نشتیفان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نشتیفان
نشتیفو
Asbaad Iran.jpg
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانخواف
بخشمرکزئ
نام(های) پیشیننیشتیفو
مردم
جمعیت۹٬۷۳۰ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۲۴٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۸۳۹ متر [۱]
شناسهٔ ملی خودرو ایران
کد آماری۲۵۶۵

نِشتیفان یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در جنوب شرقی شهرستان خواف ایران است. شهر نِشتیفان درحاشیه جاده قاین واقع شده و دارای آسیاب‌های بادی قدیمی است که با نامِ آس‌بادهای نشتیفان و از باد صد و بیست روزه نیرو می‌گرفتند.[۱] آب و هوای بسیار گرم و خشک دارد و مردم نشتیفان مهمان نواز و مهمان دوست هستند دارای شهر زیر زمینی است که در گذشته از آن استفاده میشده یکی از معروف ترین مناطق نشتیفان که در پشت آسباد های این شهر قرار گرفته قبرستان تاریخی و دیدنی آن که دارای سنگهایی بشکل عمودی است

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۹٬۷۳۰ نفر (در۲٬۴۶۸ خانوار) بوده است.[۲]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۶٬۵۴۷—    
۱۳۹۰۷٬۴۲۶+۱۳٫۴٪
۱۳۹۵۹٬۷۳۰+۳۱٪

جغرافیا[ویرایش]

این شهر یکی از مراکز تولید عمده نهال در منطقه و حتی در سطح کشور می‌باشد.[نیازمند منبع]


پیشینه تاریخی[ویرایش]

آسباد

در نشتیفان مجموعه ای باستانی از آسیا های بادی وجود دارد که به آن آسباد می گویند قصه عامیانه در مورد ریشه نام این شهر این است که عبارت نشتیفان ترکیبی است از دو کلمه «نش» تلفظ محلی(«نیش») ممکن است کنایه از نیش کژدم باشد والبته نیش به تندی هر چیزی گفته می شود و بنا بر این نیش تیفان («توفان») عبارت است از تندی توفان یا لبه باد که همان وزش بادهای تند موسمی است که در تمام ایام سال این منطقه را به لحاظ موقعیت جغرافیایی ممتاز گردانده و ساکنین آن را چندین هزار سالیست به فکر تأسیس آسیاب بادی‌های معروفش در جهت بهره‌برداری از این جریانات هوایی نموده است. بادهای موسومی ادامه بادهایی است که در تابستان از قطب جنوب به سمت قطب شمال و شبه قاره هند است که در آنجا باران زا است و در ادامه به شمال شرق ایران در حرکت است و باعت می شود کرانه شرقی ایران از چابهار تا تایباد هوای مطلوبی داشته باشد.(مجله دریای پارس 1394)

نشتیفان شهری است قدیمی که دست‌کم در شش سده گذشته با همین نام خوانده می‌شده‌است. شهر نشتیفان در اوایل قرن نهم هجری شناخته شده و معمور بوده‌است.

همچنین قبرستان‌هایی به شیوه مقبره‌های زرتشتیان باستان اطراف شهر را فرا گرفته که بعضی از ساکنین معتغدند عده‌ای از فرزندان و نوادگان پادشاهان سلسله اشکانیان (که اتفاقاً در خراسان بر ایران حکمرانی می‌کردند) در آنها نهفته‌اند (که البته در خواف نیز این گورستانها بسیار است و به همین دلیل در بعضی کتب تاریخی نام اصلی آن «خواب» نیز آمده‌است) و دسته‌ای دیگر معتقدند در گذشته برای ایمن نگه داشتن شهر از حملات و تجاوزات احتمالی در اطراف شهر بزرگان آن را تدفین می‌نموده‌اند تا به اصالت و درستی مردمان آن اشاره کنند. مسجد جامع شهر نیز که به سبب عنایت شیخ زین الدین تایبادی و به دستور پیر احمد خوافی به غیر از هرات و بغداد در نشتیفان نیز تأسیس و به رغم استفاده اهالی آن به یکی از آثار گرانبهای باستانی مبدل گردیده نشان از اهمیت فرهنگی این شهر در گذشته‌های نه چندان دور می‌دهد. پیش از استقلال افغانستان و سپس استقلال هرات در سال ۱۲۴۹ ه‍.ق از ایران نشتیفان به همراه سایر توابع خواف از بلوک هرات بشمار می‌آمده و پس از آن به تابعیت مشهد یعنی خراسان کنونی درآمد.

منابع[ویرایش]

  1. «آس بادهای نشتیفان». سیری در ایران.
  2. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  • مجمع التواریخ، تألیف حافظ ابرو خوافی
  • تاریخ و رجال شرق خراسان، جلد اول، ولایت خواف، تألیف ابراهیم زنگنه، مشهد:۱۳۷۰
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

پیوند به بیرون[ویرایش]