شهرستان سبزوار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شهرستان سبزوار
مناره خسروگرد در ۵ کیلومتری سبزوار
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان خراسان رضوی
نام‌های پیشین ساسویه آباد، بیهه و بیهق
سال شهرستان شدن ۱۳۱۶
شهرستان سبزوار بر ایران واقع شده‌است
شهرستان سبزوار
مردم
جمعیت ٣۰۶٬۳۱۰ نفر (۱۳۹۵)[۱]
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۱۴۴
شهرها
سبزوار، رودآب و ششتمد
تعداد بخش‌ها
مرکزی، روداب و ششتمد

مختصات: ۳۶°۱۲′۴۹″شمالی ۵۷°۴۰′۳۵″شرقی / ۳۶٫۲۱۳۵۰۸°شمالی ۵۷٫۶۷۶۴۹۹°شرقی / 36.213508; 57.676499 شهرستان سبزوار یکی از شهرستان‌های بزرگ استان خراسان رضوی می‌باشد. مرکز این شهرستان، شهر سبزوار است. جمعیت این شهرستان بر پایه سرشماری ۱۳۹۰ برابر ٣١٩٬٨٩٣ نفر[۲] و در سرشماری ۱۳۹۵ برابر ۳۰۶٬۳۱۰ نفر[۱] گزارش شده‌است. علت اصلی کاهش جمعیت، انتزاع شهرستان داورزن از شهرستان سبزوار در سال ۱۳۹۱ است.

مشاهیر[ویرایش]

آثار باستانی[ویرایش]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

تصویری از غروب آفتاب اطراف شهرستان

طبق مصوبه هیئت وزیران در تاریخ ۲۱ شهریور ۱۳۶۹، شهرستان سبزوار شامل بخش‌های مرکزی، جغتای، جوین، خوشاب، داورزن، رودآب و ششتمد بود.[۳] در ۲۹ مهر ۱۳۸۶ بخش‌های جغتای و جوین از شهرستان سبزوار جدا شده و به شهرستان ارتقاء یافتند.[۴] شهرستان خوشاب با جدا شدن بخش خوشاب در ۲۸ شهریور ۱۳۸۹ تأسیس شد.[۵] بخش داورزن نیز در سال ۱۳۹۱ به شهرستان داورزن ارتقاء یافت و از شهرستان سبزوار جدا شد.[۶]

در حال حاضر، شهرستان سبزوار شامل سه بخش مرکزی، رودآب و ششتمد است.

گردشگری[ویرایش]

طبیعت زیبای روستای طبس

برخی از جاذبه‌های دهکده توریستی زعفرانیه

طبس[ویرایش]

روستای سرسبز و خوش آب و هوای طبس در ارتفاعات شمالی شهرستان واقع شده و از اقامتگاه بومگردی نیز برخوردار است.

دهکده توریستی زعفرانیه[ویرایش]

در بخش مرکزی شهرستان روستای زعفرانیه با ۶ اثر ثبت شده و با برخورداری از اقامتگاه بومگردی و امکانات خدماتی و رفاهی جذب کننده گردشگران است.

درختان کهنسال[ویرایش]

آبشارها[ویرایش]

کاروانسراها[ویرایش]

مناطق شکارممنوع[ویرایش]

گونه‌های جانوری شاخص منطقه سبزوار

جانوران زیادی از جمله آهوی ایرانی و یوزپلنگ آسیایی در مناطق شبه کویری و کوهستانی شهرستان زندگی می کنند.[۷][۸] مهمترین منابع آبی منطقه رودخانه کالشور سبزوار است که از بخش جنوبی شهرستان میگذرد و درفصول بارندگی میزبان پرندگانی همچون مرغابی‌های سرسبز، خوتکا، آنقوت و از خانواده حواصیل‌ها بوتیمار، اگرت بزرگ و حواصیل خاکستری است که برای گذران زمستان به این منطقه مهاجرت می‌کنند.[۹] میش‌مرغ، بزرگترین پرنده‌ی قابل پرواز نیز در این منطقه دیده شده است.
از دهه ۷۰ به بعد برای حفظ زیستگاه و جلوگیری از شکار بی‌رویه چند منطقه در شهرستان شکارممنوع اعلام شد که عبارتند از:[۱۰]

در این مناطق که توسط سازمان محیط زیست اداره می‌شوند علاوه بر منابع آبی طبیعی، برکه‌هایی مصنوعی نیز تعبیه شده که آب آنها از چاه تامین می‌شود.[۱۱] درگذشته مردم شوروی سابق نیز برای گذران زمستان به این مناطق سفر می‌کردند.[۱۲]

تشکیل استان جدید[ویرایش]

طرح استان شدن سبزوار به زمان اولین مطالعات آمایش سرزمینی ایران که در سال ۱۳۵۴ توسط شرکت ست کوپ فرانسه و به سفارش وزارت کشور وقت انجام گردید بازمی‌گردد، در این مطالعات صراحتاً به این موضوع پرداخته شد؛ این طرح در زمان تقسیم خراسان بزرگ با نام استان خراسان غربی دوباره مطرح گردید که پس از تقسیم خراسان و ناکام ماندن این طرح موجب مخالفت‌های گسترده مردم شهر سبزوار شد[۱۳] و بازاریان سبزوار در اعتراض به طرح تقسیم خراسان با تعطیل کردن مغازه‌های خود و تجمع در خیابان‌های اصلی شهر، واکنش خود را نسبت به این تصمیم اعلام کردند.[۱۴] در ناآرامی‌های به‌پاشده پس از ناکام ماندن این طرح، حداقل دو نفر کشته و بیش از ده نفر زخمی شدند.[۱۵] از جمله دلایل استان نشدن سبزوار تعداد کم شهرستان‌های اطراف شهرستان سبزوار اعلام شده بود. این طرح سپس به فراموشی سپرده شد تا اینکه با ارتقای بخشهای جوین، جغتای، خوشاب و داورزن به شهرستان، طرح استان شدن سبزوار مجدداً برسر زبانها افتاد.[۱۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ سرشماری ۱۳۹۵
  2. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  3. «تصویب سازمان و سلسله تابعیت عناصر و واحدهای تقسیمات کشوی استان خراسان به مرکزیت شهر مشهد». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۹۴. 
  4. «تصویب تصویب نامه درخصوص اصلاحات تقسیمات کشوری در استان خراسان رضوی شهرستان سبزوار». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۹۴. 
  5. «تصویب نامه در خصوص تعاریف و تقسیمات کشوری در شهرستان سبزوار». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۹۴. 
  6. «شهرستان داورزن به نقشه تقسمات کشورى اضافه شد». پایگاه اطلاع‌رسانی دولت. بازبینی‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۹۴. 
  7. http://parstoday.com/fa/iran-i48445
  8. http://www.iribnews.ir/fa/news/2135111/مشاهده-پلنگ-ایرانی-در- مناطق-حفاظت-شده-سبزوار-و-زاوه-برای-نخستین-بار
  9. http://www.iew.ir/1391/06/11/1245
  10. http://www.irna.ir/rkhorasan/fa/News/228549/اجتماعی/مناطق_ریوند_و_کمر_قلعه_سبزوار_به_عنوان_مناطق_شکار_ممنوع_اعلام_شدند
  11. http://www.irna.ir/rkhorasan/fa/News/82524338
  12. اظهارات پروفسور اسماعیل کهرم در مراسم شب بخارا در روستای تاریخی زعفرانیه، سبزوار، ایران
  13. «حادثه: سبزوار؛ و حقایقی که بازهم نادیده گرفته شد…». گزارش، شهریور ۱۳۸۰. بازبینی‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۳. 
  14. «در پی اعتراض به طرح تقسیم استان خراسان بازار سبزوار تعطیل شد». روزنامه جام جم، ۱۴ بهمن ۱۳۸۰. بازبینی‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۳. 
  15. ALI AKBAR DAREINI. «2 Killed in Iran Rioting». AP Online، 08-30-2001. 
  16. «دورنمای استان شدن سبزوار». سبزوار آنلاین، ۱۸آذر۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۳.