مسجد سلطانی بروجرد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مسجد سلطانی بروجرد
Great Yard of Sultani Mosque.jpg
نام مسجد سلطانی بروجرد
کشور  ایران
استان استان لرستان
شهرستان بروجرد
اطلاعات اثر
نام محلی مچد شاه، مچد امام
نام‌های دیگر مسجد امام خمینی
نام‌های قدیمی مسجد شاه
نوع بنا آجری
کاربری مذهبی
دیرینگی دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰
اطلاعات بازدید
امکان بازدید وجود دارد
نقاشی اوایل قاجار
گچبری و کاشیکاریهای ایوان شمالی مسجد سلطانی

مسجد سلطانی که امروزه با نام مسجد امام شناخته می‌شود یکی از بناهای تاریخی دیدنی شهر بروجرد است که در مرکز شهر و در کنار راسته بازار بروجرد بنا نهاده شده‌است. این مسجد در زمان فتحعلی شاه قاجار بر روی ویرانه‌های یک مسجد بسیار قدیمی ساخته شد و یکی از بزرگ‌ترین مسجدهای تاریخی کشور می‌باشد. دو نمونه نسبتاً مشابه در همان زمان در شهرهای قزوین و تهران ساخته شدند که هر سه این مسجدها در دوره پهلوی تحت نام مسجد شاه شناخته می‌شدند. معماری مسجد سلطانی بروجرد برگرفته از معماری مسجد شاه تهران است.[۱] مسجد سلطانی بروجرد به لحاظ فرم معماری از نوع مساجد چهار ایوانی است و پلان آن همانند مسجد امام تهران و مسجد النبی قزوین است اما از آن‌ها بزرگتر و قدیمی تر است.[۲] مسجد سلطانی بروجرد با بیش از ۷۰۰۰ متر مربع وسعت، بزرگترین مسجد تاریخی غرب ایران است[۳]

کتیبه ایوان غربی مسجد سلطانی

تاریخچه[ویرایش]

بروجرد بر اساس کتاب‌های تاریخی دارای دو مسجد جامع عتیق و حدیث بوده‌است. یکی از آن‌ها (جامع عتیق) مسجد جامع فعلی است که تاریخی طولانی دارد و پیش از اسلام آتشکده بوده‌است. مسجد جامع حدیث نیز به احتمال زیاد در محل مسجد سلطانی قرار داشته‌است. در دوره زندیه بنای مسجد جامع حدیث تخریب و مسجد جدیدی بر روی آن پایه‌گذاری شد که نهایتاً این مسجد در زمان فتحعلی شاه قاجار به پایان رسید و به همین دلیل نام سلطانی بر آن نهاده شد. بنابر کتیبه ایوان غربی، دو ایوان غربی و شرقی مسجد در سال ۱۲۰۹ قمری تکمیل شده‌اند.[۴]

مشخصات مسجد[ویرایش]

مسجد سلطانی بروجرد متشکل از بخش‌های متعددی است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: گنبدخانه، شبستان جنوب غربی، شبستان جنوب شرقی، شبستان شمال غربی، شبستان شمال شرقی، شبستان زمستانی در زیر شبستان جنوب غربی، حجره‌های فوقانی محل اسکان و تحصیل طلاب علوم دینی، برف‌انداز، قاضی شرف و شبستان جدید غربی که با عنوان مصللای بروجرد ساخته شده‌است و دارای دو طبقه است[۴] مسجد سلطانی دارای چهار طاق و ایوان بزرگ در چهارگوشه است. صحن بزرگ مسجد دارای ابعاد ۶۱ در ۴۷ متر است و حوض بزرگی در وسط آن صحن قرار دارد. مسجد دارای سه درب است که درب غربی به خیابان صفا، درب شمالی به خیابان جعفری و درب شرقی به بازار دواتگرها باز می‌شود. در اطراف صحن، حجره‌هایی برای طلاب علوم دینی ساخته شده‌است که تعداد آن‌ها به ۶۱ حجره می‌رسد. مسجد سلطانی از مدرسه‌های و حوزه‌های معتبر دینی است و به ویژه در زمان سکونت آیت‌الله بروجردی در این شهر از رونق بسیاری برخوردار بوده‌است.[۵]

کتیبه‌ها[ویرایش]

در ایوان غربی این مسجد کتیبه‌ای قرار دارد که بیان می‌دارد فتحعلی شاه این مسجد را وقف کرده‌است.

تخریب[ویرایش]

مسجد سلطانی در زمین لرزه فروردین ۱۳۸۵ خسارت زیادی دید و بخش‌های زیادی از ایوانهای جنوبی و شمالی آن فرو ریخت.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مسجد امام بروجرد. وبگاه تبیان لرستان، بازدید ۲۶/۳/۱۳۸۷.
  2. «مسجد امام خمینی (ره) (سلطانی) بروجرد». اداره میراث فرهنگی بروجرد. بازبینی‌شده در 2 آذر 1391.. 
  3. «گزارش تصویری از خرابی‌های مسجد امام خمینی بروجرد». خبرگزاری مهر، ۱۳۹۱/۰۳/۳۰. بازبینی‌شده در ۱۳۹۱/۰۹/۱۳. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «مسجد امام (ره) بروجرد بزرگترین مسجد تاریخی غرب کشور». خبرگزاری ایسنا، شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۱. 
  5. boroujerd.info - de beste bron van informatie over boroujerd. Deze website is te koop!

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • گزارش تصویری/ ترک‌ها امان مسجد تاریخی امام (ره) بروجرد را بریدند! خبرگزاری مهر۱۳۹۱/۰۳/۳۰، تاریخ بازبینی ۱۳۹۱/۰۹/۱۳