باجگیران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
باجگیران
کشور  ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان قوچان
بخش باجگیران
نام(های) قدیمی باژگیران
سال شهرشدن دوره قاجار
مردم
جمعیت ۵۹۴ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۴۶٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۷۲۴ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه ۲۴۰ میلی‌متر
شناسهٔ ملی خودرو  ایران
کد آماری ۱۳۷۶

باجگیران شهری در بخش باجگیران شهرستان قوچان استان خراسان رضوی ایران است. این شهر نقطهٔ صفر مرزی بین ایران و ترکمنستان است. شهر باجگیران در شمال غربی کوه سَمْخُل (مرتفع‌ترین قله ۲۲۶۰ متر) واقع است. دره‌های کوه سمخل دارای مرغزار و جنگل است و در ۷۸ کیلومتری شمال شهر قوچان و دو کیلومتری جنوب مرز ایران و جمهوری ترکمنستان قرار دارد.

تاریخچه[ویرایش]

بیشتر مردم آن از کرمانج‌های تیرهٔ سیوکانلو هستند که از شرق ترکیه به این منطقه مهاجرت کرده‌اند زبان‌های متداول در شهر بیشتر کرمانجی و به صورت اقلیت ترکی و فارسی است.[۲][۳] مذهب تمامی اهالی شیعه دوازده‌امامی است.[۴]

در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۰۸ زمین لرزه‌ای شمال شرقی ایران و ترکمنستان را لرزاند که براثر آن خانه‌های باجگیران آسیب دید.[۱][۵]

محل این شهر در قدیم زمستانگاه کُردهای تیرهٔ کیلانلو بود.[۶]

اداره گمرگات ایران در زمانی که در دوره قاجار به بلژیکی‌ها واگذار شده‌بود برای گرفتن سهم دولت از کالاهایی که از مرز عشق‌آباد خارج می‌شد باج‌گیرهایی را که اسب و تفنگ داشتند برای این کار استخدام کرد. این افراد باج‌گیر نخست در روستای بردر (در ۸ کیلومتری باختر باجگیران) جای گرفتند. بعداً که این گروه به محل کنونی شهر باجگیران انتقال یافتند نام آن‌ها (باجگیران) نیز به محل جدید داده شد. محل گمرک نخست ساختمان حاتم بیک، سپس کاروانسرای حاجی قربان و پس از آن به محل فعلی که با کمک آلمانی‌ها ساخته شده‌است منتقل شد.[۴]

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۹۴ نفر (در ۱۸۸ خانوار) بوده است.[۷]

جمعیت تاریخی
سال جمعیت  %±
۱۳۶۵ ۸۵۴
۱۳۷۰ ۵۱۳ ۳۹٫۹ ٪ −
۱۳۷۵ ۶۴۵ ۲۵٫۷ ٪
۱۳۸۵ ۷۵۳ ۱۶٫۷ ٪
۱۳۹۰ ۴۰۶ ۴۶٫۱ ٪ −
۱۳۹۵ ۵۹۴ ۴۶٫۳ ٪

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دانشنامهٔ جهان اسلام، سرواژهٔ باجگیران.
  2. A. Manafy. The Kurdish Political Struggles in Iran, Iraq, and Turkey: A Critical Analysis (illustrated ed.). University Press of America, 2005. p. 6. ISBN 0-7618-3003-0, 9780761830030 (help). 
  3. فرهنگستان زبان کردی
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ گمرک جمهوری اسلامی ایران: حوزه نظارت خراسان رضوی. بازدید: مارس ۲۰۱۰.
  5. نیکلاس امبرسز، چارلز. ملویل، تاریخ زمین لرزه‌های ایران، ترجمه ابوالحسن رَده، تهران ۱۳۷۰ خ. ص ۲۱۵–۲۱۶ [۱].
  6. کلیم‌الله توحدی، حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران، مشهد، ج ۲، ۱۳۶۴ خ. ج ۲، ص ۱۸۷)
  7. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.