ربی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رابی یا رَبّای (به عبری: רַבִּי) در اورشلیم به آموزگارِ تورات گفته می‌شود. رابی به معنیِ استادِ من و به صورت جمع ربانیم (به عبری: רבנים) پژوهشگر مرجع دینی در جامعه یهودی است. رابی گاهی نیز به صورت راو (به عبری: רב) به معنی استاد یا ارباب اطلاق می‌شود.

شکل اولیه رابی در دوران فریسی و روزگار تلمود، هنگامی‌که آموزگاران یهود به تدوین قوانین نوشته‌شده و شفاهی یهود پرداختند٬ بازمی‌گردد. در فرقه‌های مختلف یهود٬ الزام‌های گوناگونی برای برنامه‌های رابی و کسی که به عنوان رابی٬ به‌رسمیت شناخته شود٬ وجود دارد. ازنظر برخی از گروه‌های یهودی به‌جز یهودیان ارتدوکس و برخی گونه‌های محافظه‌کار٬ زنان نیز می‌توانند به مقام ربانوت دست یابند.[۱][۲]

یک ربی در حال آموزش به کودکان.
ربی موشه فاینستین که رهبر مهم یهودیان ارتدوکس در نیمه دوم قرن بیستم بود.

واژه شناسی[ویرایش]

واژهٔ رابی از ریشه سامیِ رب به معنی بزرگ و مورد احترام نشات گرفته است. این لغت معادل لغت عربی ربّ به معنی ارباب و خداوند است. در عربی معمولاً واژه رب تنها برای اطلاق به خداوند استفاده می‌شود با اینکه مانند عبری دارای معنی ارباب نیز است. رابیهایی که دارای احترام زیادی باشند تنها راو خوانده می‌شوند.

شغل رابی در کتاب مقدس یافت نمی‌شود و نسلهای اولیه قوم اسرائیل از واژه رابی برای اطلاق به کسی استفاده نمی‌کردند. اولین اشاره به واژه رابی در میشنا (بخشی از تلمود) در حدود سال ۲۰۰ میلادی است. این واژه برای رابی گملیئل بزرگ، رابی شمعون پسر او و رابی یوهانان بن زکای استفاده شده است. این افراد همه جزو اولین سران سنهدرین (دادگاه شرعی یهودی) بودند. در عهد جدید واژه رابی چندین بار بکار رفته است. در اناجیل متی، مرقس و یوحنا واژه رابی به صورت یونانی ῥαββί وجود دارد. این واژه در عهد جدید برای اطلاق به کاتبان تورات و فریسیان و همچنین شخص عیسی مسیح بکار رفته است.

معلمان قانون و فریسیان در صندلی موسی مینشینند. و شما مجبورید از آنها اطاعت کنید. ولیکن آن طور که آنها رفتار میکنند رفتار نکنید، زیرا آنها از آنچه تعلیم میدهند پیروی نمی‌کنند. آنها بار سنگین و دشواری بر روی شانه مردم میگذارند، ولیکن خود حتی حاضر نیستند یک انگشت خود را بلند کنند. هر آنچه انجام میدهند برای آن است که مردم آن را ببینند. آنها لباسهای خود را عریض میکنند و شال خود را بلند میکنند. آنها محل قابل احترام در مهمانیها را دوست دارند و بهترین صندلی کنیسه را میخواهند. آنها عاشق این هستند که در بازارها مورد احترام قرار گیرند و توسط دیگران رابی خوانده شوند. ولیکن شما نباید رابی خوانده شوید، زیرا شما یک ارباب دارید و همه شما برادرید. و هیچکس را در این زمین "پدر" نخوانید زیرا شما فقط یک پدر دارید و او در بهشت است. و شما نباید معلم خوانده شوید، زیرا شما یک معلم دارید و او مسیح است. مهمترین شما خدمتگزار شما خواهد شد. زیرا آنان که خود را بزرگ دارند متواضع خواهند شد و آنها که تواضع پیشه کنند آمرزیده میشوند. - عهد جدید، انجیل متی، ۲۳:۱-۱۲

احترام[ویرایش]

بر اساس تلمود، تلاش برای رسیدن به مقام رابی یا پژوهش‌گر تورات٬ از احکام (میتزوه) سرچشمه می‌گیرد.[۳] حتی کوهنها نیز باید مانند بقیه به رابیها احترام بگذارند؛ ولیکن اگر فرد ملاقات کننده دانشمند مهمتری باشد احتیاج به ایستادن ندارد. در بسیاری موارد رابیها دارای چنان قدرتی بودند که بتوانند افرادی که به آنها بی‌احترامی کنند را از جامعه طرد کنند.

تاریخچه[ویرایش]

دولت پادشاهیهای اسرائیل (پادشاهی شمالی) و پادشاهی یهودا بر اساس پادشاهان، پیامبران، و اعضای دادگاه شرعی یهود بود. این افراد باید قضاوت شرعی خود (سمیخا) را به صورت نسل در نسل از موسی دریافت می‌کردند؛ ولیکن معمولاً به این افراد رابی اطلاق نشده و بلکه آنها قضات (دیانیم) یا شوفتیم نامیده می‌شدند.

تمامی این افراد باید اطلاعات کاملی از تورات و دستورهای خداوند داشتند و از این رو در اصطلاح امروزی تمامی آنها رابی بوده‌اند.

بعد از نابودی معبد دوم اورشلیم و از بین رفتن پیامبری و کاهنی تلاش دانشمندان مذهبی یهودی به گروهی به نام افراد جامعه بزرگ (انشه کنست هاگدولا) منتقل شد. این افراد شروع به تهیه آنچه که امروزه قانون شفاهی نامیده می‌شود کردند. این مطالعات به تدریج نوشته شد و میشنا و گمارا را ایجاد کرد که بعدها به صورت تلمود گردآوری شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Orthodox Women To Be Trained As Clergy, If Not Yet as Rabbis –". Forward.com. Retrieved May 3, 2012. 
  2. "The Cantor". My Jewish Learning. Retrieved May 3, 2012. 
  3. See Talmud Kidushin daf 30–40, Bava Metziah 33a, Rambam's Mishneh Torah tractate Hilkhot Talmud Torah 5:7