شهران

مختصات: ۳۵°۴۵′۳۳″ شمالی ۵۱°۱۷′۳۴″ شرقی / ۳۵٫۷۵۹۱۷°شمالی ۵۱٫۲۹۲۷۸°شرقی / 35.75917; 51.29278
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شهران
Shahran, Tehran, Iran.jpg

جهت عقربه‌های ساعت از بالا: شهرک اوپی‌جی در ۲۰۱۱، شهران شمالی و بلوار کوهسار، پاراگلایدر شهران و پارک جنگلی کوهسار، تهران از فراز پارک کوهسار، عکاسی مد در خیابان طبیعت، زیرگذر شهران

شناسه‌ها

  • نام دیگر: باغ پیک


  • جایگاه جغرافیایی در شهر: شمال غرب



  • پایان غربی: کن



  • منطقه پستی:[۲] ۱۴

  • پیش‌شماره: ۴۴

شهران محله‌ای در شمال باختر تهران، پایتخت ایران است و در منطقه ۵ شهرداری تهران جای دارد.

بوستان جنگلی کوهسار در شمال‌غربی این محله و در دامنه جنوبی رشته کوه البرز جای دارد و به همین دلیل شهران از خوش آب‌وهواترین مناطق غرب تهران به‌شمار می‌رود.[۳] بزرگراه نیایش (که از شرق در خیابان ولیعصر پایان می‌پذیرد)، بزرگراه ایران پارس (آبشناسان)، بزرگراه شهید باکری و همچنین بزرگراه همت از مسیرهای اصلی ارتباطی منطقه شهران و مرکز شهر تهران می‌باشند. این محله بخش شرقی محله کن می‌باشد.[۴] شهران از شرق به محله جنت آباد از غرب به محله کن از شمال به کوه‌های دامنه البرز و پارک جنگلی کوهسار و از جنوب به محله شهر زیبا محدود می‌شود.

بلندی‌های شمال شهران به دلیل دارا بودن پیست و محوطه‌ای باز همراه با وزش ملایم و دائمی باد جای مناسبی برای علاقه‌مندان ورزش‌های هوایی (گلایدر و…) و همچنین موتورسواری[۵] شده‌است.

این محله در دوره‌های قدیم با توجه به اینکه نزدیک آب قنات محله کن بود، به «آب‌پیک» آوازه یافته بود اما سپس نام آن به شهران که نام یکی از بزرگان سرزمین ایران در دوران یزدگرد سوم بود، تغییر یافت. پس از دهه ۱۳۵۰ جمعیت شهران دچار افزایش شد. گسترش مناسب امکانات آموزشی، فرهنگی، ترابری، خرید و گردشگری در محله نیز باعث افزایش جمعیت آن در سال‌های گذشته شده‌است.

نام[ویرایش]

این محله در دوره‌های قدیم با توجه به اینکه نزدیک آب قنات محله کن بود، به «آب‌پیک» آوازه یافته بود اما سپس نام آن به شهران که نام یکی از بزرگان سرزمین ایران در دوران یزدگرد سوم بود، تغییر یافت.[۶]

بر پایه منابع گوناگون فارسی، شهران به عنوان نام مفرد، نام یکی از نجبای سرزمین ایران است که در دوره یزدگرد سوم نزد ماهوی بود.[۷][۸]

نشست او و شهران اَبَر پای خاست

به ماهوی گفت این دلیری چراست

فردوسی[۷]

پیشینه[ویرایش]

این منطقه معمولاً با سرسبزی و آب و هوای خوبش در تهران شناخته شده‌است.[۹] پس از دهه ۱۳۵۰ جمعیت شهران دچار افزایش شد.[۶]

بر پایه اعلام یک مقام شهری تهران در سال ۱۳۹۸، توسعه محله شهران در بیست سال گذشته از این تاریخ انجام شده‌است و این محله دارای پیشینه‌ای طولانی نیست. پیشینه زندگی در این محله، به دوره پهلوی دوم برمی‌گردد که این نیز از محله‌های تازه‌ساز آن دوره اثر گرفته‌است. دشت‌ها و کوهستان‌های پیرامون کن، در دوره‌های گوناگون شکارگاه شاهان قاجاری بوده‌اند. چنارهای منطقه کن به اندازه‌ای شهرت داشتند که چنارهای جاده پهلوی را نیز تأمین می‌کردند.[۱۰] شهران با نام کهن «آب‌پیک» از سال ۱۳۵۲ با گسترش روند ساخت خانه‌های تازه، دچار تغییر شکل شده‌است تا به شکل کنونی‌اش برسد.[۱۱]

پیش از ساخت بزرگراه آبشناسان، شهران به تنهایی یک محله جداگانه در تهران به‌شمار می‌رفت اما پس از ساخته شدن این بزرگراه، شهران به ۲ بخش شمالی و جنوبی تقسیم گردید. کم‌کم خانه‌های ویلایی محله، جای خود را به برج‌ها و ساختمان‌هایی لوکس دادند. معماری داخلی و بیرونی ساختمان‌های جدید محله، گاه در رسانه‌های مرتبط شهرتی یافتند.[۱۱]

در سال ۱۳۹۹، مهم‌ترین چالش منطقه ۵ شهرداری تهران، قرار داشتن انبار نفت در محله شهران دانسته شد. همچنین تا این سال، تانکرهای قدیمی و فرسوده حمل سوخت، از درون همین محله رفت و آمد می‌کردند که خطرهای جدی داشت. از این سال، قرار بر پیشگیری از رفت‌وآمد انواع تانکر از محله شد و اعلام شد برای بردن انبارهای نفت به بیرون محله، اقدام خواهد شد. اگرچه تاریخ دقیقی اعلام نشد.[۱۲] مسئولان جمهوری اسلامی اعلام کردند که با توجه به اینکه با انفجار این انبارها تنها محله‌های اطراف خواهند سوخت و بخش بزرگی از شهر تهران را دربر نخواهد گرفت، فعلاً جابه‌جایی‌شان دارای اولویت نیست. نبود نگهبانی صحیح از انبارها و امکان انفجار توسط خرابکاری داخلی یا خارجی، از دیگر موارد مورد توجه رسانه‌ها بوده‌است که با بی‌توجهی مسئولان بالارده روبرو شدند. به خطر انداختن جان مردم منطقه توسط مسئولان جمهوری اسلامی، در این سال بارها توسط رسانه‌ها و مردم مورد نقد قرار گرفت و جابه‌جایی انبارها، یک مطالبه ملی اعلام شد.[۱۳][۱۴][۱۵]

جغرافیا و جمعیت‌شناسی[ویرایش]

بر پایه گزارشی در تابستان ۱۴۰۰، در شهران شمالی ۲۴ هزار و ۹۳۲ تن و در شهران جنوبی ۲۱ هزار و ۸۰۱ تن ساکن‌اند. شهران از محله‌های مطلوب و خوش آب‌وهوای شهر تهران دانسته می‌شود و از دید جغرافیایی نیز به ۲ بخش شمالی و جنوبی تقسیم شده‌است.[۱۱] از خیابان‌های اصلی و مهم شهران می‌توان به خیابان شهران، خیابان طوقانی، خیابان خیابانی، خیابان یکم و خیابان (بلوار) کوهسار اشاره داشت.[۶]

بخش شمالی محله شهران از جنوب به بزرگراه آبشناسان و بخش جنوبی محله، به بزرگراه همت می‌رسد.[۱۱] پارک جنگلی کوهسار در شمال محله، جنت‌آباد جنوبی در شرق، بلوار کوهسار در غرب و شهر زیبا در جنوب آن قرار دارند. در این محدوده، زیرساخت ورزش‌هایی چون پاراگلایدر و موتورسواری نیز وجود دارد و بسیاری از گردشگران از دیگر محله‌های تهران را جذب می‌کنند.[۱۱]

اقتصاد[ویرایش]

ترابری[ویرایش]

این محله میان چند بزرگراه پر رفت‌وآمد تهران قرار دارد و به بزرگراه‌های همت، آبشناسان، رفسنجانی و باکری راه دارد. این بزرگراه‌ها دسترسی به این محله را بسیار بهتر و آسان می‌کنند. داشتن خط‌های تاکسی و اتوبوس تا ایستگاه متروی ارم سبز از دیگر راه‌های ترابری این محله است که دسترسی شهروندان به شهران را آسان کرده‌است. اما دور بودن محله از مرکز شهر، به عنوان یک ضعف در نظر گرفته شده‌است. با کامل شدن خط ۶ متروی تهران، این محله نیز متروهای ویژه خود را دارد. بلوار شهران، خیابان نیرو، بلوار کوهسار، خیابان طوقانی، وسک، قدس، دره ذرنو و علی قادر یکم، از خیابان‌های این محله به‌شمار می‌آیند که به ترابری محل کمک شایانی می‌کنند.[۱۱]

خرید[ویرایش]

گسترش مرکزهای خرید مدرن در این محله در سال‌های گذشته روی داده‌است.[۱۱] شماری از مراکز پخش پوشاک شهران نیز شهرتی داشتند و این محله در عکاسی مد نیز در سطح تهران سرآمد بوده‌است.[۱۶]

گردشگری[ویرایش]

پارک جنگلی کوهسار یکی از بزرگ‌ترین پارک‌های غرب تهران است. دید خوب از تهران به‌ویژه غرب تهران از بلندی‌های این پارک، پرهوادار است. همچنین با توجه به قرارگیری در بلندی‌های تهران، جایگاهی برای بسیاری از تفریح‌های هوایی در استان تهران بوده‌است.[۱۱] این پارک انگیزه‌ای برای سفر ورزشکاران به این محله شده‌است. پیست پاراگلایدر شهران از اندک پیست‌های شهر است که انجام این ورزش را به شهروندان پیشنهاد می‌دهد. در کنار پیست پاراگلایدر شهران، پیست موتورسیکلت سواری نیز به عنوان یکی از مرکزهای گردشگری این محله شناخته شده‌است. پارک‌هایی دیگر نیز چون «سرداران شهید»، «بهار آزادی» و «طوقانی» در این محله قرار دارند.[۱۱]

فرهنگ، هنر و آموزش[ویرایش]

شهران به دلیل دارا بودن شمار بالای مرکزهای آموزشی، در این زمینه سرانه‌ای مناسب دارد. فرهنگسرای معرفت نیز در این محله ساخته شده‌است و در سرای محله‌های شهران شمالی و جنوبی، کلاس‌های فرهنگی و آموزشی بسیاری برگزار شده‌است.[۱۱]

در سال ۱۴۰۰ اعلام شد که پارک‌های محله شهران به غرفه‌هایی ویژه کتاب کودکان و بزرگسالان مجهز خواهند شد.[۱۷]

زیرساخت‌ها[ویرایش]

افزایش جمعیت در محلهٔ شهران باعث شد که در سال‌های گذشته، زیرساخت قرار گرفته در این محله نیز افزایش یابد. گسترش مرکزهای خرید مدرن و سرانهٔ فضای سبز محله، بیشتر شدن زیرساخت آموزشی، مرکزهای درمانی جدید و بهبود ترابری با ایستگاه‌های متروی ساخته شده در محله، از جمله تغییرهای مهم در امکانات شهران هستند.[۱۱] انبار نفت شمال غرب نیز در پایان خیایان شهران است و از سوی دیگر، نیروگاه برق در بلوار شهران شمالی قرار دارد و تصفیه‌خانه آب شهران نیز در فلکه اول قرار گرفته‌است. ایستگاه آتش‌نشانی و مخابرات نیز در خیابان کوهسار هستند.[۱۱]

بهداشت و درمان[ویرایش]

شهران دارای دو مرکز درمانی قابل توجه است و در کنار این ۲ مرکز، داروخانههای گوناگونی نیز در محله قرار گرفته‌است تا مردم منطقه دسترسی بهتری به این مرکزهای درمانی داشته باشند.[۱۱]

منابع[ویرایش]

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Naghshe Manateghe Shahrdari Tehran وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. «نقشه مناطق پستی تهران». کتاب اول. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ دسامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |ناشر= وجود دارد (کمک)
  3. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۱ اوت ۲۰۱۵.
  4. http://hamshahrionline.ir/details/81014 آشنایی با شهرداری منطقه ۵ تهران
  5. http://www.asriran.com/fa/news/343209 مسابقات موتورکراس در تهران (عکس)
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ««آب پیک» تهران کجاست؟». همشهری آنلاین. ۲۰۲۱-۰۵-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «معنی شهران | لغت‌نامه دهخدا». www.vajehyab.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  8. «Magiran | روزنامه دنیای اقتصاد (1392/02/22): شتران». www.magiran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  9. «سرسبزی منطقه ۵ مدیون ۹۱ رشته قنات است | میراث گذشتگان در خطر نابودی». همشهری آنلاین. ۲۰۲۲-۰۱-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  10. «میراث‌دار چنارستان تهران». همشهری آنلاین. ۲۰۱۹-۰۷-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  11. ۱۱٫۰۰ ۱۱٫۰۱ ۱۱٫۰۲ ۱۱٫۰۳ ۱۱٫۰۴ ۱۱٫۰۵ ۱۱٫۰۶ ۱۱٫۰۷ ۱۱٫۰۸ ۱۱٫۰۹ ۱۱٫۱۰ ۱۱٫۱۱ ۱۱٫۱۲ ««شهران» محله ورزش‌های مهیج». همشهری آنلاین. ۲۰۲۱-۰۷-۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  12. «تصمیم مهم دربارهٔ انبار نفت شهران | وعده وزارت نفت دربارهٔ مخازن خطرناک». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۰۹-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  13. «زندگی کنار ۱۱ مخزن خطرناک | گزارشی از مرکز انبار نفت منطقه شمال غرب تهران-شهران». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۰۸-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  14. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «انبار نفت شهران؛ بمب بالقوه در بافت مسکونی | DW | 06.08.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  15. «باوجود هشدار خطر انفجار؛ مقام مسئول: امکان جابجایی انبارهای نفتی تهران «وجود ندارد»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.
  16. ماهنامه پوشاک ش۲۷.
  17. «بوستان شهران و شهرزیبا به غرفه کتاب مجهز می‌شود». همشهری آنلاین. ۲۰۲۱-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۵.

پیوند به بیرون[ویرایش]