کلسترول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

کلسترول

کُلِستِرول (به انگلیسی: Cholesterol)، يکی از مولکول‌های زيستی و از دسته چربی‌ها (لیپیدها) می‌باشد. اين مولکول ساختار چندحلقه‌ای (آروماتيک) دارد. نقش عمده آن اين است که به غشا سلولها، استحکام و انعطاف می‌بخشد.

کلسترول نوعی چربی و از مواد مهم پوشش خارجی سلولی (غشای سلولی) است کلسترول در خون هم وجود دارد کلسترول خون از دو منبع اصلی تامین می‌شود رژیم غذایی و تولید کبدی

کلسترول رژیم غذایی به طور عمده از گوشت ،مغز،ماهی و غذاهای لبنی به بدن می‌رسد به خصوص گوشت اندام‌های مثل جگر از لحاظ کلسترول غنی هستند ولی غذاهایی با منشا گیاهی کلسترول ندارند

پس از صرف غذا کلسترول از طریق روده جذب شده و سپس در داخل یک پوشش پروتئینی بسته بندی می‌شود این ترکیب کلسترول پروتئین شیلو میکرون نام دارد کبد هم می‌تواند کلسترول را از خون برداشته و هم می‌تواند آن را تولید و داخل خون ترشح کند.

پس از صرف غذا کبد شیلو میکرون را از خون برداشته و در مدت زمان بین وعده‌های غذایی کلسترول را تولید و داخل گردش خون میریزد

[ویرایش] تفاوت LDL و HDL

چون مقدار بالای کلسترول ال دی ال خطر بیماری‌های کرونری قلب در ارتباط است در حقیقت لیپوپروتئین ال دی ال کلسترول را روی دیواره رگ‌ها نشانده و موجب شکل گیری ماده سخت و زخیمی که همان پلاک کلسترول است می‌شود با گذشت زمان پلاک کلسترول موجب زخیم شدن دیواره شریان ونازک شدن مجرای عبور خون می‌شود این فرایند تصلب شرائین (اترواسکلروزیس) نامیده می‌شود.

چون لیپوپروتئین اچ دی ال با برداشتن دیواره کلسترول از شریان و بردن ان به کبد از تشکیل پلاک جلوگیری می‌کند کلسترول خوب نامیده می‌شود بنابراین مقدار ال دی ال بالا و اچ دی ال پایین (نسبت بالای ال دی ال/اچ دی ال) از فاکتور‌های خطر ایجاد تصلب شریان است در حالی که نسبت پایین ال دی ال به اچ دی ال برای بدن بسیار مطلوب است.

وقتی LDL بالا می‌رود کبد نه فقط کلسترول را تولید و به داخل خون میریزد بلکه می‌تواند آن را از گردش خون بردارد حذف سریع کلسترول ال دی ال از خون و کاهش آن با تعداد گیرنده‌های فعال روی سطح سلول‌های کبدی مرتبط است.

دو عامل ارث و رژیم غذایی تأثیر چشم گیری بر ال دی ال و اچ دی ال و کلسترول فرد دارند به عنوان مثال هاپیرکلسترولمیای فامیلی اف اچ یک اختلال ارثی است که در ان شخص بیمار دچار کمبود وفقدان گیرنده‌های ال دی ال روی سطح سلول‌های کبدی است در نتیجه افراد مبتلا تمایل بیشتری به پیشرفت تصلب شرائین و حملات قلبی در سنین بالاتر دارند

رژیم‌های غذایی که حاوی مقدار بالای چربی‌های اشباع و کلسترول هستند موجب افزایش مقدار ال دی ال خون می‌شوند چربی‌ها به دو گروه اشباع و غیر اشباع بر اساس ساختمان شیمیایی شان طبقه یندی می‌شوند چربی‌های اشباع از گوشت و محصولات لبنی تامین می‌شوند و می‌توانند مقدار کلسترول خون را بالا ببرند همچنین برخی از روغن‌های گیاهی که از نار گیل، نخل، و کاکائو تهیه می‌شوند هم چربی اشباع بالایی دارند