شهرستان تایباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شهرستان تایباد
Karat minaret.jpg
Taybad County Locator Map (2020).svg
موقعیت در استان
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانخراسان رضوی
مرکز شهرستانتایباد
سایر شهرهاتایباد، کاریز، مشهد ریزه
بخش‌هامرکزی، میان ولایت
سال تأسیس۱۳۵۴
نام‌های پیشینطیبات
مردم
جمعیت۱۴۵٬۹۹۲ نفر (۱۳۸۵)[۱]
مذهباکثریت اهل سنت (حنفی) و اقلیت تشیع دوازده امامی و اسماعیلی
جغرافیای طبیعی
مساحت۲۹۲۹[۲] کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا۸۱۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۶٫۴ درجهٔ سانتیگراد
بارش سالانه۱۸۰٫۵ میلی‌متر
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن۵۴۵۲ و ۵۴۵۳

شهرستان تایباد یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی در شرق ایران است. مرکز این شهرستان، شهر تایباد است. کاریز و مشهد ریزه شهرهای دیگر آن هستند. در سال ۱۳۹۵، این شهرستان تعداد ۱۱۷٬۵۶۴ نفر جمعیت داشته‌است.[۳] شهرستان تایباد به دلیل هم‌مرز بودن با کشور افغانستان در مرز دوقارون از اهمیت بسیاری برای مبادلات کالا برخوردار است.

تقسیمات کشوری

در سرشماری سالهای ۱۳۳۵ و ۱۳۴۵ تایباد جزو شهرستان تربت جام بوده‌است و براساس مصوبه شماره ۶۷۳۶۸ مورخ ۲۹ دی ماه ۱۳۵۴ هیئت وزیران از تربت جام جدا گردید.[۴]

شهرها:

مشهدریزه یا به اختصار ریزه، شهری در بخش میان ولایت شهرستان تایباد استان خراسان رضوی ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۴ با ارتقاء روستای مشهد ریزه، مرکز بخش میان‌ولایت از توابع شهرستان تایباد تشکیل شد.[۵]

اقلیم و آب و هوا

میانگین بارندگی در دورهٔ آماری بیست ساله (۵۴ تا ۷۴) شهرستان ۱۸۰٫۵ میلی‌متر می‌باشد. این شهرستان در تابستان تحت تأثیر بادهای ۱۲۰ روزهٔ سیستان قرار می‌گیرد که باعث افزایش گرد و غبار هوا و وارد شدن خسارت به مزارع صیفی‌کاری می‌گردد. میانگین دمایی شهرستان (۵۴ تا ۷۴) ۱۶٫۴ درجهٔ سانتی‌گراد می‌باشد. بیشتر بارندگی در ماه‌های بهمن، اسفند و فروردین صورت می‌گیرد. بیشترین دمای اندازه‌گیری شده ۴۷٫۵ درجهٔ سانتی‌گراد و کمترین آن ۲۴ سانتی‌گراد زیر صفر، اندازه‌گیری شده‌است.

جغرافیای طبیعی

جاذبه‌های گردشگری

مزار و مسجد مولانا ابوبکر تایبادی

مزار مولانا ابوبکر تایبادی (عکاس: الیاس استاد) تایباد

این بنا در جنوب‌غربی شهر تایباد قرار دارد. کار ساختمان آن در سال ۸۴۸ ه‍. ق، هم‌زمان با سلطنت شاهرخ پسر تیمور به پایان رسیده‌است. معماری بنا به شیوهٔ آذری و ساخت آن به دستور پیر احمد خوافی وزیر شاهرخ انجام شده‌است. کتیبهٔ ایوان اصلی که با خط ثلث بسیار زیبا با آجر تراشیده در زمینهٔ کاشی فیروزه‌ای قرار دارد، در خراسان بی‌نظیر است. بر روی نمای بیرون مسجد با ایوان رفیع آن (به ارتفاع ۲۵ متر) کاشی‌کاری و آجرکاری‌های ظریف به چشم می‌خورد که با خطوط معرق و تزئینات گل و بوتهٔ اسلیمی و خطایی بر روی کاشی‌های معرق نقش بسته‌اند، جلوهٔ خاصی به این بنا داده‌اند. معماری این بنا به عهدهٔ خانواده هنرمند شیرازی، قوام‌الدین و غیاث‌الدین بوده‌است.[۶]

منابع

  1. تاریخ و رجال شهرستان تایباد، ابراهیم زنگنه ،۱۳۸۸
  2. سالنامهٔ آماری استان خراسان رضوی – ۱۳۹۷، ص ۳۳
  3. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
  4. تاریخ و رجال شهرستان تایباد، ابراهیم زنگنه، صفحهٔ ۱۵
  5. شریف‌نیوز، چهارشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۸۴
  6. تاریخ و رجال شهرستان تایباد، ابراهیم زنگنه، صفحهٔ ۲۰

۵. پیچ تایبادیا