غولان یکی از کتابهای مانی است و موضوع آن دربارهٔ فرشتگانی است که هبوط کرده و به زمین فرود آمده بودند و در کتاب مقدس به آنان اشاره شدهاست. ابن ندیم و احمد یعقوبی عنوان آن را سفرالجبابره ذکر کردهاند. در روایت مانوی این داستان، این فرشتگان در واقع دیوانی بودند که در هنگام ایجاد جهان در آسمانها زندانی شدند و بعد شورش کردند و چهار فرشته بزرگ آنان را دوباره دستگیر کردند اما دویست تن از آنان گریختند و به زمین آمدند. پیروان مانی در ترجمهٔ این کتاب مانی از آرامی به زبانهای ایرانی میانه، بسیاری از نامهای ایرانی را مانند سام و نریمان و وشتاسپ و زریل و خذوس، اریان ویژن (ایرانویچ)، جایگزین نامهای سامی کردهاند تا برای ایرانیان بیگانگی نداشته باشد. ترجمههای این کتاب مانی در دورهٔ اسلامی نیز مشهور بودهاست. [۱]
- تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶ ISBN 964-5983-14-2
|
ادبیات فارسی |
|
|
|
|
|
|
|
| فارسی دری |
|
|
|
|
سده یکم
|
|
|
|
سده دوم
|
|
|
|
سده سوم
|
|
|
|
سده چهارم
|
|
|
|
سده پنجم
|
|
|
|
سده ششم
|
|
|
|
سده هفتم
|
|
|
|
سده هشتم
|
|
|
|
سده نهم
|
|
|
|
سده دهم
|
|
|
|
سده یازدهم
|
|
|
|
سده دوازدهم
|
|
|
|
سده سیزدهم
|
|
|
|
|
|
|
سده نخست
|
|
|
|
سده دوم
|
|
|
|
سده سوم
|
|
|
|
سده چهارم
|
|
|
|
سده پنجم
|
|
|
|
سده ششم
|
|
|
|
سده هفتم
|
|
|
|
سده هشتم
|
|
|
|
سده نهم
|
|
|
|
سده دهم
|
|
|
|
سده یازدهم
|
|
|
|
سده دوازدهم
|
|
|
|
سده سیزدهم
|
|
|
|
|
|
| معاصر |
|
|
شاعران
|
|
ایران
|
|
|
|
افغانستان
|
|
|
|
تاجیکستان
|
|
|
|
ازبکستان
|
|
|
|
پاکستان
|
|
|
|
هند
|
|
|
|
آذربایجان
|
|
|
|
ارمنستان
|
|
|
|
|
رماننویسان
|
|
|
|
داستانکوتاهنویسان
|
|
|
|
نمایشنامهنویسان
|
|
|
|
فیلمنامهنویسان
|
|
|
|
سایر
|
|
|
|
|
