عزرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عزرا (در عبری:עֶזְרָא، در قرآن عزیر[۱]) از پیامبران بنی‌اسرائیل و از کاتبانی‌ است که دومین گروه مهاجران یهود را که از اسارت بابل به فلسطین بازمی‌گشتند، رهبری می‌کرد.

عزرا در عهد عتیق[ویرایش]

عزرا از نسل پنحاس نوه اهارون بود.[۲] وی پسر سرایا و نوه حلقیا، کاهن بزرگ دوران سلطنت یوشیا بود.[۳] عزرا کتب شریعت موسی را از بر می‌دانست[۴] و احکام شریعت را رونویسی می‌کرد.[۵] در طول زمان زندگی او در بابل، مورد توجه اردشیر اول مشهور به اردشیر درازدست قرار گرفت و وی مأموریت یافت به اورشلیم برود. عزرا به همراه تمام اسرائیلیان، کاهنان و لاویان که در شاهنشاهی ایران زندگی می‌کردند؛ به اورشلیم رهبری کرد. تعداد یهودیانی که با عزرا به اورشلیم آمدند هزار و پانصد تن بودند که سه روز در ساحل احوا توقف کردند و چندین روز در آن‌جا روزه گرفتند. ۳۸نفر از ایشان لاوی و ۲۲۰ نفر از خدمتگزاران هیکل بودند. در روز دوازدهم بهار، عزرا و دیگر یهودیان مسافرتشان را شروع کردند تا این که به اورشلیم رسیدند. در اورشلیم، اردشیر به عزرا اختیار داد که هر اقدامی را در ارتباط با مذهب یهود انجام دهد. او در اورشلیم احکام تورات را برای عبرانیان خواند[۶] و در بنای دیوار اورشلیم به نحمیا یاری رسانید.[۷] کتاب عزرا از بخش‌های عهد عتیق است که عزرا آن را نوشته‌است؛ این کتاب به زبان عبری قدیمی و آرامی نوشته شده‌است. یهودیان اعتقاد دارند که یوسف بن متی، عزرا را در اورشلیم دفن کرده است؛ در حالی که برخی مورخین یهودی و مسلمان نیز محل دفن او را در نزدیکی بصره عراق دانسته‌اند. از جهت زمانی برخی قسمتهای کتاب عزرا با برخی دیگر حدود یکصد سال فاصله زمانی دارد.[۸]

عزرا در اسلام[ویرایش]

در قرآن، کلمه عبری عزرا به صورت عزیر آمده است. بنا به روایت قرآن، شخصی که برخی آن را عزیر دانسته‌اند، در زمان ویرانی شهری که برخی مفسرین آن را بیت‌المقدس دانسته‌اند؛ به خواب رفت و پس از صدسال زنده شد، در حالی که رنگ خوراک و نوشیدنی او تغییر نکرده بود.[۹] زمانی که عزیر از خواب برخاسته بود، شهر اورشلیم بازسازی شده بود. بر اساس قرآن، گروهی از یهود عزیر را پسر خدا دانسته‌اند و کافر شدند.[۱۰] برخی مفسرین معتقدند این گروه از یهود که عزیر را پسر خدا می‌دانسته‌اند در یمن سکونت داشته‌اند.[۱۱] برخی از روایات عزرا را برادر عزیر دانسته‌اند.[۱۲]

انتقادات علیه عزرا[ویرایش]

ويل دورانت ترديد كرده است توراتی را كه عزرا برای مردم خواند، همان كتابی باشد كه در زمان يوشيا خوانده می‌شد. وی می‌نويسد:

«آيا آن (كتاب شريعت موسي) چه بوده است؟ اين كتاب درست همان كتاب عهدی كه يوشيا پيش از آن بر مردم خوانده بود نيست، چه در كتاب عهد تصريح شده است كه آن را در مدت يك روز دو بار بر يهوديان فرو خواندند در حالی كه خواندن كتاب ديگر محتاج يك هفته وقت تمام بوده است.»[۱۳]

احمد حجازی السقا می‌نويسد:

يهوديان سامری قائلند كه تورات كنونی به دست عزرا نوشته شده است و او در آن دخل و تصرفاتی انجام داده كه علّت آن سابقه دشمنی ساكنان مملكت اسرائيل [در برابر ساكنان مملكت يهودا] بوده است كه اصرار داشتند رياست يهود در دست آنها باشد و هيكل آنها در نابلس، قبله باشد و در مقابل ساكنان مملكت يهودا، اصرار داشتند رياست در آنها باشد و هيكل آنها در اورشليم، قبله باشد. پس اهل اورشليم، نصوص تورات را تغيير داده و خط عبرانی را وضع كردند. تورات را با آن نوشتند و در نزاعی كه بر سر قبله بين آنها درگرفت، شاه بابل نظر سامری‌ها را پذيرفت و عبرانی‌ها را از بقای هيكل خود در اورشليم، منع نمود و آنچه را در بيت المقدس ساخته بودند، نابود كرد. پس عزرا و زوربيل به پا خواستند و خطی غير از خط عبرانی درست كردند و حروف را 27 عدد قرار دادند و شريعت را با آن خط و با حذف و اضافات زياد، نوشتند. آن دو گروه، قبل از بازگشت به وطن، در جوّی دوستانه، آن تورات را پذيرفتند و هر گروهی گمان می‌كرد كه پس از بازگشت، رياست از آنِ او خواهد بود؛ ولی پس از بازگشت به وطن با هم اختلاف پيدا كردند در حالی که تورات تغییر یافته، همچنان نزد آنها باقی ماند.

نويسنده مزبور، در ادامه، مدّعی است كه عزرا در تورات،‌ مقام داود را پايين آورد و با تهمت اينكه جدّش مرد صالحی نبوده است، او را لايق پادشاهی نمی‌دانست . حجازی، علت اين كار عزير را، تقويت موقعيت كاهنان می‌داند چرا كه در آن دوران، مقام آنان كه جامع رياست دين و دنيا بودند، پايين آمده بود.    او می‌نويسد:

عزرا مدّعی شد كه يهودا پسر يعقوب به زنی زنا كرد و از نسل او داود زاده شد و سپس در تورات نوشت كه «زنا زاده، تا ده پشت در گروه خدا جای نمی‌گيرد». عزرا داود را به ارتباط نسلش با موآبيان نيز متّهم كرد تا هم از طريق پدر و هم از طريق مادر، او را تحقير كرده باشد و در تورات نوشت كه عمونی‌ها و موآبی‌ها تا ده پشت در گروه خدا جای نمی‌گيرند... اين در حالی بود كه در تورات تصريح كرده بود كه (كلّ امرء بما كسب رهين) يعنی: هر كس در گرو اعمال خويش می‌باشد).

   وی در اينكه شخصی كه در آيه 259 بقره آمده (كه صد سال مرده بود و بعد خدا او را زنده كرد)، درباره تطبيق او با عزرا، تشكيك مي‌كند.[۱۴]

 پسر خدا[ویرایش]

عزرا یا عزیر نزد یهود پسر خدا (بنده محبوب خدا) شد چون پس از صد سال زنده شد و به نزد پادشاه ایران رفت و برای یهودیانی که در زمان بخت النصر از صد سال پیش به بابل تبعید شده بودند شفاعت کرد و متن تورات را که از فراموش شده بود و کسی قدرت احیاء آن را نداشت دوباره برای قوم یهود بازخواند.


پانویس[ویرایش]

  1. LAZARUS-YAFEH، 'UZAYR، 960.
  2. عزرا ۷:۳
  3. عزرا ۱۳:۴
  4. عزرا ۷:۶
  5. عزرا ۷:۱۲
  6. نحمیا ۸:۹
  7. نحمیا ۱۲:۲۶
  8. راهنمای کتاب مقدس- کتاب عزرا
  9. قرآن ۲:۲۵۹
  10. قرآن ۹:۳۰
  11. المیزان ۹:۳۳
  12. تاریخ انبیاء ج۴ ص ۱۲۸
  13. دورانت، ویل. تاریخ تمدن. تهران، 1370. 382. 
  14. حجازی السقاء، احمد. نقد التوراة اسفار موسی الخمسة. بیروت: دارالجبل، 1416.ق. 98. 

منابع[ویرایش]

  • LAZARUS-YAFEH, HAVA. “'UZAYR”. In THE ENCYCLOPAEDIA OF ISLAM. vol. 10. 2nd ed. LEIDEN: E.J.Brill, 2000. 960. ISBN ‎90 04 11211 1. 
  • عاطف الزین، سمیح، داستان پیامبران علیهم السلام در قرآن، ترجمه علی چراغی، اول، تهران: ذکر، ۱۳۸۰، شابک: ‎۹۶۴-۳۰۷-۱۶۳-۴
  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، شابک: ‎۹۶۴-۳۳۱-۰۶۸-X
  • یاردون سیز. دانشنامه کتاب مقدس. ترجمهٔ بهرام محمدیان. چاپ سوم. تهران: روز نو، ۱۳۸۰. ۱۹۱۲. 
  • جیمز هاکس. قاموس کتاب مقدس. ترجمهٔ عبدالله شیبانی. چاپ سوم. تهران: اساطیر، ۱۳۷۵. ۱۱۴. 
  • محمد حسین طباطبایی. تفسیر المیزان. ترجمهٔ محمد باقر موسوی همدانی. چاپ چهارم. قم: بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی، ۱۳۶۷. ۴۴۴. 
  • محمدباقر بن محمدتقی مجلسی. تاریخ انبیاء علیهم‌السلام. ویرایش محمدرضا علی‌دوست. چاپ سوم. تهران: نشر محراب، ۱۳۷۷. ۱۳۳.