بردسکن

مختصات: ۳۵°۱۵′۴۵″شمالی ۵۷°۵۸′۱۳″شرقی / ۳۵٫۲۶۲۴°شمالی ۵۷٫۹۷۰۲°شرقی / 35.2624; 57.9702
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بردسکن
Bardaskan history.JPG
Firuzabad Tower2021.jpg
Aliabad Tower2021 17.jpg
ویرانه های حصار قلعه.jpg
Rahmanie Castle.jpg
Firuzabad area2021.jpg
Abdolabad Mosque2021.jpg
Sir cave in Bardaskan.jpg
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانبردسکن
بخشمرکزی
نام(های) پیشینزبسک
سال شهرشدن۱۳۴۰ هجری شمسی[۱]
مردم
جمعیت۲۸٬۲۳۳ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۸٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
مساحت۷۶۶۴ کیلومتر مربع
ارتفاع۱۰۰۰ متر
میانگین بارش سالانه۲۰۰ میلی لیتر
اطلاعات شهری
تأسیس شهرداری۱۳۴۰
ره‌آوردزعفران، خشکبار، انار، انگور، انجیر و پسته
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۱
وبگاهhttp://www.bardaskan.ir
شناسهٔ ملی خودرو۴۲ل ایران
کد آماری۱۳۷۹
.mw-parser-output .nastaliq{line-height:200%;font-size:150%;font-family:IranNastaliq,"Urdu Emad Nastaleeq","Noto Nastaliq Urdu","Urdu Typesetting","Jameel Noori Nastaleeq","Nafees Nastaleeq","Nafees Nastaleeq v1.01",Nafees,"Pak Nastaleeq","PDMS_Jauhar",sans-serif;text-justify:inter-word;font-weight:normal}.mw-parser-output .nastaliq .b{text-justify:inter-word}بردسکن بر ایران واقع شده‌است
بردسکن
روی نقشه ایران
۳۵°۱۵′۴۵″شمالی ۵۷°۵۸′۱۳″شرقی / ۳۵٫۲۶۲۴°شمالی ۵۷٫۹۷۰۲°شرقی / 35.2624; 57.9702


بَردَس۫کَن۫ با نام تاریخی زبسک از شهرهای غرب استان خراسان رضوی است. این شهر مرکز شهرستان بردسکن است و در سال ۱۳۹۵، تعداد ۲۸٬۲۳۳ نفر جمعیت و ۸٬۵۷۰ خانوار داشته‌است.[۲] بردسکن در قدیم بر سر یکی از راه‌های اصلی تجاری خراسان به دیگر نقاط ایران از طریق کویر قرار داشت. گرمترین دمای آن گاهی به ۴۵ درجه و سردترین آن به ۱۰ درجه سانتیگراد زیر صفر می‌رسد. در کتاب‌های تاریخ نخستین بار اعتمادالسلطنه در ذکر راه‌های نیشابور به دیگر نقاط، از منزل چهارم از جاده سوم طبس به نام برداسکن سخن می‌گوید.[نیازمند منبع]

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۸٬۲۳۳ نفر (در ۸٬۵۷۰ خانوار) بوده‌است.[۲]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۵۵۵٬۰۵۸—    
۱۳۶۵۱۰٬۶۹۱+۱۱۱٫۴٪
۱۳۷۰۱۴٬۰۹۱+۳۱٫۸٪
۱۳۷۵۱۷٬۳۶۵+۲۳٫۲٪
۱۳۸۵۲۲٬۲۱۱+۲۷٫۹٪
۱۳۹۰۲۶٬۱۰۷+۱۷٫۵٪
۱۳۹۵۲۸٬۲۳۳+۸٫۱٪

پیشینه تاریخی

شهرستان بردسکن دارای گذشتهٔ تاریخی چندین هزار ساله می‌باشد. برج فیروزآباد از یادگارهای دورهٔ سلجوقیان، برج علی‌آباد مربوط به دورهٔ ایلخانیان و آثار بی‌شمار دیگر شهرستان از جمله تپه‌های چوپان مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد نشان از دیرینگی منطقه دارد.[نیازمند منبع]

وجه تسمیه

ترتیب زمانی نام بردسکن را زبسک، بردمسکن، دست برکن، بردسکن و برداسکن گفته‌اند که در مورد هر یک از این نام‌ها دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد.[نیازمند منبع]

  • نام بردسکن را می‌توان برگرفته از بَردْ به معنی سرما و مسکن به معنی سامن یا اسکان برداشت می‌شود. با نگاهی به آب بردسکن که بسیار سرد است و به آب نوبهار معروف است شاید بتوان به این دلیل نامگذاری نزدیکتر شد؛ بنابراین بردسکن سرزمینی با زمستان‌های سرد و خشک بوده که مردم در آن اسکان یافته‌اند و اگر به دلیل نامگذاری دیگری بخواهیم اشاره کنیم، این است که بَردْ را به معنای همان سرزمین سرد و خشک بگیریم و اسکن را به معنای آرامش. پس بردسکن به معنی سرزمین سرد و خشک است که مردمش با آرامش در آن ساکن هستند.
  • همچنین می‌گویند، در این منطقه چون درختان میوه بسیار بوده‌است به ویژه میوه‌هایی مانند انجیر، انگور و گلابی که با دست و به سختی چیده می‌شوند. مسافرانی که از راه کویر به نیشابور سفر می‌کردند، هنگام گذشتن از این مسیر و دیدن رنج مردم منطقه در چیدن میوه‌ها، اصطلاح بردست کندن را برای آن‌ها به کار می‌بردند یعنی مردمی که میوه‌ها را با دست می‌کندند. در واقع بر به معنی میوه‌است و با ترکیب بَرْ و دست‌کن با گذشت زمان، بردسکن شده‌است.[۳]
  • یکی از نظریاتی که کمتر به آن پرداخته شده استفاده از ترکیب بر+دسکن است با توجه به اینکه در منطقه ترشیز برای آدرس دهی استفاده از کلمه بر به معنی کنار بسیار مرسوم است و مثال‌های فراونی برای آن هست مانند بَر کال (به معنای کنار کال) و بر چاه (کنار چاه) می‌توان این نظریه را مطرح کرد که بردسکن به معنای کنار دسکند هست (در دوره حمله افغان‌ها حفر دسکند در منطقه ترشیز مرسوم بوده) احتمالاً دسکندی در ان منطقه قرار داشته که مردم برای آدرس دهی از بر دسکند استفاده می‌کردند که به مرور این منطقه به بردسکن معروف شده‌است.[نیازمند منبع]
نمای هوایی شهر بردسکن
نمای هوایی شهر بردسکن

موقعیت جغرافیایی

شهرستان بردسکن در کرانه شمالی کویر نمک، بین ۵۶ درجه و ۱۴ دقیقه تا ۵۸ درجه و ۱۵ دقیقه طول و ۳۴ درجه و ۴۲دقیقه عرض جغرافیائی گستردگی دارد. شهرستان بردسکن تا سال ۱۳۷۴ بخشی از شهرستان کاشمر بوده‌است. این شهرستان از سمت شمال با شهرستان سبزوار و شهرستان ششتمد، از شرق با شهرستان خلیل‌آباد و کاشمر، از شمال شرقی با شهرستان کوهسرخ، از جنوب با شهرستان طبس در استان خراسان جنوبی و از غرب با شهرستان شاهرود در استان سمنان محدود بوده و مرکز آن شهر بردسکن در ۵۷ درجه و ۵۷ دقیقه طول و ۳۵درجه و ۱۵ دقیقه عرض جغرافیائی و در فاصله ۲۶۵ کیلومتری جنوب غربی مشهد مقدس قرار دارد. بلندی این شهر از سطح دریا ۹۸۵ متر است و برپایه آخرین تصمیمات کشوری دارای ۳ بخش، مرکزی، انابد و شهرآباد و دارای ۳۹۳ روستای دارای سکنه و خالی از سکنه می‌باشد.[نیازمند منبع]

اقلیم

این شهرستان از دو منطقه کوهپایه‌ای شمال و جلگه‌ای جنوب شامل بیابان، نمکزار و شنزارهای کرانه کویر نمک شکل گرفته‌است.[نیازمند منبع]

فرهنگ و هنر

عشایر بردسکن

عشایر بردسکن

این شهرستان با گستردگی جغرافیایی، تنوع اقوام و گذشته‌ای کهن و فرهنگی پربار، درخشان و پویا توانسته‌است در تاریخ، هویت و ریشه دار بودن خویش را حفظ کرده و با سازگاری زیبا، جذاب و پر از در و گهر خود در حوزه میراث غنی فرهنگی، معنوی و طبیعی بدرخشد. این شهرستان از نظر داشتن تنوع اقلیمی چشم‌انداز روشنی از نظر فضای روستائی عشایری خود را حفظ نموده به طوری که اقوام عشایری از قبیل کلاه درازی، طاهری، ایلخانی، شورچاهی، بلوچ خانزائی، طایفه بیگی، تیموری و عبدالسرخ در این منطقه زندگی می‌کنند.[نیازمند منبع]

جایگاه موسیقی درفرهنگ بردسکن

موسیقی در میان شهرستان بردسکن آمیختگی عمیقی با بخش زیادی از شئونات زندگی آن‌ها داشته و به بازگوکننده غم‌ها، شادی‌ها، آلام، آرزوها، اعتقادات و بینش تفکر اقوام این ناحیه و روایتگر افسانه‌های محلی است که در حقیقت نوعی از موسیقی محلی بوده و به‌طور کلی بر پایه دو بیتی و چهار بیتی خوانی استوار است. این نوع موسیقی در سه قسم: الف) ترانه ب) فریادها ج) داستان‌های روایی قابل تأمل و بررسی است. از آهنگ‌های رایج در این منطقه می‌توان به محمدحسین نامراد، سرحدی، حیدر بیگ، حسینا، گل محمد اشاره کرد؛ و همچنین سازهای رایج در بردسکن بیشتر نی، دایره، دوسازه، سرنا، دهل و دوتار می‌باشد که سرنا و دهل برای مراسمی نظیر عروسی‌ها، هنگام ریزش باران، برداشت محصول با رقص‌های محلی نواخته می‌شود. رقص دایره اسب چوبی و رقص چوب بازی و رقص اوقانی نیز از رقص‌های محلی و بومی این منطقه به‌شمار می‌آید.[نیازمند منبع]

صنایع دستی و هنرهای سنتی

از صنایع دستی و هنرهای سنتی شهرستان بردسکن که امروزه در این منطقه رواج دارد می‌توان بافت انواع فرش‌های دستباف با طرح‌های خطوط مستقیم – خطوط شکسته «گردان» طرح عبدالسرخ – طرح بلوچی – طرح‌های اصیل شاه عباسی – شاه عباسی لچک ترنج – گل‌های منظره‌ای – طرح محرابی – طرح گل ختایی و طرح‌های زیر خاکی اشاره نمود و طرح زیر خاکی این منطقه برگرفته از تصویر طرح‌هایی که چندین سال قبل از محوطه باستانی فیروز آباد این شهرستان کشف شده‌است اشاره کرد و طرح یک دوم که نقش دو نیمه قالی با یکدیگر قرینه‌است و طرح یک دوم قرینه سازی در چهار قسمت اجرا می‌گردد؛ و هنرهای دیگر نظیر گلیم بافی، جاجیم بافی، خورجین بافی در منطقه درونه و نمد مالی، کلاه مالی و سفالگری در روستای باب‌الحکم این شهرستان رواج دارد که نمدهای این روستا به کشورهای آلمان، روسیه و عربی صادر می‌شود؛ و هنر معرق روی چوب، گلسازی، نقاشی روی شیشه در بردسکن رایج است.[نیازمند منبع]

آداب و رسوم مردم بردسکن

در فرهنگ همگانی مردم شهرستان بردسکن جشن و مراسم شادمانی و سرور فراوانی وجود دارد. جشن خواستگاری، جشن عقد خوانی، جشن عروسی، جشن به دنیا آمدن فرزند و نام‌گذاری او در روز سوم و دعوت از اقوام و آشنایان در روز هفتم تولد، جشن خرمن پس از جمع‌آوری محصول با مراسم ویژه و رقص چوب بازی همراه‌است. جشن ختنه سوری، جشن عید نوروز، جشن سده که معمولاً در شب دهم بهمن برگزار می‌شود و در شب‌های زمستان نیز اقوام در منزل ریش سفید قبیله تجمع می‌کنند و داستان‌های نجما، فرهاد و شیرین، عارف، سراج القلوب، امیر ارسلان، موش و گربه، طوطی نامه، محمد حنفیه، شاه عباس، سلیمان، پسر سقا، تنبل شاه عباس، حیدر بیگ، اسب پریزاد، هابیل و قابیل، موسی و فرعون، جنگ‌های علی، ضامن آهو، بهرام گور، یوسف و زلیخا، عاق والدین و ماجراهای کتاب طوفان را نیز نقل می‌کنند.[نیازمند منبع]

سوغات و ره آورد

از سوغات و ارمغان‌های شهرستان بردسکن می‌توان به انواع گلیم‌ها و قالیچه‌های خوش نقش و نگار اشاره کرد. همچنین گیوه‌های دست دوز و سبدهای حصیر باف، کلاه و نمد این منطقه مورد توجه گردشگران و مسافرین است. بردسکن دارای محصولات باغی معروفی از جمله انار، انجیر، انگور، کشمش، پسته، برگه زردآلو و خشکبار این منطقه از شهرت بسزائی برخوردار است و حلوا مغزی این منطقه که با شیره انگور و کنجد و گیاهی بنام بیخ در باب‌الحکم در ست می‌شود. شغل بیشتر مردم این روستا جنبه صادراتی به خود گرفته‌است. زعفران و زیره سبز نیز جزو سوغات این شهرستان به حساب می‌رود.

همچنین پسته تولیدی روستاهای رکن آباد، عظیم آباد و قوژدآباد کیفیت بالا و خواهان بسیاری دارد[۴][۵]

مناظر طبیعی

منطقه حفاظت شده درونه

منطقه حفاظت‌شده درونه با وسعت ۶۶٬۷۲۶ هکتار در غرب شهرستان بردسکن و نزدیک به منطقه حفاظت شده توران واقع شده‌است. این منطقه یکی از زیستگاه‌های یوزپلنگ آسیایی است که در تیر ماه ۱۳۹۱ برای اولین بار از یک قلاده یوز آسیایی توسط دوربین‌های تله‌ای در این منطقه عکس‌برداری شده همچنین در سال ۱۳۹۳ نیز حضور چهار قلاده یوز در این منطقه اعلام و ثبت شد[۶][۷]

پناهگاه حیات وحش دشت لاغری

پناهگاه حیات وحش دشت لاغری بردسکن در بخش انابد در شمال غربی این شهرستان واقع شده‌است. منطقه دشت لاغری طی مصوبه شماره ۳۶۳ شورای عالی محیط زیست در مورخ ۱۳۹۱/۲/۳۱ با وسعت ۲۶۲۱۳ هکتار به عنوان پناهگاه حیات وحش به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوست. پناهگاه حیات وحش دشت لاغری بردسکن یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان وحشی نظیر زاغ بور (زاغ ایرانی)، هوبره، سیاه سینه، کبوتر چاهی، کبک، تیهو، سنگ چشم و انواع گنجشک سانان است. از پستانداران وحشی این منطقه می‌توان به یوزپلنگ آسیایی، گربه وحشی، گرگ، کفتار، روباه و آهو اشاره کرد.[۸]

دهانه بیجورد و آبشار سربرج

دهانه بیجورد یکی دیگر از مناطق مفرح و خوش آب و هوای شهرستان بردسکن می‌باشد که در شمال این شهرستان در میانه کوه‌ها و کوهپایه‌های بیجورد واقع شده‌است؛ و در کنار جاده بین‌المللی قرار داردو دو چنار بزرگ به ارتفاع تقریبی پنجاه متر دارا می‌باشد و چندین هزار رهگذر و مسافر و توریست از منطقه تفریحی بیجورد دیدن می‌کنند و از هوای بسیار معتدلی دارا می‌باشداین منطقه بسیار سر سبز و خرم بوده و به علت داشتن چشمه‌ها و آب فراوان از پوشش گیاهی ویژه‌ای برخوردار است. از سایر جاذبه‌های طبیعی بردسکن می‌توان به آبشار سربرج اشاره کرد که در ناحیهٔ شمالی بردسکن واقع شده‌است.

دهانه آب درونه

دره سرسبز و زیبای دهانه آب در فاصله ۶۰ کیلومتری غرب شهر بردسکن و ۱٫۵ کیلومتری روستای درونه در محدوده منطقه حفاظت شده درونه واقع است. جویباری جاری، آبشارهای دل‌انگیز و چشمه‌های جوشان در آغوش کوه زرد و در کنار قلاع تاریخی گورا و دختر، محیطی دیدنی و خاطره انگیز برای گردشگران و محلی برای انس و الفت با طبیعت و میراث کهن فرهنگی است.[نیازمند منبع]

دره آسیاب خوشاب

این دره یکی از مناطق خوش آب وهوای شهرستان بردسکن است که در شمال این ناحیه واقع شده‌است منطقه شمالی بردسکن دارای کوهپایه‌هایی زیبا و خرم و کوه‌هایی نسبتاً رفیع نظیر کوهسرخ، چهل دختر، بغل داغ، وارسنگ می‌باشد که دره‌های سرسبز در میانهٔ آن‌ها واقع شده‌اند. دره آسیاب خوشاب از تنوع گیاهی مطلوبی بر خوردار است و در آن انواع درختان مثمر و غیر مثمر رشد نموده‌اند.[۹]

کفه نمکی بردسکن

کفه نمکی بردسکن

منطقه طبیعی کفه نمک در جنوب شهرستان بردسکن و در ۱۲ کیلومتری جنوب روستای رحمانیه در بخش شهرآباد قرار دارد این پهنه نمکی از سطح دریاهای آزاد ۸۰۵ متر ارتفاع دارد و با وسعت تقریبی ۷۸۸۸ هکتار متعلق به دوران سوم (کرتاسه) و چهارم (آئوسن) زمین‌شناسی است که با جهتی شمال شرقی ـ جنوب غربی در جنوب شهرستان بردسکن واقع شده و به‌طور کلی اتفاقات زمین‌شناسی منطقه موجب پدید آمدن چشم‌اندازی زیبا از طبیعت بیابانی ـ کویری و رسوبات تبخیری نمکی شده‌است.

جلوه‌های زیبای بلورهای نمک در حال شکل‌گیری، تراکم ساختاری بلورهای نمک بر روی شنزارها، ایجاد چاله‌های نمکی و حوضچه‌های آب حاصل از تعریق خاک از دیگر ویژگی‌های منحصر به فرد این زیستگاه طبیعی است و آن را در کشور و منطقه به یک زیستگاه منحصر به فرد تبدیل کرده‌است.[نیازمند منبع]

طبیعت زیبا و منحصر به فرد کفه نمکی بردسکن در سال ۱۳۹۰ به عنوان نخستین اثر طبیعی از استان خراسان رضوی در فهرست آثار تاریخی، طبیعی و معنوی ایران به ثبت رسید.[۱۰]

غار سیر

غار سیر در روستای سیر از توابع بخش مرکزی شهرستان بردسکن قرار دارد. غار سیر ۶۴ متر طول دارد و دارای ۲ دهانه ورودی است که به فاصله نیم متر روی هم قرار گرفته‌اند. این غار در دوران گذشته مسکونی بوده و به عنوان پناهگاه از آن استفاده می‌شده‌است. داخل آن دیواره‌های سنگی و ساروجی مربوط به اتاق و منبع آب باقی مانده‌است.[نیازمند منبع]

اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی

آثار ثبت‌شده

شهرستان بردسکن دارای ۱۷۰ اثر تاریخی است که از این تعداد، ۳۰ اثر به ثبت آثار ملی ایران رسیده‌است. در فهرست زیر آثار تاریخی این شهرستان که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند، آورده شده‌است.[۱۱]

ردیف نام اثر نگاره دیرینگی موقعیت شماره ثبت ملی تاریخ ثبت منبع
بناها
۱ برج فیروزآباد Firuzabad tower bardaskan.jpg دوره سلجوقی روستای فیروزآباد
۳۵°۷′۳۳٫۷″ شمالی ۵۷°۵۷′۱۰٫۹″ شرقی / ۳۵٫۱۲۶۰۲۸°شمالی ۵۷٫۹۵۳۰۲۸°شرقی / 35.126028; 57.953028 (برج فیروزآباد)
۹۱ ۱۵ دی ۱۳۱۰ [۱۲]
۲ برج علی‌آباد Aliabad Tower2021 20.jpg سده ۸ ق روستای علی‌آباد کشمر۳۵°۱۷′۳۱٫۰″ شمالی ۵۸°۶′۱۱٫۳″ شرقی / ۳۵٫۲۹۱۹۴۴°شمالی ۵۸٫۱۰۳۱۳۹°شرقی / 35.291944; 58.103139 (برج علی‌آباد) ۱۲۷ ۱۵ دی ۱۳۱۰ [۱۳]
۳ رباط کبودان ورودی رباط.jpg دوره قاجار روستای کبودان
۳۵°۲۲′۳۶٫۴″ شمالی ۵۷°۵۸′۴۰٫۳″ شرقی / ۳۵٫۳۷۶۷۷۸°شمالی ۵۷٫۹۷۷۸۶۱°شرقی / 35.376778; 57.977861 (رباط کبودان)
۲۱۰۶ ۱۸ شهریور ۱۳۷۷ [۱۴]
۴ آب‌انبار کوشه پرونده ثبتی آب انبار کوشه در فهرست آثار ملی.jpg اواخر دوره قاجار روستای کوشه
۳۵°۹′۲۱٫۵″ شمالی ۵۷°۵۸′۲۶٫۶″ شرقی / ۳۵٫۱۵۵۹۷۲°شمالی ۵۷٫۹۷۴۰۵۶°شرقی / 35.155972; 57.974056 (آب‌انبار کوشه)
۶۶۵۰ ۱۰ دی ۱۳۸۱ [۱۵]
۵ مسجد جامع کوشه دوره قاجار روستای کوشه
۳۵°۹′۱۸٫۱″ شمالی ۵۷°۵۸′۲۳٫۶″ شرقی / ۳۵٫۱۵۵۰۲۸°شمالی ۵۷٫۹۷۳۲۲۲°شرقی / 35.155028; 57.973222 (مسجد جامع کوشه)
۶۶۵۱ ۱۰ دی ۱۳۸۱ [۱۶]
۶ امامزاده الله‌آباد دوره قاجار روستای الله‌آباد
۳۵°۳′۲۴″ شمالی ۵۷°۵۱′۲۳″ شرقی / ۳۵٫۰۵۶۶۷°شمالی ۵۷٫۸۵۶۳۹°شرقی / 35.05667; 57.85639 (امام‌زاده الله‌آباد)
۱۰۹۰۷ ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ [۱۷]
۷ آرامگاه عبدل‌آباد Abdolabad Mosque2021 3.jpg دوره ایلخانی روستای عبدل‌آباد
۳۵°۵′۴۳٫۶″ شمالی ۵۷°۵۸′۳۷٫۷″ شرقی / ۳۵٫۰۹۵۴۴۴°شمالی ۵۷٫۹۷۷۱۳۹°شرقی / 35.095444; 57.977139 (آرامگاه عبدل‌آباد)
۱۰۹۰۸ ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ [۱۸]
۸ مسجد زیرک‌آباد فضای داخلی مسجد(امروزه تغییرات زیادی داشته است).jpg دوره افشار - دوره زند روستای زیرک‌آباد
۳۵°۱۱′۳۶٫۸″ شمالی ۵۷°۵۴′۵۹٫۱″ شرقی / ۳۵٫۱۹۳۵۵۶°شمالی ۵۷٫۹۱۶۴۱۷°شرقی / 35.193556; 57.916417 (مسجد زیرک‌آباد)
۱۰۹۰۹ ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ [۱۹]
۹ مسجد جامع سیف‌آباد دوره قاجار روستای سیف‌آباد
۳۵°۱۱′۱۲٫۶″ شمالی ۵۷°۵۸′۵۹٫۴″ شرقی / ۳۵٫۱۸۶۸۳۳°شمالی ۵۷٫۹۸۳۱۶۷°شرقی / 35.186833; 57.983167 (مسجد جامع سیف‌آباد)
۱۱۰۳۳ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ [۲۰]
۱۰ آب‌انبار سید باقر Ab Anbar.JPG دوره قاجار شهر بردسکن - جنب شهرداری بردسکن
۳۵°۱۵′۱۴٫۸″ شمالی ۵۷°۵۸′۰٫۷″ شرقی / ۳۵٫۲۵۴۱۱۱°شمالی ۵۷٫۹۶۶۸۶۱°شرقی / 35.254111; 57.966861 (آب‌انبار سید باقر)
۱۱۰۳۴ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ [۲۱]
۱۱ قلعه رحمانیه Rahmanie Castle.jpg سده ۸ تا ۱۲ ق روستای رحمانیه
۳۵°۳′۳۷″ شمالی ۵۷°۵۳′۶″ شرقی / ۳۵٫۰۶۰۲۸°شمالی ۵۷٫۸۸۵۰۰°شرقی / 35.06028; 57.88500 (قلعه رحمانیه)
۱۱۰۳۵ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ [۲۲]
۱۲ مسجد جامع قدیم بردسکن بخشس از شبستان مسجد.jpg دوره قاجار شهر بردسکن - خیابان قائم، خیابان سید باقر
۳۵°۱۵′۱۱″ شمالی ۵۷°۵۸′۱″ شرقی / ۳۵٫۲۵۳۰۶°شمالی ۵۷٫۹۶۶۹۴°شرقی / 35.25306; 57.96694 (مسجد جامع قدیم بردسکن)
۱۱۰۳۶ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ [۲۳]
۱۳ قلعه دختر درونه سده ۶ تا ۹ ق ۷ کیلومتری شمال‌غرب روستای درونه
۳۵°۱۹′۳۰″ شمالی ۵۷°۴۹′۴۱″ شرقی / ۳۵٫۳۲۵۰۰°شمالی ۵۷٫۸۲۸۰۶°شرقی / 35.32500; 57.82806 (قلعه دختر درونه)
۱۶۳۳۴ ۲۴ آبان ۱۳۸۵ [۲۴]
۱۴ مسجد حطیطه اوایل دوره قاجار روستای حطیطه
۳۵°۱۱′۷٫۷″ شمالی ۵۷°۵۲′۳۷٫۳″ شرقی / ۳۵٫۱۸۵۴۷۲°شمالی ۵۷٫۸۷۷۰۲۸°شرقی / 35.185472; 57.877028 (مسجد حطیطه)
۱۶۴۷۶ ۲۷ آبان ۱۳۸۵ [۲۵]
۱۵ خانه شازده اواخر دوره قاجار روستای زمان‌آباد
۳۵°۱۰′۵۵″ شمالی ۵۷°۴۹′۱۶″ شرقی / ۳۵٫۱۸۱۹۴°شمالی ۵۷٫۸۲۱۱۱°شرقی / 35.18194; 57.82111 (خانه شازده)
۱۷۴۱۳ ۶ اسفند ۱۳۸۵ [۲۶]
۱۶ خانه علوی اواخر دوره قاجار روستای باب‌الحکم
۳۵°۱۵′۱۰٫۷″ شمالی ۵۷°۵۳′۴۷٫۹″ شرقی / ۳۵٫۲۵۲۹۷۲°شمالی ۵۷٫۸۹۶۶۳۹°شرقی / 35.252972; 57.896639 (خانه علوی (بردسکن))
۱۷۴۲۳ ۶ اسفند ۱۳۸۵ [۲۷]
۱۷ آب‌انبار قوژدآباد اواخر دوره قاجار روستای قوژدآباد
۳۵°۸′۲۷٫۲″ شمالی ۵۸°۲′۶٫۹″ شرقی / ۳۵٫۱۴۰۸۸۹°شمالی ۵۸٫۰۳۵۲۵۰°شرقی / 35.140889; 58.035250 (آب‌انبار قوژدآباد)
۱۷۴۳۳ ۶ اسفند ۱۳۸۵ [۲۸]
۱۸ مسجد شهرآباد اواسط دوره قاجار شهر شهرآباد - انتهای بلوار مرکزی
۳۵°۸′۵۳٫۰″ شمالی ۵۷°۵۶′۲٫۴″ شرقی / ۳۵٫۱۴۸۰۵۶°شمالی ۵۷٫۹۳۴۰۰۰°شرقی / 35.148056; 57.934000 (مسجد شهرآباد)
۱۷۸۷۷ ۱۴ اسفند ۱۳۸۵ [۲۹]
۱۹ آب‌انبار رکن‌آباد اواخر دوره قاجار روستای رکن‌آباد
۳۵°۸′۵۹٫۶″ شمالی ۵۸°۲′۴۸٫۸″ شرقی / ۳۵٫۱۴۹۸۸۹°شمالی ۵۸٫۰۴۶۸۸۹°شرقی / 35.149889; 58.046889 (آب‌انبار رکن‌آباد)
۱۹۱۱۷ ۳ خرداد ۱۳۸۶ [۳۰]
۲۰ قلعه دختر خوشاب ویرانه های حصار قلعه.jpg سده ۶ تا ۸ ق ۶ کیلومتری شرق روستای خوشاب
۳۵°۲۴′۴۳″ شمالی ۵۸°۱۳′۳۷″ شرقی / ۳۵٫۴۱۱۹۴°شمالی ۵۸٫۲۲۶۹۴°شرقی / 35.41194; 58.22694 (قلعه دختر (کوهسرخ))
۱۹۱۱۹ ۳ خرداد ۱۳۸۶ [۳۱]
۲۱ مسجد جامع سعدالدین صحن تخریب شده مسجد جامع.jpg اواسط دوره قاجار بخش شهرآباد - روستای سعدالدین
۳۵°۱′۲۲٫۴″ شمالی ۵۸°۶′۵۱٫۳″ شرقی / ۳۵٫۰۲۲۸۸۹°شمالی ۵۸٫۱۱۴۲۵۰°شرقی / 35.022889; 58.114250 (مسجد جامع سعدالدین)
۱۹۱۲۱ ۳ خرداد ۱۳۸۶ [۳۲]
۲۲ آب‌انبار باب‌الحکم اواخر دوره صفوی روستای باب‌الحکم
۳۵°۱۴′۵۳٫۰″ شمالی ۵۷°۵۳′۵۰٫۶″ شرقی / ۳۵٫۲۴۸۰۵۶°شمالی ۵۷٫۸۹۷۳۸۹°شرقی / 35.248056; 57.897389 (آب‌انبار باب‌الحکم)
۱۹۱۹۹ ۳ خرداد ۱۳۸۶ [۳۳]
۲۳ آب‌انبار خرم‌آباد مخزن آب انبار.jpg اوایل دوره قاجار روستای خرم‌آباد
۳۵°۹′۵۲٫۶″ شمالی ۵۷°۵۵′۵۱٫۶″ شرقی / ۳۵٫۱۶۴۶۱۱°شمالی ۵۷٫۹۳۱۰۰۰°شرقی / 35.164611; 57.931000 (آب‌انبار خرم‌آباد)
۱۹۲۰۰ ۳ خرداد ۱۳۸۶ [۳۴]
۲۴ خانه علمی دوره پهلوی شهر بردسکن - خیابان طالقانی، نبش کوچه علمی
۳۵°۱۵′۲۶٫۳″ شمالی ۵۷°۵۷′۵۵٫۲″ شرقی / ۳۵٫۲۵۷۳۰۶°شمالی ۵۷٫۹۶۵۳۳۳°شرقی / 35.257306; 57.965333 (خانه علمی)
۲۸۲۰۸ ۶ بهمن ۱۳۸۸ [۳۵]
محوطه‌ها
۲۵ محوطه عبدل‌آباد Abdolabad Mosque2021 8.jpg دوره ایلخانی تا اواخر دوره قاجار روستای عبدل‌آباد
۳۵°۵′۴۵″ شمالی ۵۷°۵۸′۳۸″ شرقی / ۳۵٫۰۹۵۸۳°شمالی ۵۷٫۹۷۷۲۲°شرقی / 35.09583; 57.97722 (محوطه عبدل‌آباد)
۱۰۹۰۶ ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ [۳۶]
۲۶ محوطه فیروزآباد Firuzabad area2021.jpg تاریخی تا دوره تیموریان روستای فیروزآباد
۳۵°۷′۲۸″ شمالی ۵۷°۵۶′۵۵″ شرقی / ۳۵٫۱۲۴۴۴°شمالی ۵۷٫۹۴۸۶۱°شرقی / 35.12444; 57.94861 (محوطه فیروزآباد)
۱۰۹۱۹ ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ [۳۷]
غارها
۲۷ غار درونه Darone.jpg سده ۶ تا ۸ ق ۱۴ کیلومتری غرب روستای درونه
۳۵°۱۰′۲۷″ شمالی ۵۷°۱۲′۱۸″ شرقی / ۳۵٫۱۷۴۱۷°شمالی ۵۷٫۲۰۵۰۰°شرقی / 35.17417; 57.20500 (غار درونه)
۱۶۳۲۹ ۲۴ آبان ۱۳۸۵ [۳۸]
  وقفی
  مالکیت دولتی
  مالکیت خصوصی
  مالکیت عمومی

جستارهای وابسته

منابع

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری-جستجوی شهر». وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱ تیر ۱۳۹۱.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  3. عادل اشکبوس. «ریشه نام بردسکن». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۹۱.
  4. «بازدید و اقامه نماز امام جمعه از ترمینال ضبط پسته گرین پسته روستای رکن آباد» سایت رسمی دفتر امام جمعه شهرستان بردسکن». adinehbardaskan.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  5. «بردسکن قطب تولید پسته کشور». ایسنا. ۲۰۱۴-۰۹-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  6. «پرچم یوزپلنگ آسیابربلندای محیط زیست ایران». سازمان حفاظت محیط زیست ایران. ۹ شهریور ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۳۰ مرداد ۱۳۹۶.[پیوند مرده]
  7. «بردسکن، زیستگاه یوز آسیایی». سازمان حفاظت محیط زیست ایران. ۲۱ مرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۳۰ مرداد ۱۳۹۶.[پیوند مرده]
  8. «پناهگاه حیات وحش دشت لاغری». پایگاه خبری دیده‌بان محیط زیست و حیاط وحش ایران. ۱۱ شهریور ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۳۱ تیر ۱۳۹۶.
  9. «دره آسیاب خوشاب». سایت شرکت توسعه گردشگری خراسان رضوی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۶ فروردین ۱۳۹۱.
  10. «کفه نمکی بردسکن در فهرست آثار طبیعی کشور به ثبت رسید». ویگاه میراث آریا. ۱۷ دی ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۲.
  11. «۳۰ اثر تاریخی بردسکن جز آثار ملی کشور است». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۱۹ مهر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶.
  12. «پرونده برج فیروزآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  13. «پرونده برج علی‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  14. «پرونده رباط کبودان در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  15. «پرونده آب‌انبار کوشه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  16. «پرونده مسجد جامع کوشه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  17. «پرونده امامزاده الله‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  18. «پرونده آرامگاه عبدل‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  19. «پرونده مسجد زیرک‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  20. «پرونده مسجد جامع سیف‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  21. «پرونده آب‌انبار سید باقر در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  22. «پرونده قلعه رحمانیه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  23. «پرونده مسجد جامع قدیم بردسکن در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  24. «پرونده قلعه دختر درونه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  25. «پرونده مسجد حطیطه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  26. «پرونده خانه شازده در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  27. «پرونده خانه علوی در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  28. «پرونده آب‌انبار قوژدآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  29. «پرونده مسجد شهرآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  30. «پرونده آب‌انبار رکن‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  31. «پرونده قلعه دختر خوشاب در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  32. «پرونده مسجد جامع سعدالدین در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  33. «پرونده آب‌انبار باب‌الحکم در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  34. «پرونده آب‌انبار خرم‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  35. «فهرست آثار ثبتی - اداره میراث فرهنگی شهرستان بردسکن». اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  36. «پرونده محوطه عبدل‌آباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  37. «پرونده محوطه فیروزآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  38. «پرونده غار درونه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.