قلعه‌مرغی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آشیانهٔ قدیمی فرودگاه قلعه‌مرغی
نام آشیانهٔ قدیمی فرودگاه قلعه‌مرغی
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
نوع بنا تاریخی
کاربری نظامی
کاربری کنونی بوستان
دیرینگی قاجار
مالک اثر ارتش
مالک فعلی اثر شهرداری
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۷۸۸
تاریخ ثبت ملی ۱۲/۹/۱۳۷۵

قلعه مرغي نام قريه اي است واقع در دهستان غار بخش دوازده طهران قديم و منطقه ١٩ كنوني. تمام روستاهاي واقع در منطقه ١٩ امروزي، همگي از روستاهاي خالصه محسوب ميشدند. روستاهاو اراضي خالصه ، مجموعه روستاها و اراضي بودند كه مالكيت آنها در اختيار شاه و حكومت بود. اين زمينها و روستاها به صورت سالانه به رجال و سياستمداران و افراد واجد شرايط اجاره داده ميشد. اين افراد موظف بودند در پايان سال زراعي ، بخشي از محصول آن زمين يا روستا يا مبلغي به عنوان اجاره به اداره خالصجات بپردازند. زمين ها و روستاهاي خالصه اطراف تهران از نظر محصول دهي بسيار مرغوب بودند. با روي كار آمدن مظفرالدين شاه و دخالت اطرافيانش در امور و افزايش خرج دربار و خالي شدن خزانه، اين روستاها نيز به فروش گذاشته شدند. قريه قلعه مرغي نيز در اواخر دولت قاجار تحت مالكيت خصوصي درآمد كه عبدالحسين خان مهذب الملك در آنزمان از دولت وقت خريداري نمود. از مناطق و اماكن مهم اين قريه ، بازار عبدل آباد معروف به بازار پرده ، ميدان مركزي ميوه و تره بار تهران و فرودگاه قلعه مرغي يا بوستان ولايت ميتوان نام برد.


فرودگاه قلعه‌مرغی نام نخستین فرودگاه تهران است که در دوره رضا شاه در اراضي همين روستا ساخته و بعدها پایگاه هوایی نظامی در جنوب این شهر بود. این فرودگاه در سال ۱۳۹۰ شمسی تبدیل به بوستان ولایت گردید. برخلاف تصور عده‌ای، این اولین فرودگاه ایران نمی‌باشد، چراکه فرودگاه‌هایی مانند فرودگاه مسجد سلیمان و بندرلنگه پیشتر از این فرودگاه تأسیس شده بودند.

تاریخچه[ویرایش]

تا نیمهٔ اول سال ۱۳۰۱ در تهران محل معینی برای فرود و پرواز هواپیماها وجود نداشت. در تیرماه ۱۳۰۱ انگلیسی‌ها درخواست اعزام دو فروند هواپیما به تهران نمودند و دولت وقت به فکر اختصاص زمین مناسب و مسطحی برای فرود آنها افتاد. با بررسی‌هایی که انجام گرفت زمین قلعه‌مرغی برای این منظور مناسب تشخیص داده شد و به‌تدریج به اولین فرودگاه تهران تبدیل گردید و تأسیسات و آشیانه‌های متعدد در آن ساخته شد. بدین ترتیب یک ماه بعد در هشتم مرداد هزار و سیصد و یک زمان بهره‌برداری رسمی از اولین فرودگاه تهران در قلعه‌مرغی رقم خورد و بعد از افتتاح فرودگاه دو فروند هواپیمای انگلیسی از طریق بغداد وارد تهران شدند و در فرودگاه قلعه‌مرغی فرود آمدند.

هواپیمای سرهنگ نخجوان در روز پنجم اسفندماه ۱۳۰۴ پس از سفری طولانی به تهران وارد شد و در قلعه‌مرغی به سلامت فرود آمد و به این ترتیب برای نخستین بار یک هواپیما متعلق به ایران به‌وسیلهٔ خلبانی ایرانی در آسمان پایتخت دیده شد و پیشگام پرواز در مسیر طولانی پاریس-تهران در فرودگاه قلعه‌مرغی به زمین نشست.

وضعیت کنونی[ویرایش]

بر اساس توافق نیروی هوایی و شهرداری تهران بزرگ در اواخر سال ۸۹ عملیات احداث بوستان بزرگ ولایت در محل کنونی فرودگاه اجرایی شد و در اردیبهشت ۹۰ فاز اول این بوستان به بهره‌برداری رسمی رسید.

منابع[ویرایش]