دروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۵°۴۶′ شمالی ۵۱°۲۷′ شرقی / ۳۵٫۷۶۷°شمالی ۵۱٫۴۵۰°شرقی / 35.767; 51.450 دَرُّوس از محله‌های شهر تهران است.

خیابان هدایت در محله دروس

این محله در منطقه ۳ شهر تهران واقع شده‌ است مرز جنوبی این منطقه بلوار شهرزاد و مرز شمالی آن کمی بالاتر از خیابان دولت (کلاهدوز) می‌باشد و از شرق خیابان پاسداران و از غرب به خیابان کی نژاد -که مرز بین قلهک و دروس است- منتهی می‌باشد.

خیابان بندی منظم و رعایت اصول شهرسازی در خیابان‌های دروس از ویژگی‌های این محله‌است. مقبره مهدیقلی هدایت ملقب به مخبرالسلطنه سومین نخست وزیر رضا شاه پهلوی و نویسنده کتاب خاطرات و خطرات در محله دروس خیابان هدایت انتهای کوچه مسجد واقع است.[۱] سفارت خانه دروس تنها منطقه پایتخت است که بیشترین سفارت خانه خارجی را در خود جای داده است. از جمله مقرهای دیپلماتیکی که در دروس واقع شده می‌توان به سفارت خانه کشورهای اسپانیا، مجارستان، آرژانتین، یونان (منزل سفیر)، آذربایجان، بنگلادش، قزاقستان و همچنین مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد، دفتر نمایندگی یونیسف و دفتر مؤسسه تبادلات آکادمیک آلمان (DAAD) اشاره کرد.

خطوط حمل و نقل عمومی[ویرایش]

در این محله خط اتوبوس ۲۲۵ پايانه تجريش به پايانه شهيد دستواره از شمال محله يعني خيابان شهيد كلاهدوز (دولت) واز ضلع شرقي محله يعني خيابان پاسداران خط ۲۱۵ سوهانک به سه راه ضرابخانه ( تقاطع خيابان شريعتي و پاسداران در تلاقي بزرگراه همت و زين الدين )مسافران را جابجا مي نمايد. در حال حاضر علاوه بر این دو خط از ضلع شمال شرقي محله در چهارراه پاسداران دسترسي به پايانه مغان امكان پذير مي باشد . [۲]

پیشینه[ویرایش]

دروس محله‌ای بسیار قدیمی است که در زمان‌های دور دهکده‌ای ارمنی نشین بود. مردم دروس در زمین‌های این منطقه به کشاورزی مشغول بودند و ساکنانش در قلعه‌ای که در آن حدود واقع بود زندگی میکردند.

تا پیش از کشف تمدن قیطریه و هم چنین کشف آثاری در تپه‌های عباس‌آباد، گمان می‌رفت پیشینهٔ تاریخی شهر تهران به همان آثار یافت‌شده در حوالی شهر ری محدود می‌شود، ولی اکتشافات باستان‌شناسی در تپه‌های عباس‌آباد، بوستان پنجم خیابان پاسداران و درّوس، نشان داد تمام آبادی‌های ناحیهٔ تاریخی قصران (شمیران)، دوره‌ای درخشان از استقرار اقوام کهن و خلاقیت‌های فرهنگی را پشت سر گذارده‌اند.

در این ده، دو رشته قنات جاری بود که آب مصرفی و کشاورزی مردم ده دروس از آن تأمین می‌شد. یکی قنات نصرت در محل چهارراه قنات فعلی و دیگری در خاور دروس به نام قنات شیبانی که هردو هنوز هم جاری هستند.[۱]

در دوران قاجار

در دوران قاجار، مالکیت ده در اختیار مخبر السلطنه مهدی‌قلی هدایت از رجال دربار قرار گرفت که هم اکنون نیز مقبره خانوادگی او در آن جا قرار دارد. مخبر السلطنه بیمارستانی نیز با نام خود در دروس دایر کرد که هم اکنون تخریب شده و در حال نوسازی است.

محله دروس به دلیل تقسیم اراضی ملی بین خوانین و خاندان‌های وابسته سلطنتی در دوره قاجار، عمدتاً شامل سه، دو دانگ بود که ۲ دانگ مخبرالسلطنه هدایت ۲، دانگ خاندان شیبانی و ۲ دانگ احتشام السلطنه می‌شد؛ که در حال حاضر فقط موقوفه مخبر السلطنه بدون تغییر باقی مانده است. … پس از تغییر و تحولات این املاک پای خاندان‌های دیگر به دروس بازگردید و زمین‌ها تقسیم گردید. [نیازمند منبع]

از محله‌های معروف می‌توان به محله کوچکی که در ابتدا خیابان هدایت واقع شده اشاره نمود به نام چالهرز که قدمت زیادی دارد. در ضمن باغ معروفی در ضلع جنوب چهارراه قنات واقع است که هنوز دست نخورده باقی مانده است و هوای دل‌انگیزی به محله می‌دهد.

«موقوفه خاندان هدایت» شامل دبستان هدایت، بیمارستان هدایت، مسجد هدایت، حمام عمومی و تعدادی زمین و دکان. در ضمن درمانگاه شیبانی و دبیرستان نیز توسط خاندان شیبانی وقف گردید. [نیازمند منبع]

از خیابان‌های معروف می‌توان به خیابان هدایت، باقری کماسایی، یارمحمدی، حجت سوری و منصور (خیابان صالح حسینی) نام برد که منزل حسنعلی منصور در آن قرار داشت و کوچه حمام و کوچه مسجد و خیابان یخچال که کارخانه یخ سازی در آن قرار دارد و هم چنان فعال می‌باشد.

دوستعلی‌خان معیرالممالک نویسنده کتاب وقایع‌الزمان و از رجال خزانه‌دار در دوره ناصرالدین‌شاه، عبدالحسین‌خان ناصرالسلطنه در این محله زندگی می‌کردند. ابراهیم گلستان، فروغ فرخزاد و صادق چوبک از دیگر مشاهیری هستند که دوره پهلوی در این منطقه سکنی گزیده اند.

حوادث تاریخی[ویرایش]

از جمله حوادث تاریخی مربوط به دروس، بمباران شدن آن به وسیله هواپیماهای روسی در ابتدای جنگ جهانی دوم به سبب نزدیکی این منطقه با کارخانه اسلحه سازی سلطنت آباد، به قتل رساندن شیخ خزعل والی جدایی طلب خرمشهر و هم دست انگلیسی‌ها به دستور رضا شاه در خانه‌ای در دروس و برخی وقایع سیاسی در سال ۱۳۲۱ خورشیدی است.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

تاریخ تهران

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ روزنامه ایران، مقاله/ تهران قدیم؛ دروس، ۱۳۹۰/۲/۲۱.
  2. http://tehrantrafficmap.ir

منابع[ویرایش]

  • روزنامه ایران، مقاله/ تهران قدیم؛ دروس، ۲۱/۲/۱۳۹۰.
  • راه خودرو، نقشهٔ ویژهٔ ترافیکی تهران (مخصوص خودرو)، گروه طلایی کیش، تهران: ۱۳۸۳، نقشهٔ ۱۱. بر پایه نقشه‌های ۴۶–۶۳ و ۸۹ اطلس کامل تهران-۸۵، تهران: مؤسسه گیتاشناسی، نوروز ۱۳۸۵.