قلعه کوه زردان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
قلعه کوه زردان
محمد هادی رضائی.jpg
قلعه کوه زردان
نامقلعه کوه زردان
کشورایران
استاناستان خراسان جنوبی
شهرستانزیرکوه قاینات
بخشزهان
اطلاعات اثر
نوع بناسنگی
کاربریقلعه نظامی و مقر حکومتی
دیرینگیساسانیان
دورهٔ ساخت اثراسماعیلیان
مالک فعلی اثرمیراث فرهنگی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۴۴۵۶
تاریخ ثبت ملی۱۳۸۰
اطلاعات بازدید
امکان بازدیددارد
قلعه کوه زردان بر ایران واقع شده‌است
قلعه کوه زردان
روی نقشه ایران
۳۳°۲۶′۵۸″شمالی ۵۹°۳۷′۲۵″شرقی / ۳۳٫۴۴۹۴۴۴°شمالی ۵۹٫۶۲۳۶۱۱°شرقی / 33.449444; 59.623611

قلعه کوه زردان قلعه‌ی تاریخی مربوط به دوره اسماعیلیان که در شمال شرقی و به فاصله ۴ کیلومتری روستای زردان در شهرستان زیرکوه، استان خراسان جنوبی واقع گردیده‌است.

تاریخچه[ویرایش]

با توجه به شواهد موجود این قلعه از قلعه‌های اسماعیلیان به شمار می رود و از مهمترین قلاع اسماعیلیه در منطقه قهستان بوده و با توجه به موقعیت جغرافیایی این قلعه و نیز سازه های فرعی و انبوه پیرامونی آن، اهمیت آنرا نزد سازندگان و ساکنانش می رساند. ساکنین و حاکمین مستقر درقلعه کوه زردان با قلاع پیرامونی خصوصاً با قلعه کوه قاین در ارتباط تنگاتنگی بوده است؛ لذا اشراف کاملی بر مناطق شرقی قهستان و زیرکوه داشته و عبور و مرور در مسیر فرعی جاده ابریشم را کنترل می نمودند. این مسیر هرات و فراه افغانستان را به شهر های مرکزی ایران(اصفهان، یزد، کرمان و...) متصل می کند. این اثر به عنوان یکی از آثار منتسب به فرقه اسماعیلیه از جایگاه مناسبی در میان آثار تاریخی منطقه برخوردار است. وجود آثار معماری که یا کاملاً مشخص می باشند و یا به دلیل مدفون شدن در زیر آوار پنهان هستند و نیز پراکندگی آثار به جای مانده در محیط پیرامونی اثر نشان دهنده اهمیت این قلعه در منطقه می باشد. فرقه اسماعیلیه که به عنوان یکی از گروهها و نهضتهای مخالف حکومت سلجوقیان و خلفای عباسی مطرح می باشد، از سال ۴٨۴ تا سال ۶۵۴ هجری قمری که زمان حمله هولاکوخان مغول یعنی حدود ١٧٠ سال، حضوری مداوم در منطقه قهستان داشته اند. لذا با توجه به اینکه این اثر تاریخی یکی از قلعه های منتسب به اسماعیلیان می باشد به لحاظ تاریخی ، فرهنگی و نیز باستان شناسی اهمیت فراوانی دارد.[نیازمند منبع]

این اثر به تاریخ ۱۳۸۰/۰۹/۰۵ به شماره ۴۴۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.