دام (حیوان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دام یا چارپایان اهلی یا احشام به مجموعه حیوانات چارپای اهلی گفته می‌شود که در دامداری‌ها یا مزرعه‌ها برای مصرف خوراکی و پوشاکی و کمک در کار، پرورش داده می‌شوند.

با وجودی که ماکیان و ماهیهای پرورشی هم حیوانات مشابه هستند که انسان‌ها برای مصرف خوراکی آنها را پرورش می‌دهند ولی در این مقاله در مورد آنها بحث نمی‌شود.

پرورش دام‌ها به خاطر بدست آوردن سود و منفعت و استفاده از محصولات آنها می‌باشد که در تقسیم‌بندی‌های مدرن دامداری زیر مجموعه کشاورزی محسوب می‌گردد.

تاریخچه[ویرایش]

از زمان‌های دور از زمانی که بشر از کشاورز به شکارچی-گردآورنده تبدیل شد به دامداری نیز می‌پرداخت.

اهلی کردن حیوانات[ویرایش]

تعریف دام در اکثر اوقات فقط به حیواناتی که گوشت قرمز دارند گفته می‌شود. در زیر فهرستی از حیوانات اهلی شده قرار دارد که در ایران فقط به تعدادی از آنها دام گفته می‌شود

حیوان / نوع وضعیت اهلی کردن گونه‌های وحشی اولین بار که اهلی شد منطقه اهلی شدن برای اولین بار استفاده تجاری امروز نگاره
آلپاکا
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی ویکونیا بین ۵۰۰۰ پیش از میلاد و ۴۰۰۰ پیش از میلاد آند (رشته‌کوه) پشم Corazon Full.jpg
بنتنگ
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی بنتنگ Unknown آسیای جنوب شرقی، جاوه گوشت، شیر (خوراکی)، draught KA Zoo Huftieranlage.jpg
بوفالوی آمریکایی
پستانداران، گیاه‌خواران
شیفته (see also Beefalo) نامعلوم اواخر سده ۱۹ میلادی آمریکای شمالی گوشت، چرم American bison k5680-1.jpg
شتر
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی شتر یک‌کوهانه وحشی و شتر دوکوهانه بین ۴۰۰۰ پیش از میلاد و ۱۴۰۰ پیش از میلاد آسیا mount، pack animal، گوشت، لبنیاتی، camel hair Chameau de bactriane.JPG
گربه
پستانداران، گوشت‌خوار
اهلی African Wildcat ۷۵۰۰ پیش از میلاد[۱][۲][۳] خاور نزدیک pest control، حیوان خانگی، گوشت Neighbours Siamese.jpg
گاو
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی نیاگاو (منقرض) ۶۰۰۰ پیش از میلاد غرب آسیا، هند، آفریقای شمالی (?) گوشت (گوشت گاو، veal، خونلبنیاتی، چرم، draught Long horned european wild ox.jpg
گوزن
پستانداران، گیاه‌خواران
شیفته نامعلوم ۱۹۷۰ آمریکای شمالی[نیازمند منبع] گوشت (venison), چرم، antlers, antler velvet Silz cerf22.jpg
سگ
پستانداران، همه‌چیزخوار
اهلی گرگ ۱۲۰۰۰ پیش از میلاد pack animal، draught، hunting، herding، searching/gathering، watching/guarding، گوشت Pembroke Welsh Corgi 600.jpg
خر
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی خر وحشی آفریقایی ۴۰۰۰ پیش از میلاد مصر mount، pack animal، draught، گوشت، لبنیاتی Donkey 1 arp 750px.jpg
Gayal
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی گااور Unknown آسیای جنوب شرقی گوشت، draught Bandipur 2.jpg
بز
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی بز کوهی ۸۰۰۰ پیش از میلاد غرب آسیا لبنیاتی، گوشت، پشم، چرم، light draught Capra, Crete 4.jpg
خوکچه هندی
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی Cavia tschudii ۵۰۰۰ پیش از میلاد آمریکای جنوبی گوشت Caviaklein.jpg
اسب
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی اسب وحشی ۴۰۰۰ پیش از میلاد Eurasian Steppes Mount، draught، لبنیاتی، گوشت، چهارپایان Nokota Horses cropped.jpg
لاما
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی گواناکو ۳۵۰۰ پیش از میلاد آند (رشته‌کوه) light mount، pack animal، draught، گوشت، پشم Pack llamas posing near Muir Trail.jpg
قاطر
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی ترکیب خرو اسب     mount، pack animal، draught 09.Moriles Mula.JPG
خوک اهلی
پستانداران، همه‌چیزخوار
اهلی گراز ۷۰۰۰ پیش از میلاد ناحیه آناتولی شرقی گوشت (گوشت خوک، بیکن و غیره)، چرم، حیوان خانگی، پژوهش Sow with piglet.jpg
خرگوش
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی Wild خرگوش بین ۴۰۰-۹۰۰ پیش از میلاد فرانسه گوشت، خز، چرم، حیوان خانگی، پژوهش Miniature Lop - Side View.jpg
گوزن شمالی
پستانداران، گیاه‌خواران
semi-اهلی گوزن شمالی ۳۰۰۰ پیش از میلاد شمال روسیه گوشت، چرم، antlers, لبنیاتی، draught, Caribou using antlers.jpg
گوسفند
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی Asiatic mouflon sheep بین ۱۱۰۰۰ پیش از میلاد-۹۰۰۰ پیش از میلاد غرب آسیا پشم، لبنیاتی، چرم، گوشت (گوشت گوسفند، گوشت گوسفند) Pair of Icelandic Sheep.jpg
گاومیش
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی Wild Asian Water buffalo, (Arni) ۴۰۰۰ پیش از میلاد آسیای جنوبی mount، draught، گوشت، لبنیاتی BUFFALO159.JPG
غژگاو
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی غژگاو ۲۵۰۰ پیش از میلاد تبت، نپال گوشت، لبنیاتی، پشم، mount، pack animal، draught Bos grunniens - Syracuse Zoo.jpg

تولید گازهای گلخانه‌ای[ویرایش]

صنعت دامپروری ۵۱ درصد از گازهای گلخانه‌ای را که انسان تولید می‌کند را شامل می‌شود.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیا انگلیسی