موزه آبگینه و سفالینه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۱′۳۶.۳۵″ شمالی ۵۱°۲۴′۵۴.۱۸″ شرقی / ۳۵.۶۹۳۴۳۰۶° شمالی ۵۱.۴۱۵۰۵۰۰° شرقی / 35.6934306; 51.4150500

موزه آبگینه و سفالینه
Abgineh.jpg
نام موزه آبگینه و سفالینه
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری خانه، سفارت مصر، افغانستان و بانک مرکزی
کاربری کنونی موزه
دیرینگی قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۰۱۴
تاریخ ثبت ملی ۷ اردیبهشت ۱۳۷۷
اطلاعات بازدید
امکان بازدید وجود دارد

موزهٔ آبگینه یکی از موزه‌های شهر تهران است. این بنا خانه‌ای تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان سی تیر جای گرفته است. این اثر در تاریخ ۷ اردیبهشت ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱] موزه آبگینه موزه تخصصی شیشه و سفال است.

این موزه یکی از پربازدیدکننده‌ترین موزه‌های شهر تهران است و بیشتر بازدیدکنندگان آن گردشگران خارجی هستند. سالانه به طور میانگین بیش از ۲ میلیون نفر از این موزه بازدید میکنند.[۲]

ساختمان[ویرایش]

نمایی از ساختمان موزه

پیشینه[ویرایش]

این مجموعه از ۱۳۰۰ تا ۱۳۳۰ خانه و محل کار قوام‌السلطنه بود و بعد از آن مدت هفت سال در اختیار سفارت مصر قرار گرفت. بعد از آن، به ترتیب محل استقرار سفارت افغانستان و بانک بازرگانی بود. در سال ۱۳۵۵ دفتر فرح پهلوی این عمارت قاجاری را برای راه اندازی موزه خریداری کرد و با همکاری مهندسان ایرانی و اتریشی نوسازی و بهسازی آن آغاز شد. طراحی این موزه به مهندسان ایرانی و طراحی ویترین ها و معماری داخلی آن به هانس هولاین، معمار برجسته اتریشی سپرده شد. هولاین در طراحی موزه آبگینه از آثار برجسته تاریخی ایران مانند کاخ تچر ،ستونهای تخت جمشید، قوس های صفوی و کعبه زرتشت الهام گرفته و با اینکه ویترینها و فضای کلی موزه به شیوه مدرن طراحی شده اند، اما این طراحی مدرن به فضای کلی ساختمان آسیب نزده و در هماهنگی کامل با آن است.[۲]

معماری[ویرایش]

نمایی از درون موزه

ساختمان موزه هشت ضلعی است و در باغی به مساحت ۷۰۰۰ مترمربع قرار دارد. طرح‌های در و پنجره‌های نفیس که بسیار خوب نگه‌داری شده‌اند، یادآور معماری عصر سلجوقی است.

این ساختمان در دو طبقه و پنج تالار ساخته شده است. تالار یک و دو در طبقه اول و تالارهای دیگر در طبقه فوقانی قرار دارد. در تالار شماره دو (بلور) قدیمی‌ترین شیشه‌ها و لوله‌های شیشه‌ای و سفال‌ها قرار داده شده است. طراح ویترین‌های موزه مهندسی اتریشی به نام هانس هولاین است. تزیینات بنا شامل منبت کاری چهارچوب درها و پله‌ها است و آجر کاری نما که در ۵۰ نوع‌است.

این خانه بر پایه آمیزه ای از معماری ایرانی و اروپایی ساخته شده است. طراحی پلکان آن به شیوه روسی است اما هنر معماری ایرانی در منبت کاریهای درها و پله ها، گچبریهای سقف ها و ستون ها و آیینه کاری هایی آن دیده می شود. پس از انقلاب در سال ۱۳۶۸ به آینه کاری طبقه دوم بخشهایی افزوده شده که در آن ها درونمایه های مذهبی و انقلابی به چشم می خورد.[۲] گچ‌بری موزه شامل دو دوره است: دوران قوام، و سبک غربی در زمان سفارت مصر و آینه‌کاری‌های طبقه دوم، که مربوط به دوره قاجار است.

موزه آبگینه در ۲ طبقه با ۵ تالار ساخته شده است که در دو تالار طبقه یک شیشه و سفال مربوط به دوران قبل از اسلام و در سه تالار طبقه دوم آثار دوران اسلامی به نمایش گذاشته شده است. کتاب‌خانه موزه نیز، در ضلع شمال غربی‌ جای گرفته است.[۲]

طراحی داخلی[ویرایش]

نمایی از ویترینهای موزه

از برجسته ترین ویژگیهای طراحی داخلی موزه آبگینه باید از طراحی ویترینها یاد کرد. ویترینهایی که با الهام از ستون های تخت جمشید، یا با الهام از کاخ تچر و گاه با الهام از کعبه زرتشت در نقش رستم طراحی شده اند و در نوع خود بی مانند و یگانه هستند.[۲]

دربارهٔ موزه[ویرایش]

قدیمی‌ترین شیشه‌ها لوله‌های شیشه‌ای به نام سیلندر شیشه است که از معبد چغازنبیل کشف شده است و مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است. شیشه‌ها و سفال‌های طبقه اول نیز مربوط به دوره‌های پیش از تاریخ است که قدیمی‌ترین سفال دست‌ساز از دوره اشکانی، هزاره اول به دست آمده است.

تالار صدف[ویرایش]

تالار صدف به علت شباهت شکل آن به صدف نیمه باز به این نام خوانده می‌شود و شامل انواع سفال‌های قرن سوم و چهارم شهر نیشابور است.

تالار زرین[ویرایش]

تالار چهار (زرین) که به خاطر ظروف زرین‌فام که از دوره سلجوقی به جا مانده چنین نامی گرفته است، شامل ظروفی است که دور تا دور با خط نسخ و نستعلیق تزیین شده‌است. هم‌چنین چهره‌های مغولی روی این ظروف خود نمایی می‌کنند که با توجه به شهر محل پیدایش، نقوش آن‌ها فرق می‌کند.

تالار لاجورد[ویرایش]

تالار پنج (لاجورد) به خاطر لعاب‌های یک رنگ فیروزه به این نام خوانده می‌شود، و از قرن هفتم و هشتم (دوره ایلخانی) به جا مانده است.

با نزدیک شدن به دوران صفویه، اشیاء مصرفی‌تر می‌شود. تزیینات این بخش شامل گلاب پاش و صراحی است. هم‌چنین میزی که از دوران قاجار به جا مانده با لعاب هفت رنگ و مزین به نقش چهره‌های شخصیت‌های شاهنامه است که نام هر شخص بالای چهره نوشته شده است.

بخش‌های دیگر[ویرایش]

موزه شامل بخش‌های اداری (زیر زمین)، دبیرخانه و ریاست (طبقه بالا) است. کتاب‌خانه نیز، واقع در ضلع شمال غربی، شامل ۴۰۰۰ جلد کتاب فارسی و انگلیسی در زمینه‌های باستان شناسی، تاریخ و هنر است. در ضلع شمالی محوطه، بناهایی برای تکمیل مجموعه در دست احداث است که در طبقه اول کلاس‌های آموزشی و در طبقه دوم نمایشگاه موقت قرار دارد.

نگارخانه[ویرایش]

دسترسی[ویرایش]

تهران، خیابان جمهوری ـ خیابان سی‌تیر ـ پلاک ۷۵ تلفن: ۶۶۷۰۸۱۵۳ و ۶۶۷۰۸۱۵۴

منابع[ویرایش]

  1. «آنان که با هویت پایتخت بازی کردند». ایسنا، ۲۷ آذر ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۴. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «خانه قوام السلطنه و موزه آبگینه». دالاهو، ۲ شهریور ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۱ دی ۱۳۹۵. 

پیوند به بیرون[ویرایش]