شهرستان دماوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دماوند
تصویری از دماوند
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان تهران
نام‌های پیشین دُنباوند
مردم
جمعیت ۱۲۵٬۴۸۰ نفر[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۱۹۳۲ کیلومتر مربع[۲]
ارتفاع از سطح دریا ۲۳۰۰ متر
داده‌های دیگر
فرماندار مجید صفری
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۱
شهرها
دماوند، آبسرد، کیلان، رودهن، آبعلی
تعداد بخش‌ها
مرکزی، رودهن

شهرستان دماوند نام یکی از شهرستان‌های استان تهران در ایران است. این شهرستان، منطقه‌ای سرسبز و خرم است که نام اسطوره‌ای کوه دماوند را با خود به همراه دارد. قرار گرفتن منطقه دماوند در محل پیوستن مرزهای سه منطقه پراهمیت کشور در ایران در گذشته (ری، قومس، طبرستان) و اکنون (تهران، مازندران، سمنان) اهمیت این سامان را دو چندان کرده‌است. اعتدال کم‌نظیر آب و هوا، تنوع آب و هوایی منطقه، هر ساله عده زیادی گردشگر، مسافر و مهاجر را از اطراف به این شهرستان جلب می‌کند.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

بنابر آخرین تقسیمات کشوری، این شهرستان به ۲ بخش به نام‌های بخش مرکزی و بخش رودهن به مرکزیت شهر دماوند تقسیم می‌گردد. این دو بخش در مجموع شامل ۵ دهستان،[۳] ۵ شهر[۴] و ۱۱۱ روستا می‌باشند.[۵]

این پنج شهر عبارتند از:

پیشینه[ویرایش]

دماوند یکی از کهن‌ترین مناطق و اولین شهرهای اسطوره‌ای تاریخ ایران است به صورتی که بنای آن هم‌زمان با اصطخر فارس و بلخ به کیومرث نخستین پادشاه ایران می‌رسد.[۶][۷] طی کاوش‌های اخیر در قلعه عسگر کیلان نشانه حضور انسان و آثاری از دوران سنگ متعلق به ۱۴۰۰۰ قبل از میلاد مسیح در این ناحیه به دست آمده‌است.[۸] این منطقه پس از حمله اعراب به ایران تحت حکومت مستقل مسمغان دماوند قرار گرفت و سرانجام در سال ۱۴۱ هجری به‌طور کامل توسط سپاه اعراب به فرماندهی مهدی پسر منصور خلیفه عباسی فتح و به تابعیت خلافت عباسی درآمد.[۹]

مردم‌شناسی[ویرایش]

اکثر قریب به اتفاق مردم مسلمان و مذهب آن‌ها تشیع می‌باشد و زبان مردم نیز تاتی و فارسی و ترکی است. همچنین در بعضی نقاط آن نیز زبان‌های مازندرانی و کردی رواج دارد.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

طبیعت و گردشگری[ویرایش]

در گذشته‌ای نه چندان دور این شهرستان یکی از مراکز مهم کشاورزی و دامداری بوده‌است با تولیداتی همچون: سیب، گیلاس، آلبالو، گردو، سیب زمینی، خیار، زردآلو و دیگر میوه‌ها و سبزیجات. علاوه بر آن فراورده‌های دامی گوناگونی در این شهرستان تولید می‌شدند. از سال ۱۳۸۴ بخاطر ساخت‌وسازهای گسترده در زمین‌های این شهرستان، کشاورزی و دامداری در این منطقه کاهش یافته‌است. عسل از مهمترین تولیدات این شهرستان است. بسیاری از مردم بومی این شهرستان به شکل حرفه‌ای به تولید عسل اشتغال دارند. به علت وجود گیاهانی همچون آویشن و گَوَن در کوه‌های این شهرستان که خواص دارویی گوناگونی دارند؛ تولید عسل آویشن و عسل گَوَن با خواص دارویی در این شهرستان رواج دارد.متن صفحه.[۱۵]

انواع گونه‌های کمیاب در این شهرستان وجود دارند. جانورانی همچون کل، بز، میش و پلنگ به عنوان عمده‌ترین حیوانات موجود در حیات وحش این شهرستان شناخته می‌شوند. علاوه بر آن پرندگان گوناگونی نظیر زاغ، کبک، تیهو، کبک دری، پرندگان شکاری مانند عقاب طلایی، قرقی، دلیجه در این شهرستان حیات دارند. این درحالی است که گذرگاه قشلاقی پرندگان نایاب شکاری همچون بالابان – شاهین و بحری است. خطراتی همچون احداث معادن در کنار زیستگاه‌های طبیعی و تخریب انسانی این اماکن همچون احداث غیرکارشناسی راه‌ها در این شهرستان از عمده دلایل تهدیدهای زیست‌محیطی است.[۱۶]

از جاذبه‌های توریستی مهم این شهرستان می‌توان به چشمه اعلاء، برج شبلی، مسجد جامع، پیست اسکی و چشمه آبعلی، دریاچه تار و هویر، غار رودافشان، آبشار تیزاب، امامزادگان، ولیران، کوه‌ها، روستاهای اطراف و… اشاره کرد.

پانویس[ویرایش]

  1. مرکز آمار ایران، سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵.
  2. سالنامه آماری استان تهران ۱۳۹۵
  3. «لیست تقسیمات کشوری-دهستان». وزارت کشور. بازبینی‌شده در ۲۱ فروردین ۱۳۹۴. 
  4. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری-جستجو شهر». وزارت کشور. بازبینی‌شده در ۲۱ فروردین ۱۳۹۴. 
  5. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  6. محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ۱:‎ ۷۳.
  7. قاضی احمد غفاری قزوینی، تاریخ جهان‌آرا، ۲۸.
  8. ایرنا
  9. تاریخ طبری، جلد ۱۰، برگ ۲۱۲
  10. دماوند نامه ، مذهب و زبان.
  11. ولیران رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران، استان مرکزی، جلد ١، ص ٢٣٤
  12. شلمبه رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران، استان مرکزی، جلد ١، ص ١٣٠
  13. احمدآباد (قدیم_خاک_تپه) رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران، استان مرکزی، جلد ١, ص ٥
  14. روح_افزا رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران، استان مرکزی، جلد ١، ص ١٠٠.
  15. خبرگزاری فارس
  16. http://shorayeshahrestandm.ir/Modules/Contents/Phtml/Content.Print.Version.Html.php?Lang=fa&Page=0019&WebsiteId=1

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]