پرش به محتوا

دروازه قزوین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
دروازه قزوین تهران در دوره قاجار

دروازه قزوین یکی از دروازه‌های قدیمی و معروف شهر تهران بود. دروازه قزوین در ورودی خیابان قزوین (میدان قزوین کنونی) ساخته شد.[۱] معمار این دروازه استاد تقی محمدپور از معماران قدیمی و به نام دوره پهلوی اول و ابتدای پهلوی دوم می‌باشد که در زمینه معماری و طرح و نقش کاشیکاری نیز استاد بود. از دیگر آثار وی می‌توان به کاشیکاری و طراحی بخش‌هایی از سر در باغ ملی در خیابان حسن‌آباد تهران اشاره کرد.

در زمان شاه تهماسب صفوی در ۹۶۴ هجری قمری نخستین برج و باروی شهر تهران ساخته شد. طول این بارو شش هزار گام بود و چهار دروازه بیشتر نداشت که دروازه قزوین در مدخل کنونی بازارچهٔ قوام‌الدوله و شاهپور (وحدت اسلامی) واقع بود.[۲][۳]

با گسترش شهر تهران در زمان ناصرالدین شاه، برج و باروی شاه تهماسبی را خراب کرده و با خاک آن خندق‌های اطراف بارو را پر نمودند. سپس شهر تهران را به تقلید از نقشهٔ شهر پاریس به صورت هندسی یک هشت ضلعی نامتساوی‌الاضلاع گسترش دادند و ۱۲ دروازه در اطراف آن احداث نموده و دورش را خندق کشیدند[۴] و دروازه قزوین در ورودی خیابان قزوین (میدان قزوین کنونی) ساخته شد.[۵] دروازه‌های جدید به سبک معماری صفوی ساخته شده بود و با کاشیکاری‌های براق و متنوع تزئین شده بود.[۶]

بازسازی و باززنده‌سازی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ۱۳۸۰ شهرداری منطقهٔ ۱۱ و سازمان زیباسازی اقدام به اجرای پروژهٔ آرام‌سازی و بهسازی میدان قزوین نمود[۷] و پس از آن در ۱۳۸۴ با هدف احیای دروازه‌های قدیمی تهران به صورت نمادین و با توجه به اسناد تاریخی، اقدام به بازسازی دروازه قزوین نمود[۸] که اکنون این دروازه با سازه‌ای بتونی و نمایی آجری[۹] در میدان قزوین تهران بنا شده است.[۱۰]

امروزه این میدان و خیابان‌های اطراف و منتهی به آن از مراکز پخش پیچ و مهره و واشرآلات می‌باشد و می‌توان گفت از تخصصی‌ترین مراکز این قطعات صنعتی در ایران می‌باشد.

  1. https://www.tehranpicture.ir/fa/album/7325/دروازه-های-تهران-میدان-قزوین
  2. «دروازه‌های دارالخلافه طهران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. «تهران در دوره‌های مختلف». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازدید= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. «تهران در عصر قاجار». کتاب اول. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ دسامبر ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۰۹. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازدید= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. صبا آذرپیک (۵ مهر ۱۳۸۴). «دروازه قزوین دوباره ساخته می‌شود». خبرگزاری میراث فرهنگی. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۲ آبان ۱۳۸۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. جلال فرهمند. «دروازه‌های دارالخلافهٔ طهران». ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. «نقطه تلاقی تاریخ و فرهنگ: میدان قزوین». روزنامه اعتماد. ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۲۲ آبان ۱۳۸۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. صبا آذرپیک (۵ مهر ۱۳۸۴). «دروازه قزوین دوباره ساخته می‌شود». خبرگزاری میراث فرهنگی. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۲ آبان ۱۳۸۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. «نقطه تلاقی تاریخ و فرهنگ: میدان قزوین». روزنامه اعتماد. ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۲۲ آبان ۱۳۸۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. «بازخوانی شهری بی‌قواره در سیمای ۱۲ دروازه». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۲۷ مهر ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ اكتبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۰۹. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازدید= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)