پرش به محتوا

مناخم بگین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مناخم بگین
מנחם בגין‎
مناخم بگین در سال ۱۹۷۸
ششمین نخست‌وزیر اسرائیل
دوره مسئولیت
۲۱ ژوئن ۱۹۷۷ – ۱۰ اکتبر ۱۹۸۳
رئیس‌جمهورافاریم کاتزیر
اسحاق نافون
حییم هرزوگ
پس ازاسحاق رابین
پیش ازاسحاق شامیر
وزارت دفاع اسرائیل
دوره مسئولیت
۲۸ مه ۱۹۸۰ – ۵ اوت ۱۹۸۱
نخست‌وزیرخودش
پس ازعزر وایزمن
پیش ازآریل شارون
دوره مسئولیت
۱۴ فوریه ۱۹۸۳ – ۲۳ فوریه ۱۹۸۳
نخست‌وزیرخودش
پس ازآریل شارون
پیش ازموشه آرنس
اطلاعات شخصی
زاده۱۶ اوت ۱۹۱۳
برست، امپراتوری روسیه (امروز در خاک بلاروس قرار دارد.)
درگذشته۹ مارس ۱۹۹۲ (۷۸ سال)
تل‌آویو، اسرائیل
حزب سیاسیهروت (۱۹۴۸–۱۹۸۸)
لیکود (۱۹۸۸–۱۹۹۲)
دیگر عضویت‌های سیاسیگاهال (۱۹۶۵–۱۹۸۸)
محل تحصیلدانشگاه ورشو
امضا

مناخیم ولفوویچ بگین یا مِناحْیْم بیجِن (عبری: מְנַחֵם בְּגִין، تلفظ: مِنَحْیْم بِيچِن menahém bégin‎؛ ۱۶ اوت ۱۹۱۳ – ۹ مارس ۱۹۹۲) ششمین نخست‌وزیر اسرائیل و برنده جایزه صلح نوبل بود.

اوایل زندگی

[ویرایش]

مناخم بگین در ۱۶ اوت ۱۹۱۶ در برست در امپراتوری روسیه زاده شد. اما در لهستان بزرگ شد. بیشتر یهودیان روسیه پیرو افکار زیو ژابوتینسکی بودند.[۱] خانواده بگین هم همچون ژابوتینسکی از طرفداران جنبش مسلحانه صهیونیسم برای ایجاد کشور اسرائیل بودند. مناخیم به سازمان بتار پیوست. یک سال بعد، مناخیم هفده ساله فرمانده بتار در شهر خودشان برست شد. هم‌زمان بگین در دانشگاه ورشو درس حقوق خواند.

او در کنگره اعضای بتار در سال ۱۹۳۸ سوگند گروه را اینچنین قرار داد: «من اسلحه به‌دست می‌گیرم تا هم از قومم دفاع کنم و هم وطنم را به پیروزی برسانم.» خیلی زود او در جنبش ژابوتینسکی رشد کرد و در سال ۱۹۳۹ معاون عملیاتی بتار شد.

ایرگون و تروریسم

[ویرایش]

با آغاز جنگ جهانی دوم و تهاجم آلمان به لهستان بگین مجبور شد از ورشو فرار کند.[۱] در این زمان بود که او به ارتش آندرس که در شوروی از لهستانی‌تبارها تشکیل شده بود، پیوست. او در سال ۱۹۴۲ از راه ایران به فلسطین رفت و پس از ورود به فلسطین با گروه ایرگون ارتباط برقرار کرد و دو ماه بعد فرمانده آن گروه شد. ایرگونی‌ها از تندروهای یهودی بودند که در فلسطین کارهای مسلحانه می‌کردند.

بگین مدتی در دهه ۱۹۴۰ میلادی رهبری سازمان نظامی ملی در سرزمین اسرائیل (ایرگون) را که از سوی قیمومت بریتانیا بر فلسطین سازمان تروریستی خوانده شده بود را بر عهده داشت.[۲][۳][۴][۵][۶] این گروه در سال ۱۹۴۶ در هتل کینگ دیوید بمبی گذاشت که منجر به کشته شدن ۹۱ نفر شد.[۷] مقام‌های بریتانیایی در فلسطین برای دستگیری او جایزه‌ای به مبلغ ۵۰ هزار دلار تعیین کرده بودند.[۱] او یکی از سخنرانی‌هایش در نیویورک را با این جمله آغاز کرد «من یک تروریست سابق هستم!»[۸]

نخست‌وزیری

[ویرایش]

تأسیس اسرائیل در ۱۹۴۸ فعالیت‌های سیاسی و نظامی بگین را محدود کرد. او حزب حیروت (آزادی) را تأسیس کرد. ولی طرفدار زیادی نداشت. تا آن که در جریان جنگ یوم کیپور در ۱۹۷۳ با ائتلاف با آریل شارون، حزب لیکود را تأسیس کرد. محبوبیت شارون باعث پیروزی حزب لیکود در انتخابات شد. در ۲۱ ژوئن ۱۹۷۷ بگین نخست‌وزیر اسرائیل شد. وی در ۲۷ اکتبر ۱۹۷۸ با دیدار انور سادات رئیس‌جمهور مصر در اورشلیم قرارداد صلحی را مبنی بر خروج کامل نیروهای اسرائیلی از صحرای سینا و نیز تشکیل حکومت خودگردان برای فلسطینی‌ها در اسرائیل را امضا کرد که بعدها به پیمان کمپ دیوید مشهور شد.

توافقنامه کمپ دیوید ۳ موضوع عمده را در بر می‌گرفت؛

به دنبال این قرارداد دو کشور اقدام به تبادل سفیر و آغاز عادی‌سازی روابط دیپلماتیک کردند.

بگین بر اثر ضعف و ناتوانی و بیماری در ۱۵ سپتامبر ۱۹۸۳ استعفا کرد.[۹]

جایزه صلح نوبل

[ویرایش]

امضای توافقنامه کمپ دیوید آغاز صلحی پایدار در منطقه خاورمیانه را تضمین کرد.[۱۰] به همین دلیل بنیاد نوبل در سال ۱۹۷۸ جایزه صلح خود را به‌طور مشترک به انور سادات از مصر و مناخیم بگین از اسرائیل تقدیم کرد. هنگامی که بگین برای دریافت جایزه به اسلو پایتخت نروژ رفت، چنان اعتراضات خشونت‌آمیزی علیه او شکل گرفت که مراسم را به دلایل امنیتی در قلعه آکرشوس برگزار کردند.[۱]

شیمون پرز که در هنگام مذاکرات کمپ دیوید، وزیر دفاع بگین بود درباره گذشته نظامی بگین گفته بود: «همه جهان، او را تروریست می‌دانست و سپس تبدیل به یک دولتمرد شد.»[۱]

انتقادات

[ویرایش]

بگین در سال ۱۹۴۸ هنگامی که رهبر حزب آزادی بود، برای درخواست کمک مالی سفری به ایالات متحده انجام داد.[۱۱] در طول آن سفر، هانا آرنت و برخی دیگر از روشنفکران یهودی در نامه‌ای سرگشاده به روزنامهٔ نیویورک تایمز[۱۲] وی را رهبر حزبی خواندند که به‌شدت در سازماندهی، روش‌ها، فلسفهٔ سیاسی و خواستهٔ اجتماعی مشابه حزب‌های نازی و فاشیست است. در این نامه به کشتار دیر یاسین که طی آن ۲۴۰ نفر ساکنان روستایی کشته شدند، اشاره شد. این نامه ازجمله توسط آلبرت اینشتین امضا شد.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]

درگذشت

[ویرایش]

مناخیم بگین در ۹ مارس ۱۹۹۲ در سن ۷۸ سالگی درگذشت.

نگارخانه

[ویرایش]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 3 4 5 جرمی هاول (سرویس جهانی بی‌بی‌سی) (۹ بهمن ۱۴۰۳). «از احمد شرع تا عرفات و بگین؛ شبه‌نظامیانی که به عنوان دولتمرد پذیرفته شدند». بی‌بی‌سی فارسی.
  2. ↑ BBC NEWS | Americas | Profile: Rahm Emanuel
  3. ↑ «Menachem Begin 'backed plot to kill German Chancellor' - Times Online». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۹.
  4. ↑ «British anger at terror celebration - Times Online». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۹.
  5. ↑ IRGUN'S HAND SEEN IN ALPS RAIL BLAST; Polish Jew Confesses He Was Look... - Free Preview - The New York Times
  6. ↑ IRGUN BOMB KILLS 11 ARABS, 2 BRITONS; Missile Thrown From a Taxi in Je... - Free Preview - The New York Times
  7. ↑ «نشریه تایمز». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۹.
  8. ↑ گفتگوی اوریانا فالاچی با شارون. اوریانا فالاچی. غلامرضا امامی. (ISBN 964-369-124-1) نشر افق. ۱۳۸۳ تهران
  9. ↑ اطلاعات عمومی (تاریخ معصر)، دنیای دانش، ۱۳۷۶ |شابک=964-5732-17-4
  10. ↑ Greenspan, Jesse (October 21, 2019). "How Jimmy Carter Brokered a Hard-Won Peace Deal Between Israel and Egypt". www.history.com. Retrieved September 6, 2023.
  11. ↑ The State of Israel. "Menachem Begin (1913-1992)" (به انگلیسی).
  12. ↑
    ... with a number of other prominent Jewish intellectuals, including Hannah Arendt and Sidney Hook, Einstein signed an open letter calling attention to what the group considered among "the most disturbing political phenomena of our times". Einstein on Politics, David E. Rowe, Robert J. Schulmann, Princeton University Press, 2007, p. 350 (see on Google Book).
  13. ↑
    Among the most disturbing political phenomena of our times is the emergence in the newly created state of Israel of the "Freedom Party" (Tnuat Haherut), a political party closely akin in its organization, methods, political philosophy and social appeal to the Nazi and Fascist parties. New York Times, December 4, 1948 بایگانی‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine
  14. ↑
    Aschheim, Steven, Hannah Arendt in Jerusalem, p. 188, University of California Press, 2001
  15. ↑
    Benhabib, Seyla, The Reluctant Modernism of Hannah Arendt, p. 57, Rowman & Littlefield, 2000
  16. ↑ "The Gun and the Olive Branch" p 472-473, David Hirst, quotes Lilienthal, Alfred M. , The Zionist Connection, What Price Peace?, Dodd, Mead and Company, New York, 1978, pp.350-3 - Albert Einstein joined other distinguished citizens in chiding these `Americans of national repute' for honouring a man whose party was `closely akin in its organization, methods, political philosophy and social appeal to the Nazi and Fascist parties'. See text at Harvard.edu بایگانی‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine and image here بایگانی‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine. Verified 5th Dec 2007.
  17. ↑ Albert Einstein had already publicly denounced the Revisionists in 1939; at the same time Rabbi Stephen Wise denounced the movement as, "Fascism in Yiddish language or Hebrew language." See Rosen, Robert N. , Saving the Jews: Franklin D. Roosevelt and the Holocaust, Thunder's Mouth Press, New York, 2006, p. 318.

منابع

[ویرایش]

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مناخم_بگین&oldid=42202120»