منگنز

کروم → منگنز ← آهن - ↑ Mn ↓ Tc 25Mn جدول تناوبی
ظاهر
نقرهy metallic
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد	منگنز, Mn, 25
تلفظ به انگلیسی	/ˈmæŋɡəniːz/ MANG-gən-neez
نام گروهی برای عناصر مشابه	فلزات واسطه
گروه، تناوب، بلوک	۷, ۴, d
جرم اتمی استاندارد	54.938045 g·mol−۱
آرایش الکترونی	[Ar] 4s2 3d5
الکترون به لایه	2, 8, 13, 2 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت	جامد
چگالی (نزدیک به r.t.)	7.21 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p.	5.95 g·cm−۳
نقطه ذوب	1519 K, 1246 °C, 2275 °F
نقطه جوش	2334 K, 2061 °C, 3742 °F
گرمای هم‌جوشی	12.91 kJ·mol−1
گرمای تبخیر	221 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی	26.32 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k دما (کلوین) 1228 1347 1493 1691 1955 2333
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن	7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, -1, -2, -3 (oxides: acidic, basic or amphoteric depending on the oxidation state)
الکترونگاتیوی	1.55 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن (more)	1st: 717.3 kJ·mol−1
	2nd: 1509.0 kJ·mol−1
	3rd: 3248 kJ·mol−1
شعاع اتمی	127 pm
شعاع کووالانسی	139±5 (low spin), 161±8 (high spin) pm
متفرقه
ساختار کریستالی	body-centered cubic
مغناطیس	paramagnetic
مقاومت الکتریکی	(20 °C) 1.44 µΩ·m
رسانایی گرمایی	(300 K) 7.81 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی	(25 °C) 21.7 µm·m−1·K−1
سرعت صوت (سیم نازک)	(20 °C) 5150 m/s
مدول یانگ	198 GPa
مدول باک	120 GPa
سختی موس	6.0
سختی برینل	196 MPa
عدد کاس	7439-96-5
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های منگنز
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP 52Mn syn 5.591 d ε - 52Cr β+ 0.575 52Cr γ 0.7, 0.9, 1.4 - 53Mn trace 3.74 ×106 y ε - 53Cr 54Mn syn 312.3 d ε 1.377 54Cr γ 0.834 - 55Mn 100% 55Mn ایزوتوپ پایدار است که 30 نوترون داردs

خواص فیزیکی

مَنگـَنِز عنصری با عدد اتمی ۲۵، وزن اتمی ۵۴/۹۳۸۰، دمای ذوب ۱۲۴۴°C، دمای جوش ۱۹۶۲°C و چگالی ۷/۲g/cm³ است. این عنصر جزو فلزات واسطه بوده و کانی اصلی آن پیرولوزیت است.

مصرف عمدهٔ این عنصر در فولادسازی است و در تهیهٔ آلیاژها نیز بکار می‌رود. اطلاعات بیشتر؟

خواص شیمیایی

نماد شمیایی Mn

منگنز یکی از فلزات واسطهٔ الکتروپوزیتیو گروه VII است که پیکربندی الکترونی 3d⁵4s² دارد. (Mn(II و (Mn(III کمپلکس‌های فراوانی تشکیل می‌دهند. ترکیبات (Mn(II صورتی کمرنگ هستند. ترکیبات (Mn(III قهوه‌ای رنگ بوده و واپیچیدگی یان-تلر از خود نشان می‌دهند. منگنز IV به MnO₂، MnF₄ و برخی دیگر از کمپلکس‌ها محدود می‌شود.

خواص زیستی

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ منگنز موجود است.

منگنز فلزی است که به گونه گسترده‌ای در بافت‌های بدن گیاهان و جانوران هست. این فلز یک ماده معدنی کمیاب نامیده می‌شود زیرا به مقدار بسیار کم در بدن انسان یافت می‌شود. بدن ما کم وبیش نزدیک 20 میلی گرم منگنز، به گونه بزرگ در استخوان ها، اندوخته دارد. منگنز در پایه ریزی بافت همبند چربی و کلسترول، استخوان، عوامل لختگی خون و پروتئین نقش دارد. این ماده همچنین برای عملکرد طبیعی مغز بایسته است. منگنز جزئی از ترکیب منگنز سوپراکسید دیسموتاز (MnSOD) است. این ترکیب یک آنتی اکسیدانت است که بدن را از رادیکال‌های آزاد نگهداری می‌کند. به دست آوردن مقدار کافی منگنز از رژیم غذایی، کار ساده‌ای است.