شهرک اکباتان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۲′۱۰″ شمالی ۵۱°۱۸′۴۵″ شرقی / ۳۵.۷۰۲۷۸° شمالی ۵۱.۳۱۲۵۰° شرقی / 35.70278; 51.31250

نمایی از شهرک اکباتان فاز ۲

شهرک اکباتان یکی از بزرگ‌ترین و مدرنترین شهرک‌های خاورمیانه است که در غرب تهران و ناحیه شش منطقه ۵ شهرداری تهران قرار گرفته‌است.[۱] این شهرک ۵٫۹۴ کیلومتر مربع وسعت و ۴۴٬۹۸۱ نفر جمعیت دارد.[۲] این شهرک از سمت شرق به کوی بیمه و شهرک آپادانا، از شمال به اتوبان تهران کرج، از غرب به نمایشگاه صنایع هواپیمایی و از جنوب به بزرگراه شهید لشگری محدود و عمر مفید آن حدود ۳۰۰ سال برآورد شده است.[نیازمند منبع] شهرک اکباتان در مسیر خط چهار متروی تهران قرار دارد.

تاریخچه[ویرایش]

اکباتان یا هگمتانه نام قدیم شهر همدان بوده است. این واژه به زبان پارسی قدیم به معنی "محل تجمع" است.

طرح ساخت آن در سال ۱۳۴۵ توسط مهندسین آمریکایی مبتنی بر روش بلندمرتبه‌سازی و طراحی شهری در آن دوره ریخته‌شد و اغلب مصالح مورد نیاز به‌خصوص آهن‌آلات آن از خارج وارد شد. طراحی مجموعه شهرک بر عهدهٔ جردن گروزن معمار آمریکایی و ساخت آن بر عهدهٔ شرکت آمریکایی استارِت (به انگلیسی: Starrett) بوده‌است. طرح ساخت این شهرک در ابتدا بسیار وسیع بود، و به طور نمونه شامل ساخت دریاچهٔ مصنوعی و بزرگ‌ترین مجموعه فرهنگی ایران و غیره می‌شده‌است. این مجموعه بر محور توسعه متاخر شرقی ـ غربی تهران ساخته شد و ساخت آن بیش از ۱۰ سال به طول انجامید و در آغاز محل سکونت نظامیان قرار داده شده بود. مقاومت در برابر زلزله تا ۹ ریشتر، فضای سبز بسار وسیع، نورگیری کاملأ کافی و شوتینگ و رایزرهایی اختصاصی و پله‌های مخصوص فرار و دهها استاندارد دیگر آمریکایی، اکباتان را از بقیه ساخت و سازهای تهران و ایران متمایز کرده‌است. طرح ساخت اکباتان در ابتدا بسیار وسیع بود (برای مثال ساخت دریاچه مصنوعی در آن پیش‌بینی شده بود) که بعد از انقلاب تغییراتی در مجموعه‌های رفاهی اقتصادی آن انجام گرفت و یا متوقف شد و طراحی‌های اولیه آن به صورت کامل انجام نشد.[۳]

اولین واحدهای این مجتمع عظیم مسکونی (بلوک A1 و C2) در سال ۱۳۵۶ به کارمندان دولتی واگذار شد. ادامه واگذاری واحدهای مسکونی بعد از انقلاب و توسط شرکت عمران و نوسازی محیط پی‌گرفته شد. پس از آن به ترتیب بلوک‌های دیگر فاز ۱ و بلوک‌های فاز ۲ و ۳ واگذار شد. در حال حاضر بلوک‌های ۳ و ۵ فاز ۲ به طور کامل پر نشده است.

پس از انقلاب ساخت این شهرک را شرکت عمران و نوسازی اکباتان بر عهده گرفت.[۴]

در چند سال اول تکمیل واحدهای مسکونی، شهرک از امکانات و مراکز خدماتی مناسبی برخوردار نبود و ساکنین برای برطرف کردن نیازهای خود، مجبور به مراجعه به مرکز شهر بودند. اما در سال‌های بعد امکانات خدماتی این مجموعه رشد کرد و هم‌اکنون بخش اعظم نیازهای خدماتی ساکنین در درون شهرک تأمین می‌شود و نیاز کمتری به مراجعه به خارج از شهرک دارند.

در گذشته شرق شهرک اکباتان با دیواری در خیابان اصلی اکباتان از کوی بیمه جدا شده بود و هیچ کوچه‌ای از سمت کوی بیمه به اکباتان راه نداشت. در سال‌های بعد با فشار اهالی بیمه این دیوار تخریب شد تا اهالی بیمه به‌راحتی بتوانند برای تأمین نیازهایشان به اکباتان مراجعه کنند. همچنین کاربری‌های بسیاری در این خیابان ایجاد و این خیابان را به یک راسته عملکردی مهم تبدیل شد.

اکنون پس از سی سال، طرح‌های آن به صورت نصفه نیمه و در غالب مجموعه‌های رفاهی، فرهنگی و اقتصادی در دستور کار ساخت قرار گرفته‌است.[۵]

ساختار[ویرایش]

این شهرک از سه فاز تشکیل شده که هر فاز شامل چند بلوک و هر بلوک شامل چند ورودی می‌باشد:

  • فاز یک شهرک اکباتان
  • فاز دو شهرک اکباتان
  • فاز سه شهرک اکباتان

این شهرک دارای ۳۳ بلوک، ۱۵۶۷۵ واحد مسکونی است.

فاز یک[ویرایش]

Shahrak-ekbatan.jpg

فاز یک شهرک اکباتان متشکل از ۱۰ بلوک است که توسط استادیوم شهید دستگردی (پاس) و استادیوم راه آهن به دو قسمت ۶ و ۴ بلوکی تقسیم گشته، به اصطلاح به ۴ بلوک شمال استادیوم‌ها بلوک بالا و به ۶ بلوک جنوب استادیوم‌ها بلوک پایین گفته می‌شود. بلوکهای فاز یک شهرک اکباتان عبارت‌اند از:

بلوک‌های پایین:

  • بلوک A۱ یا ۱ شهرک اکباتان
  • بلوک C2 یا ۲ شهرک اکباتان
  • بلوک B۱ یا ۳ شهرک اکباتان
  • بلوک A۲ یا ۴ شهرک اکباتان
  • بلوک A۳ یا ۵ شهرک اکباتان
  • بلوک B۲ یا ۶ شهرک اکباتان

بلوک‌های بالا:

  • بلوک B۳ یا ۷ شهرک اکباتان
  • بلوک A۴ یا ۸ شهرک اکباتان
  • بلوک A۵ یا ۹ شهرک اکباتان
  • بلوک B۴ یا ۱۰ شهرک اکباتان
  • بازارچه‌های فاز یک که شامل هفت بازرچه جنوب ورزشگاه و چهار بازارچه در شمال ورزشگاه می‌شود.

یکی از تفاوت‌های بلوک‌های A با B در این است که بلوک‌های A دارای آپارتمان‌های ۲ خوابه در ۲ تا از ۱۲ طبقه‌های خود هستند اما بلوک‌های B آپارتمان‌های ۲ خوابه ندارند. همچنین بلوک‌های A دارای ۱۴ ورودی و بلوک‌های B دارای ۱۸ ورودی و ۶۱۳ واحد مسکونی هستند. بلوک C از آنجا که از لحاظ معماری شاخه‌ها شبیه هیچ‌کدام از بلوک‌های A و B نیست نام آن را C گذاشتند که دارای ۱۵ ورودی ست و آپارتمان‌های ۲ خوابه را دارا نمی‌باشد. دبیرستان شهید عموییان نیز در این فاز واقع شده‌است.

فاز ۲[ویرایش]

فاز ۲ شهرک اکباتان، بلوک‌های ۱۶، ۱۸ و ۱۹

این فاز شامل ۱۹ بلوک است که به صورت زوج وفرد و به بهترین شیوه و استاندارد ممکن در جهت شمالی و جنوبی گسترده است. این فاز علاوه بر تمامی مزایای دو فاز دیگر چون: مقاومت ۹ ریشتری در مقابل زلزله، تاسیسات و رایزرهای عالی، شوتینگ‌های استاندارد، پارکینگ‌های بسیار وسیع، دوسری پله فرار عریض، سرانه فضای سبز بی مانند و نورگیری فوق‌العاده و ... بصورت دوبلکس ودر تیپ‌هایی کاملآ متفاوت و متنوع ساخته شده است. اولین و بزرگ‌ترین مجتمع تفریحی، رفاهی، تجاری، فرهنگی، ورزشی و گردشگری ایران که سالن پاتیناژ نیز جزو آن است با مشارکت یک شرکت مالزیایی روبروی فاز ۲ ساخت شده است. بلوک ۱، بلوک ۳ (که توسط تعاونی مسکن دانشکده فنی دانشگاه تهران ساخته شده) و بلوک ۵ (که توسط تعاونی مسکن وابسته به دولت ساخته شده)، به جز ظاهر آن وجه تشابهی با دیگر بلوک‌ها ندارند و بلوک ۵ تنهابلوکی است که دارای استخر سونا و جکوزی می‌باشد. فاز ۲ همچنین دارای ۳ بازارچه و ۵ مدرسه در داخل خود می‌باشد.

فاز ۳[ویرایش]

فاز ۳ شهرک اکباتان دارای ۴ بلوک به نام‌های: E1 E2 D1 D2 است. این فاز دارای یک مجتمع تجاری با ۴۰ واحد تجاری است. این فاز در سال ۱۳۷۰ به بهره‌برداری رسید و از فازهای یک و دو جدیدتر است. همچنین دو مدرسه به نام‌های حضرت معصومه و شهید اشرفی اصفهانی در این فاز قرار دارند.

هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان[ویرایش]

شهرک اکباتان دارای هیئت مدیره مرکزی است. هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان در فاز یک، بلوک A2، جنب ورودی ۹، کد پستی شماره ۱۳۹۴۹۳۴۳۱۱ قرار دارد.[۶] همچنین هر بلوک برای خود دارای یک هیئت مدیره می‌باشد. هیئت‌های مدیره هر بلوک در هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان عضویت دارند. هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان دارای اساسنامه و چارت سازمانی است. اساسنامه این هیئت مدیره در تاریخ پانزدهم آبان ماه سال یکهزار و سیصد و هشتاد و هشت اصلاح گردید.[۷] وظایف هیئت مدیره مرکزی برابر اساسنامه عبارتند از:

  1. نظارت بر اجرای صحیح ضوابط و مقررات قانون تأسیس شهرک‌ها و مجموعه‌های آپارتمانی و ارائه پیشنهادهای اصلاحی قوانین و مقررات مربوط به مراجع ذی‌ربط در جهت حفظ منافع ساکنان شهرک؛
  2. نظارت بر تعیین محدوده شغلی بازارچه‌ها و مغازه‌ها به منظور تفکیک مشاعات محوطه و تاسیسات مسکونی از محدوده تجاری به ترتیبی که مغازه دارها نتوانند در حریم مناطق مسکونی تداخل نموده و مخل آسایش و ایمنی و حرمت ساکنین شوند؛
  3. پیگیری جهت تکمیل تاسیسات نیمه تمام و ایجاد تاسیسات عمومی مورد نیاز توسط شرکت سازنده (یا هر شرکت و سازمانی که قانوناً جانشین آن شرکت بشود) از قبیل آموزشی، فرهنگی، مذهبی، بهداشتی، ارتباطی، تعاونی، ورزشی، تفریحی، با اولویت دادن به (محل جمع‌آوری و انتقال زباله، حصار شهرک، راه ورود و خروج اتوبان، مرکز آتش‌نشانی، روشنایی خیابان‌های اصلی و محوطه، پل عابر پیاده، کلینیک، بیمارستان، مرکز تلفن، ترمینال وسائط نقلیه عمومی، میدان میوه و تره بار، محلی برای استقرار دفتر هیئت مدیره مرکزی، و سایر موارد پیش بینی شده در نقشه جامع یا نقشه‌های تکمیلی و اجرائی مصوب؛
  4. انجام اقدام‌های لازم به منظور بهره‌گیری از خدمات شهری از قبیل خدمات شهرداری، راهنمایی و رانندگی، انتظامی، بهداشتی و درمانی و سایر خدمات مورد نیاز شهرک، کمک و راهنمائی بلوک‌های جدید و هماهنگی در راهبری تاسیسات و خدمات رفاهی بلوک‌ها و پیشگیری از مهاجرت کارکنان از بلوکی به بلوک دیگر؛
  5. همکاری نزدیک با کلیه موسسات و سازمان‌های دولتی و خصوصی در جهت حفظ منافع ساکنان شهرک، تشکیل کمیته‌های حقوقی، فنی، فرهنگی، ورزشی، بهداشتی، زیباسازی؛
  6. تدارک یک شبکه رایانه‌ای جهت حل و فصل مسائل اداری بلوک‌های شهرک؛
  7. انجام سایر مسائلی که در جهت منافع ساکنان شهرک بوده و در این اساسنامه پیش بینی نشده‌است.[۸]

در حال حاضر مجید حسیبی ریاست هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان را بر عهده دارد. دوره عضویت در هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان دو سال است.

مکان‌های عمومی شهرک اکباتان[ویرایش]

شهرک اکباتان دارای دو ایستگاه مترو، چندین مدرسه، یک بیمارستان، چند کتابخانه، دو بازار روز (میوه و تره بار)، یک خانه اسباب بازی، یک خانه سلامت، یک خانه فرهنگ، دو باشگاه ورزشی (راه آهن و پاس) و سه مسجد می‌باشد. همچنین شورایاری محلات و هیئت مدیره مرکزی شهرک اکباتان نیز در این شهرک تشکیل گردیده‌است و همچنین مجتمع تجاری مگامال در فاز ۲.

  • مدرسه‌ها
  • راهنمایی جابربن حیان (پسرانه)
  • دبیرستان حضرت فاطمه (دخترانه)
  • هنرستان فنی اکباتان (دخترانه)
  • راهنمایی شهدای اکباتان (دخترانه)
  • دبستان شهید ناظم (دخترانه)
  • دبستان صادقین (پسرانه)
  • دبیرستان هیئت امنایی شهید عموئیان (پسرانه)
  • سرای محله اکباتان در میدان بسیج جنب شهرداری ناحیه شش قرار دارد.[۹]
  • خانه اسباب بازی سرای محله اکباتان واقع در میدان بسیج روبروی شهرداری ناحیه ۶ قرار دارد.[۱۰]
  • خانه سلامت اکباتان در میدان بسیج قرار دارد.[۱۱]
  • خانه فرهنگ شهرک اکباتان در خیابان شهید نفیسی (خیابان اصلی شهرک اکباتان) واقع شده‌است.[۱۲]
  • از نظر تقسیمات اداری شهرک اکباتان یک محله محسوب می‌شود و دارای شورایاری است.[۱۳] دفتر شورایاری شهرک اکباتان در سرای محله اکباتان واقع در میدان بسیج جنب شهرداری ناحیه شش قرار دارد.[۱۴]
  • کتابخانه‌ها
  • کتابسرای محله اکباتان واقع در میدان بسیج جنب شهرداری ناحیه ۶ قرار دارد.[۱۵]
  • کتابخانه عمومی بلوک ۱۱ واقع در ورودی یک بلو ک۱۱ فاز ۲ ازجمله بهترین و غنی‌ترین کتابخانه‌های این شهرک می‌باشد که در سال ۱۳۷۵ با کمک هیت مدیره وقت بلوک ۱۱تاسیس گردید و امروز با بیش از ۱۰۰۰۰عنوان کتاب نظام یافته با رده‌بندی دیویی و باتوجه به علم کتابداری فعالیت خود را ادامه می‌دهد.

ورزشگاه‌ها[ویرایش]

باشگاه پاس، ورزشگاه راه‌آهن و ورزشگاه شهید دستگردی در شهرک اکباتان قرار دارند.[۱۹]

همچنین مسابقه‌های پارکور در این شهرک برگزار می‌شود.[۲۰][۲۱]

گرافیتی از تنها (a1one)

گرافیتی (دیوارنگاشته)[ویرایش]

گرافیتی‌های شهرک اکباتان نیز معروف است. بسیاری از کارهای تنها (a1one) و هنرمندان دیگر بر دیوارهای این شهرک یا اطراف آن قرار دارند.[۲۲][۲۳]

یکی از معروف‌ترین و قدیمی‌ترین مکان‌هایی که گرافیتی‌کارها به آن اعتماد می‌کنند و حرف‌هایشان را بر دیوارهای آن می‌نویسند اکباتان است. اگر سراغ فاز اول و قدیمی اکباتان بروید در انتهای شهرک چشمتان به گرافیتی‌هایی می‌خورید که هرکدام ممکن است چند روز دیگر زیر پمپ رنگی پاک شوند.[۲۴]

منابع[ویرایش]

  1. ناحیه ۶
  2. ناحیه ۶
  3. http://region5.tehran.ir/Default.aspx?tabid=628
  4. شرکت عمران و نوسازی اکباتان
  5. «بزرگترین مجتمع فرهنگی رفاهی در شهرک اکباتان». همشهری آنلاین، ۲۸ مرداد ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۱۶ اسفند ۱۳۸۷. 
  6. پایگاه اینترنتی شهرک اکباتان::
  7. پایگاه اینترنتی شهرک اکباتان::
  8. پایگاه اینترنتی شهرک اکباتان::
  9. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس سرای محلات ناحیه ۶
  10. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> خانه‌های اسباب بازی ناحیه ۶
  11. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> خانه‌های سلامت ناحیه ۶
  12. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس خانه‌های فرهنگ در ناحیه ۶
  13. پرتال جامع اطلاع رسانی و ارتباطی شورایاری محلات منطقه ۵ تهران
  14. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس دفاتر شورایاری ناحیه ۶
  15. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس کتابخانه‌های ناحیه ۶
  16. متروی تهران:نقشه ها
  17. My Website> فهرست میادین
  18. untitled
  19. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس مجتمع‌های ورزشی ناحیه ۶
  20. http://aftabnews.ir/vglh-qnzw23nimu..f22tdtyi.html
  21. http://www.parsine.com/fa/news/37479/عکس-فستیوال-پارکور-در-شهرک-اکباتان
  22. گرافیتی‌های اکباتان زیر پمپ رنگ خاکستری
  23. «تنها»، هنرمند زیرزمینی گرافیتی در تهران، رادیو زمانه
  24. گزارشی از گرافیتیکارهای تهران که در خفا نفس می‌کشند - برای آنکه دیده شوی محو شو! (pdf) روزنامه جهان صنعت پیوند متنی

پیوند به بیرون[ویرایش]