استبرق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
برای روستایی به این نام به استبرق (روستا) رجوع کنید.
استبرق
گیاه استبرق .
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: گل‌سپاسی‌سانان
تیره: استبرقیان
گونه: C. procera

استبرق (به انگلیسی: Milkweed) یا خرگ، از گیاهان دولپه‌ای می‌باشد که تا کنون بیش از ۱۴۰ گونه از آن شناخته شده‌است.این گیاه از راسته گل‌سپاسی‌سانان و از خانواده استبرق‌سانان است.شیره استبرق حاوی آلکالوئیدها، لاتکس یا کائوچو و چندین ترکیب پیچیده از جمله کاردنولید (به انگلیسی: cardenolide) می‌باشد که برخی از گونه‌های آن سمی شناخته شده‌اند. کارل لینه[۱] گیاه‌شناس و پزشک سوئدی و پایه‌گذار نظام امروزی طبقه‌بندی گیاهان و جانوران به دلیل استفاده‌های گوناگون دارویی استبرق این گیاه را اسقلبیوس (خدای شفای یونان) می‌نامید.

گرده‌افشانی در این گیاه به یک روش غیر معمول انجام می‌شود. گرده بیشتر از آنکه به صورت تک دانه و چهار دانه باشند همانطور که اغلب به اتفاق گیاهان اینگونه‌اند در ساختار پیچیده ی گروهی دسته بندی می‌شود که به آن‌ها پولینیا می‌گویند. دهانه‌های یک گل که حشراتی چون زنبور عسل، زنبور وحشی و پروانه‌ها را در خود می‌خواند، به پنج شکافی که توسط پرچم‌های یک گل درست شده‌است می‌لغزنند. پایه ی پولینیا به صورت مکانیکی به حشره متصل می‌شود در حالی که یک جفت از کیسه‌های گرده را با خود هنگامی که گرده افشان یا حشره پرواز می‌کند با خود می‌کشد. گرده افشانی توسط یک فرایند وارونه تحت تاثیر قرار می‌گیرد که در آن یکی از پولینیاها در شکاف یکی از پرچم‌ها به دام می‌افتد. گونه ی از استبرق بذرهای خود را در فولیکول تولید می‌کند. بذرها که در ردیف‌های روی هم بنا شده‌اند که دارای رشته‌های میله‌ای شکل ابریشمی که به نام پاپوس، ابریشم یا ابریشم خام آن را می‌شناسند. فولیکول بذرها را رسیده و به دو نیم تقسیم می‌کند که هر کدام توسط تعدادی پاپوس خشک به وسیله ی وزش باد حمل می‌شوند.که نوعی انتشار دانه است.

استفاده[ویرایش]

در گذشته بومی‌های آمریکایی و مسافران، به علت شیرین بودن عصاره استبرق از آن بعنوان ماده شیرین کننده استفاده می‌کردند. در ایالات متحده آمریکا در زمان جنگ جهانی دوم ۵۰۰۰ تن رشته‌های گیاهی ابریشمی استبرق برای جایگزینی کاپوک (به انگلیسی: kapok) جمع آوری شد. رشته‌های ابریشمی گیاهی استبرق تو خالی هستند و موم دورشان را پوشانده‌است و دارای کیفیت عایق خوبی هستند.آزمایش‌های مختلف نشان داده‌اند که دارای کیفیت برتری از پرهای جوجه پرندگان در عایق بودن دارند.از بهترین رشته‌های ابریشمی بعضی از گیاهان برای طناب کشتی هم استفاده می‌شود.از سال ۲۰۰۷ استبرق بطور تجاری برای استفاده در بالش‌های ضد آلرژی زا کاشته می‌شود.

گونه ها[ویرایش]

پراکنده شدن دانه‌ها توسط پاپوس

برخی از گونه‌ها شناخته شده استبرق

نگاره نام علمی نام رایج
Asclepias albicans استبرق ساقه سپید
Asclepias amplexicaulis استبرق پربرگ
Asclepias asperula - Antelope Horns.jpg Asclepias asperula استبرق شاخ بزگوهی
Asclepias sp. flowers (Marshal Hedin).jpg Asclepias californica استبرق کالیفرنیا
Asclepias cordifolia.JPG Asclepias cordifolia استبرق برگ قلب
Asclepiascryptoceras.jpg Asclepias cryptoceras استبرق کمرنگ
Asclepias curassavica crop.jpg Asclepias curassavica استبرق گرمسیری
Asclepiaseriocarpa.jpg Asclepias eriocarpa استبرق پشمالو
Asclepias erosa 5.jpg Asclepias erosa استبرق صحرایی
Asclepias exaltata استبرق سیخی
Asclepias fascicularis flowers 2003-06-05.jpg Asclepias fascicularis استبرق برگ باریک
Asclepias fruticosa fruits.jpg Asclepias fruticosa استبرق آفریقایی
Asclepias humistrata استبرق ماسهای
Swamp Milkweed Asclepias incarnata Flowers Closeup 2800px.jpg Asclepias incarnata استبرق باتلاق
Asclepias lanceolata استبرق نیزهای
Asclepias linaria.jpg Asclepias linaria استبرق سوزنی
Asclepias linearis استبرق باریک
Asclepiasmeadii.jpg Asclepias meadii استبرق مید
Asclepias nyctaginifolia.jpg Asclepias nyctaginifolia استبرق موهاوی
Asclepias obovata استبرق پینلند
Gomphocarpus physocarpus 1.jpg Asclepias physocarpa استبرق بزرگ
Purple Milkweed Asclepias purpurascens Head.jpg Asclepias purpurascens استبرق زرشکی
Asclepias quadrifolia استبرق چهاربرگ
Asclepias rubra استبرق قرمز
Asclepias solanoana استبرق مارپیچ
R27182818 milkweed img 0312.jpg Asclepias speciosa استبرق خودنما
Asclepias subulata flowers 2.jpg Asclepias subulata استبرق خزان
Asclepias subverticillata استبرق سمی[۲]
Asclepias sullivantii استبرق سلیوانت
Common milkweed-tracy.jpg Asclepias syriaca استبرق معمولی
Butterfly Weed Asclepias tuberosa Umbel.jpg علف پروانه استبرق هندی
Asclepias variegata استبرق سفید
Asclepias verticillata (3197723098).jpg Asclepias verticillata استبرق حلقهای
Asclepias vestita استبرق کرکی
Asclepias vincetoxicum
Asclepiasviridiflora.jpg Asclepias viridiflora
Asclepias welshii استبرق ویلزی

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ استبرق موجود است.
جستجو در ویکی‌گونه اطلاعات مرتبط در ویکی‌گونه: استبرق

منابع[ویرایش]

  1. «کارل لینه». بازبینی‌شده در ۱۵-۰۹-۲۰۱۱. 
  2. Asclepias subverticillata (A. Gray) Vail, USDA PLANTS

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Asclepias»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۴ جولایی ۲۰۱۱).