رباط شرف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۶°۱۵′۵۹″شمالی ۶۰°۳۹′۲۰″شرقی / ۳۶٫۲۶۶۴°شمالی ۶۰٫۶۵۵۵°شرقی / 36.2664; 60.6555

رباط شرف
Sharaf-1.jpg
نامرباط شرف
کشور ایران
استاناستان خراسان رضوی
شهرستانسرخس
اطلاعات اثر
کاربریرباط
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۳۵۹
تاریخ ثبت ملی۲۰ خرداد ۱۳۲۱
Robat sharaf 1.jpg

رباط شرف کاروانسرایی در ۴۵ کیلومتری شهر سرخس است که به شیوه رازی ساخته شده و نام معمار آن استاد محمد طرائقی سرخسی ذکر شده‌است.[۱] این اثر در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۲۱ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۲]

طبق مدارک و متون تاریخی بانی بنای فعلی «شرف الدین ابوطاهربن سعدالدین عل القمی» است که مدتی حکومت مرو و سرانجام صدرات سلطان سنجر را برعهده داشت. باتوجه به کتیبه موجود بنای رباط به سال ۵۴۹ هجری قمری در زمان سلطان سنجرسلجوقی با مصالح آجر و گچ ساخته شده‌است و بی‌شک یکی از شاهکارهای هنر ایرانی به‌شمار می‌رود.

این بنا در حاشیه جاده قدیم نیشابور-سرخس (جاده ابریشم) و شش کیلومتری جاده سرخس -مشهد بعد از تپه‌های کم ارتفاع روستای شورلق قرار دارد. شکل این رباط از دور به دژی بزرگ شبیه‌است از داخل به مانند یک کاخ جلوه می‌کند.

این بنا دو صحن دارد و هر صحن دارای چهار ایوان به شکل چلیپا (صلیب) و شبستان می‌باشد و همچنین آجر چینی و کتیبه‌های آن جلوه خاصی دارد. در این رباط چند مسجد و محراب دیده می‌شود که همه با کتیبه‌های گلی و گچی تزئین شده‌اند. کتیبه‌ها عمدتاً باقی‌مانده از دوران سلجوقی است. در وسط رباط حوض بزرگ، در اضلاع جنوبی دو اصطبل برای استراحت اسب‌ها و در اطراف دهلیزهائی برای اسکان مسافران وجود دارد.

منابع[ویرایش]

  1. سبک‌شناسی معماری ایرانی. محمد کریم پیرنیا. نشر معمار. ۱۳۸۳. ص۱۵۷
  2. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۵-۱۹.
  • دکتر عباس سعیدی (آذر۱۳۴۵سرخس دیروز و امروز، انتشارات توس تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  • حسن زنده دل (۱۳۷۷استان خراسان، نشر ایرانگردان
  • سیدمحسن حسینی (۱۳۷۹رباط شرف، موسسه چاپ آستان قدس رضوی
  • تصاویری از کاروانسرای رباط شرف