طغرل‌بیگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از طغرل سلجوقی)
پرش به: ناوبری، جستجو
طُغرِل بیک
Borj-toghrul.jpg
جای حکومت ایران
دودمان سلجوقیان
تاجگذاری شوال ۴۲۹
پایان حکومت رمضان ۴۵۵
درگذشت ۱۳ شهریور ۴۴۲
۷ رمضان ۴۵۵
ری
شاهنشاه پسین آلپ ارسلان
همسران خاتون-التون جان خاتون- سیده فاطمه
وزیران سرشناس عمیدالملک کندری

طُغرل بیک (رکن‌الدین ابوطالب طغرل بن میکائیل بن سلجوق) (۹۹۰ م. - ۱۳ شهریور ۴۴۲ / ۷ رمضان ۴۵۵ / ۴ سپتامبر ۱۰۶۳) پادشاه سلجوقی بود.

وی یکی از ترکمان‌های سلجوقی و در جستجوی چراگاه مناسب بود و کم‌کم از فرارود وارد ایران و خراسان شد.

در آغاز سلطان مسعود غزنوی به مخالفت با او پرداخت اما چون سرگرم جنگ در جاهای دیگر از جمله هندوستان بود در جنگ دندانقان از طغرل شکست خورد و غزنویان برای همیشه برچیده شدند. در روزگار وی کشاورزی رونق یافت و همچنین ایران به بزرگترین حد خود پس از اسلام رسید.

پس از مرگ طغرل برادرزاده‌اش آلپ ارسلان (عضدالدوله آلپ ارسلان) به سلطنت رسید.

برج طغرل در شرق آرامگاه ابن بابویه در شهر ری واقع شده‌است و از آثار به جا مانده از دورهٔ سلجوقیان می‌باشد. طغرل بیک ملقب به سلطان معظم، از هنگامی ک نیشابور به تصرف سلجوقیان درآمد به تخت نشست وخود را را سلطان خواند، وی را بنیانگذار و مؤسس سلسله سلجوقیان می‌دانند. از ویژگی‌های شخصیتی او هرچند که نمی‌توان به گفتار مؤلفان اطمینان داشت اما به دلیل تأکید برخی موارد می‌توان بعضی از خصلتها وی را فهمید دربارهٔ او نوشته‌اند:شخصی بردبار، بخشنده، پیوسته در کار اطاعت خداوند و نماز بوده‌است و همواره صدقه می‌داد و درکار مساجد می‌کوشید، دربارهٔ او گفته‌اند شخصی حنفی مذهب بوده‌است. طغرل از ابتدا به فکر تأسیس حکومتی قدرتمند و توسعه قلمرو خویش بود، بدین منظور طرحای بزرگی برای سیطره کامل بر ایران و سرزمین‌های فراتر ازاین مرز و بوم داشت، او نواحی مرکزی وغربی ایران را سکویی برای رسیدن به اهداف خود می‌دانست. طغرل درابتدای کار شروع به ازبین بردن مخالفان خویش کرد، غزنویان اولین گروهی بودند که درمقابل او ایستادند، میان طغرل و سلطان مسعود غزنوی درمحل دندانقان جنگ درگرفت که با پیروزی قاطع سلجوقیان خاتمه یافت، بدین گونه ال سلجوق توانست دست غزنویان را از ایران و ماوراءالنهر کوتاه کند. طغرل به همراه مرداویج راهی گرگان شد وبعد از تصرف ان شهر، مرداویج را حاکم آن جا تعیین کرد. درری بامرگ علاالدوله شورش‌هایی به پا شده بود، این امر زمینه مداخله سلجوقیان را فراهم کرد، دراین زمان که ابراهیم ینال موفق به فتح ان شهر شده بود و بعد از سرو سامان دادن به اوضاع به سرزمین‌های اطراف چیره شده، وبه دستور طغرل همدان و قلعه‌های ان را فتح کرد، طغرل درسال ۴۳۴وارد ری شد و ان را پایتخت خود کرد. درمرحله بعدی به قزوین لشکر کشید، مردم قزوین با جوانمردی درمقابل او پایداری کردند، اما طغرل ان شهر را مورد یورش قرار دادو باکشته شدن بسیاری از بزرگان ان شهر، مردم دست از پایداری برداشتند، وبا پرداخت دینار اظهار اطاعت کردند. امیران دیلم و پسران علاءالدین کالویه مطیع طغرل شدند، طغرل با حکومت ال زیار نیز درگیر شد و توانست ان را شکست دهد. اصفهان نیز به دست طغرل سقوط کرد و به محاصره او درآمد. طغرل توانست به سرزمین فارس چیره شودو حکومت دیالمه را نابود کند. طغرل باهدف تصرف بغداد به همدان وازان جا به عراق عرب رفت، طغرل توانست بغداد را به دلیل ضعف ملک رحیم امیر دیلمی و ضعف حکومت عباسی تصرف کند، دربغداد ارسلان بساسیری امور خلافت را دردست داشت وبه خلفای فاطمی مصر دل بسته بود. او راه را برای ورود طغرل باز گذاشت، طغرل وارد شهر شد. خلیفه به نام او خطبه خواند، ازدواج دختر برادر طغرل با دختر خلیفه عباسی، باعث قدرتمندی طغرل شد واین ترس بساسیری را زیاد کرد. بساسیری سپاهی گرد آورد و وارد بغداد شد خلیفه عباسی از بغداد گریخت و بساسیری وارد شهر شد دستور داد خطبه به نام (المنستنصر باالله)فاطمی خوانده شود. طغرل به سوی بغدا رفت و جنگ سختی درگرفت که منجر به قتل بساسیری شد، و خلیفه عباسی به شهر بازگشت. طغرل تصمیم داشت باازدواج بادختر خلیفه روابطش را بااو تحکیم بخشد؛ ولی یه سال پس ازاین ازدواج در هشتم ماه رمضان سال۱۰۶۳/ه۴۵۵ درحالی ک سرزمین‌های تحت سلطه خودرا میان تعدادی منازع سلطنت باقی گذاشت، درسن هفتاد سالگی درگذشت. وی ۲۶ سال حکومت کرد و دراین دوره(ابونصر عمیدالملک کندری)وزیر او بود.

منابع[ویرایش]

سلجوقیان از آغاز تا فرجام. دکتر سید ابولقاسم فروزانی. چاپ ۱۳۹۳

  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  • فرهنگ‌نامهٔ کلید دانش ج۱