب یتیم بوده و به یادگیری مفاهیم پایه، بویژه در حکمت و معارف مسیحیت میپرداختند. مدرسه ای که به آنها غذا، پوشاک و خوابگاه هم میداد. یوهان حین تحصیل در آنجا برای خدمت بعنوان دستیار کشیش نزد راهبه های صومعۀ آگوستینی انتخاب شد. سالها بعد او در بیمارستانی به کار مشغول شد و از 1559 تا 1563 در مکتب انجمن عیسی به مطالعۀ علوم انسانی پرداخت. انجمن عیسی در آن زمان سازمانی نوپا بود که فقط چند سالی از تاسیس آن توسط ایگناتیوس لویلایِ اسپانیایی میگذشت. در 1563 یوهان وارد نظام صومعۀ کارملی شده و نام یوهانِ اس. تی ماتیوس را برگزید.

در سال بعد او به همۀ تعهدات و نذرهای مذهبی خود بعنوان یک کارملی عمل کرده بود و بدین ترتیب عازم سالامانکا شد. مکانی که او به تحصیل فلسفه و الهیات در کالج دی سان آندرس و دانشگاه معتبر آنجا پرداخت. (دانشگاه سالامانکا در آن زمان در کنار پاریس، آکسفورد و بولونگا یکی از چهار دانشگاه بزرگ اروپا بود). برخی از نویسندگان جدید ادعا میکنند که این سفر و اقامت بر همۀ نوشته های بعدی یوهان تاثیر گذاشت. بخصوص آموزه های فرای لوئیس دِ لئون در باب شناخت کتاب مقدس (شرح و تفسیر و آموزش زبان عبری و آرامی ) در این دانشگاه. لئون یکی از زبده ترین متخصصین در مطالعات کتاب مقدس بود و ترجمۀ مهم و بحث انگیزی به زبان اسپانیایی از متن غزل غزل های سلیمان به انجام رسانده بود. (آن زمان اجازه نمیدادند که در اسپانیا کتاب مقدس به زبان بومی ترجمه شود چراکه ترجمه از زبان لاتین به اسپانیایی امکان فهم و تعبیرات غلط ایجاد کرده و باعث سردرگمی میشد).

پیوستن به اصلاحات سانتا ترسا

در سال 1567 تقدیر یوهان بعنوان یک کشیش رقم خورد و عزم خود را برای پیوستن به نظام سختگیرانۀ کارتزین ها نشان داد. این نظام برای او جذابیت داشت چراکه به تشویقِ سکوت و خلوت گزینی و تعمق درونی میپرداخت. ظاهرا در سپتامبر 1567 سفری از سالامانکا به مدینا او را تغییر داد. او در مدینا راهبۀ پر جذبه و کاریزماتیکِ کارملی، یعنی سانتا ترسا را ملاقات نمود. سانتا در مدینا به دنبال دومین صومعۀ خود برای زنان میگشت و در این ملاقات بلافاصله با یوهان در ارتباط با طرح های اصلاحی خود برای نظام جاریِ مسیحیت وارد بحث شد. او در جستجوی بازیابیِ خلوص و پاکی در نظام کارملی بود. امری که مستلزم آغاز رسوم و مقررات "قانون نخستین" سال 1209 بود. اجرای این مقررات بوسیلۀ اوژن چهارم در سال 1432 رها شده بود.

بواسطۀ این قوانین کشیشان باید بیشتر زمان روز و شب را به از بر خوانیِ ذکرهای مراسم ربانی پرداخته و به مطالعۀ متون مذهبی میپرداختند. راهبه ها نیز بیشتر وقت خود را باید در پیرامون صومعه و نزد مردم به تبلیغ آیین و مکتب خود میگذراندند. انجام مجموعه ای از پرهیزات شامل عدم مصرف گوشت و روزه داری های طولانی که از عید تجلیل از صلیب (14 سپتامبر) تا عید پاک طول میکشید. دوره های طولانی پیشه کردن سکوت، بخصوص بین دعای شب و دعای سحر گاهی و محدود نمودن عادات نیز شامل چنین پرهیزاتی میشد. آنها طرفدار دستور منع پوشیدن کفش بودند. (که در 1432 حذف شده بود). بخاطر همین مقرره آخر بود که پیروان ترسا در میان کارملی ها به "پابرهنگان" مشهور شدند. صفتی که بواسطۀ آن خود را از راهب ها و راهبه های غیر اصلاح گرا متمایز میساختند.

یوهان یکسال پایانی تحصیلات خود درا سالامانکا را با سانتا ترسا گذراند و به پیشنهاد او از گرایش خود به نظام کارتزین ها کاسته و به مکتب ترسا گروید. در آگوست 1568 جان در همراهی با ترسا از مدینا به وایادولید سفر کرد. سفری که به قصد یافتن صومعه هایی دیگر برای راهبه ها انجام گرفت و یوهان را بیشتر با شکل جدید زندگیِ کارملی آشنا ساخت. در اکتبر 1568 یوهان در همراهی با فریار آنتونیو، وایادولید را بقصد یافتن صومعۀ جدیدی برای راهب ها ترک نمود. یعنی ابتدا برای مردانِ پیرو اصول ترسا به چنین اقدامی دست زدند. آنها خانۀ متروکه ای را یافتند که به ترسا بخشیده شده بود. در 28 نوامبر 1568 صومعه تاسیس گردید و در همین روز یوهان نام خود را به یوهان صلیبی تغییر داد.

 بلافاصله پس از آن در سال 1570 راهب ها این صومعه را بیش از حد کوچک دیده و به شهر مجاور آن حرکت کردند. پس از حرکت این اجتماع از راهب ها، یوهان اجتماعی دیگر از راهبان را در شهر پاسترانا تشکیل داد که به نوعی خانۀ مطالعات آکادمیک برای تربیت راهبان تبدیل گردید.

یوهان در سال های بین 1574 تا 1577 در حالیکه به عبادت در صومعه ای در آویلا مشغول بود، در اتاق زیر شیروانی و مشرف به محراب صومعه در مکاشفه ای به رویت تصلیب عیسی نایل شد. رویتی که او را به خلق نقاشی مشهورِ مسیح "از بالا" واداشت. این نقاشی در 1641 در صومعه قرار داشته و بعدها به آویلا برده شد. این نقاشی الهام بخش سالوادور دالی در خلق اثر مسیحِ قدیس یوهان صلیبی گردید.

دوران حبس، نوشته ها، شکنجه، مرگ و بازشناسی ارزش های یوهان[ویرایش]

در شب 2 دسامبر 1577 گروهی از کارملی های مخالف اصلاحات بسمت محل اقامت یوهان در آویلا یورش برده و وی را به اسارت گرفته و زندانی کردند.

کارهای ادبی[ویرایش]

یوهان صلیبی بعنوان یکی از برجسته ترین شعرای زبان و ادب اسپانیایی شناخته شده است. هرچند که مجموعۀ اشعار کامل وی کمتر از 2500 بیت است. دو مجموعه از این اشعار یعنی سرایش معنوی و شب تاریکِ روح بشکلی گسترده بعنوان شاهکاری از شعر و ادب اسپانیایی ملاحظه شده اند. هم بخاطر فن نگارش رسمی و هم برای نمادشناسی و صنایع غنیِ ادبی که در این دو مجموعه بکار رفته است. کارهای مذهبی (وابسته به الهیات) یوهان اغلب عبارت از تفاسیری است که بر این اشعار نوشته است. همۀ این آثار بین سال های 1578 و تا مرگ وی یعنی 1591 نگاشته شده اند که همین انسجام والایی را به نقطه نظرات موجود در آنها بخشیده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. In 1952, the Spanish National Ministry for Education named him Patron Saint of Spanish poets. The same ministry repeatedly authorised and approved the inclusion of John's writings among the canon of Spanish writers.

پیوند به بیرون[ویرایش]