رودهن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
رودهن
Boumehen.jpg
کشور ایران
استانتهران
شهرستاندماوند
بخشرودهن
نام(های) پیشینکوهپایه، آبگان
سال شهرشدن۱۳۴۱
مردم
جمعیت۲۸٬۵۳۳[۱]
رشد جمعیت+۲٫۵
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۷۵۸ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۸ درجه سانتیگراد
اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۲۱
وبگاهشهرداری رودهن

رودِهِن شهری در ۳۰ کیلومتری شرق تهران و در شهرستان دماوند است. رودهن از شمال با شهرستان آمل در استان مازندران، از شرق با بخش مرکزی دماوند، از غرب با شهرستان پردیس و از جنوب با کوه‌ها و کویرهای ورامین و پاکدشت همسایه است.

جمعیت[ویرایش]

جمعیت این شهر براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران، ۲۱٬۴۷۷ نفر (۶٬۶۲۷ خانوار) شامل ۱۰٬۸۰۷ مرد و ۱۰٬۶۷۰ زن است.[۴] همچنین زبان بومیان این شهر طبری دماوندی[۵] می باشد که گویشی از زبان مازندرانی (طبری) است.[۶]

نزدیکی به جاده‌های اصلی تهران – شمال (هراز و فیروزکوه) نیز از عوامل مؤثر در رشد چشمگیر این شهر بود و طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۵۵، جمعیت رودهن و حومه تنها چهار هزار نفرگزارش شد و پس از تقریباً یک دهه، تا زمان تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی، جمعیت شهر به بیش از سیزده هزار نفر رسید. با توجه به تأسیس این مرکز آموزش عالی و گسترش سریع آن، بافت جمعیتی این شهر نیز به سرعت تغییر یافت. حضور چند هزار دانشجو که به صورت جمعیت شناور در طول روز به این شهر وارد و از آن خارج می‌شدند، اقامت حداقل دو تا سه هزار از این دانشجویان در این شهر در خوابگاه‌ها و خانه‌های استیجاری، موج مهاجرت از اطراف و حتی شهرهای دیگر به ویژه شهرستان‌های استان مازندران، خراسان و استانهای دیگر سبب شد که در سرشماری ۱۳۶۵ جمعیت این شهر به بیش از دو برابر افزایش یابد.

زبان[ویرایش]

پراکندگی مردم طبری در استان‌های ایران

زبان مادری مردم این شهر زبان مازندرانی (طبری) است.[۷] محدوده جغرافیایی فعلی زبان طبری از مرز گیلان در غرب تا دشتهای گرگان در شرق امتداد دارد. مرز جنوبی زبان طبری تا حدودی ناشناخته است و این زبان فراتر از رشته کوه البرز ، شامل فیروزکوه و دماوند می شود و تمام مسیر جنوب به حومه تهران در شمیرانات، لواسانات، رودهن و غیره را در بر می گیرد. روستای ولاترو استان البرز که گویش آن توسط لامبتون (1938) ضبط شده است نیز گویشی از زبان مازندرانی می باشد. در حاشیه جنوب شرقی مازندران ، مجموعه ای از شهرها در اطراف شهر سمنان مانند سنگسر(مهدی شهر)، سرخه، لاسجرد، افتر وجود دارد که گویش آن دارای خصوصیات مشترک قابل توجهی با زبان مازندرانی است به خصوص گویش شهمیرزاد که گونه ای از زبان مازندرانی است.[۸]

به گفته دکتر محمد رستمی نیا رئیس شورای اسلامی شهر بومهن : رودهن که بعد از بومهن قرار گرفته است، محل تلاقی مردم ترک زبان و مازنی زبان است.[۹] ترک زبان های این شهر اصالتا کُرد می باشند و به کردبچه مشهور هستند که از ارومیه به این منطقه مهاجرت نمودند.

ابنیه تاریخی[ویرایش]

از بناهای تاریخی این شهر می‌توان به پلی اشاره کرد که متروکه شده و از دوره صفویه است. همچنین به ساختمان هتل آبعلی که امروزه به اردوگاه دانش‌آموزی تبدیل شده‌است. رودهن قدیم در منتهی‌الیه رودخانه‌ای واقع شده‌است که امروزه بلوار شریعتی نام دارد و به نام تجرک معروف است. در این نقطه آثار قبرهای زرتشتیان پابرجاست که هنوز مورد توجه قرار نگرفته‌است. مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی رودهن را می‌توان به پل نمیر (قرن سوم)، پل زنجیر یا فیروزکوه، بقعه مبارک امامزاده محمدتقی رودهن که از فرزندان موسی کاظم است، امامزاده روح‌الله روستای جورد، امامزاده پیش روستای وسکاره، حمام و خانه تاریخی روستای جورد و وسکاره، ساختمان سابق هتل آبعلی و… که هر یک گویای تاریخ این منطقه است، نام برد.

دانشگاه آزاد[ویرایش]

دانشگاه آزاد اسلامی واحد جامع و بین‌المللی رودهن بابیش از بیست هزار دانشجو، شهر ۴۰ هزار نفری رودهن را به یک شهر دانشگاهی تبدیل کرده‌است. این دانشگاه به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین دانشگاه‌های کشور از لحاظ فضای آموزشی و علمی شناخته شده‌است. [۱][پیوند مرده]

دانشگاه علمی کاربردی شهرداری رودهن[ویرایش]

دانشگاه علمی کاربردی رودهن در سال ۱۳۸۲ در مقطع کاردانی تأسیس شد. اکنون با حدود ۷۰۰ دانشجو و در دو مقطع کاردانی و کارشناسی و قریب به ۱۴ رشته کاردانی و ۳ رشته کارشناسی در زمینی به مساحت ۱۰۵۰۰ مترمربع و ساختمان آموزشی با زیربنای ۱۷۰۰ متر مربع در حال فعالیت است.

نگاره‌ها[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. نتایج سرشماری ۱۳۹۵ وبگاه مرکز آمار ایران
  2. «ذخیرهٔ لغوی زبان مازندرانی و زبان تالشی<! عنوان تصحیح شده توسط ربات>». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۲.
  3. «گذری بر زبان و گویش مازندرانی؛ مهرآوا<! عنوان تصحیح شده توسط ربات>». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۲.
  4. نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران
  5. دماوند نامه، زبان و فرهنگ مازندرانی در کوهپایه‌های دماوند.
  6. جعفری دهقی، محمود؛ خلیلی پور، نازنین؛ جعفری دهقی، شیما (۱۳۹۳). زبان‌ها و گویش‌های ایرانی (گذشته و حال). تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. ص. ۲۶۱. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۳۲۶-۶۳-۴.
  7. جعفری دهقی، محمود؛ خلیلی پور، نازنین؛ جعفری دهقی، شیما (۱۳۹۳). زبان‌ها و گویش‌های ایرانی (گذشته و حال). تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. ص. ۲۶۱. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۳۲۶-۶۳-۴.
  8. حبیب برجیان، طبرستان زبان و مردم، ۲۹۵.
  9. https://www.dana.ir/news/605476.html/شهر-بومهن-آنطور-که-رسانه-ها-معرفی-می-کنند-نیست

منابع[ویرایش]