زبان‌های چینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زبان چینی)
پرش به: ناوبری, جستجو

زبان چینی یا دقیقتر: زبان‌های چینی بخشی از خانواده زبان‌های سینی-تبتی را تشکیل می‌دهند.زبان مادری حدود یک پنجم مردم جهان یکی از انواع زبان چینی است. این زبان در خود زبان چینی و سرزمین چین به نامهای جُونگ ون (中文، Zhōngwén)که برای نامیدن زبان نوشتاری بکار می‌رود، خن یو (汉语/漢語، Hànyǔ)و خوَیو (华语/華語، Huáyǔ) نامیده می‌شود. زبان اصلی و عمده و رسمی در سرزمین چین، چینی ماندارین یا پوتونگ خوا می‌باشد.

محتویات

[ویرایش] اهمیت آهنگ‌ها در زبان چینی

فرق عمده زبان چینی ماندارین با اکثر زبانهای دیگر جهان در آهنگین بودن آن می‌باشد.بدین صورت که هر هجا در این زبان (chang, chung, bei, ba, lai و...) در ۴ آهنگ و تعدادی ازهجاها نیز بصورت استثنائی در ۵ آهنگ تلفّظ می‌شوند.

  • در آهنگ اوّل هجا به صورت یکنواخت و کشیده تلفظ می‌شود.
  • در آهنگ دوّم، در هنگام تلفّظ هجا صدای فرد به صورت تدریجی به سمت بالا می‌رود.
  • در آهنگ سوّم صدای فرد ابتدا به سمت پایین سقوط می‌کند و سپس به سمت بالا اوج می‌گیرد.
  • در آهنگ چهارم هجا بصورت دفعی و ضربتی تلفّظ می‌شود.
  • تلفّظ پنجم هم که بصورت استثنائی در برخی هجاها وجود دارد فاقد آهنگ است و هجا بصورت معمولی بیان می‌شود.

[ویرایش] مثال از آهنگ‌ها

به عنوان مثال هجای ma در آهنگ اوّل معنی مادر را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(媽/妈). در اهنگ دوّم معنای کَنَف را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(麻). در آهنگ سوّم معنی اسب را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(馬/马). در آهنگ چهارم معنای توامان سرزنش کردن و توهین کردن را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(罵/骂). در آهنگ پنجم به عنوان جزء پایانی جمله سؤالی بکار می‌رود و جمله را سؤالی می‌کند و بدین شکل نوشته می‌شود:(嗎/吗).


[ویرایش] خط چینی

سبک‌های مختف نوشتاری خط چینی

در زبان چینی نگارش به دو صورت است:

  1. سنّتی یا کلاسیک
  2. ساده شده

مورد اوّل خط اصیل زبان چینی می‌باشد که از سده‌های دور برای نگارش این زبان به کار می‌رفته‌است و اکنون در کشورهای جمهوری چین(تایوان)، هنگ کنگ، ماکائو و چینی‌های مقیم ایالات متّحده و غرب رایج است. مورد دوّم ساده شده همان خط سنّتی است که در جمهوری خلق چین و سنگاپور رایج است.این خط به دستور مائوزِدونگ مؤسّس جمهوری خلق چین ازساده کردن خط سنّتی به دست آمده‌است.

تعداد کاراکترهای(علائم نگارشی)این زبان که در چینی به آنها خَنزی (汉字، )به طور سنّتی بالغ بر ۷۰۰۰۰تا۸۰۰۰۰ عدد می‌باشد که البته امروزه همگی آنها (جز برای کاربردهای ادبی و مطالعاتی) منسوخ شده‌اند و در حال حاضر یک چینی یا یک خارجی که میخواهد چینی بیاموزد، برای آنکه بتواند بگوید سواد کامل دارد باید تنها حدود 10000 کاراکتر را بتواند بخواند و بنویسد. امروزه برای آوانویسی یا romanization این زبان از سیستمی مبتنی بر الفبای لاتین به نام پین این(pin yin)استفاده می‌شود.

[ویرایش] زبان‌ها و گویش‌های چینی

گستره گویش‌های مختلف زبان چینی در چین

در سرتاسر کشور چین زبان‌ها و گویش‌های مختلفی وجود دارد که اختلاف و فرق اکثر آنها در چگونگی تلفّظ هجاها می‌باشد که در بالا توضیح داده شد.مثلاً یک هجا در زبان یک ناحیه با یک آهنگ خاص یک معنی می‌دهد و در ناحیه‌ای دیگر با همان طرز بیان و آهنگ معنی دیگر. مثلاً همان طور گفته شد زبان رسمی یا ماندارین دارای ۴ آهنگ ولی زبان کانتونی (یوئه) که در جنوب این کشور در استان گوانگدونگ (کانتون) رایج است دارای ۸ آهنگ برای تلفّظ هجاها می‌باشد.

  • زبانهای عمده چینی بدین شرح هستند:

[ویرایش] واژه‌های مهم در زبان چینی

Phrases

بله = shi

خیر = bu shi

آیا شما می فهمید ؟ = ni ming bai ma

بله . من می فهمم ! = wo ming bai

خیر . من نمی فهمم ! = wo bu ming bai

ببخشید = dui bu qi

بعد از شما = ni xian qing

ممکن هست شما یه کاری برای من انجام بدهید ؟ = you jian shi qing ni bang mang

مشکلی نیست = mei wen ti

Thanks

متشکرم = xie xie

مهم نیست (خوش باش یا وظیفم بود) = hen le yi

خواهش می کنم = bu ke qi

متشکرم از کمکتان = gan xie ni de bang mang

این خوبی شما رو میرسونه = ni zhen hao

از شما قدردانی می کنم = gan xie ni de hou yi

ممنون از همه چیز = gan xie ni wei wo zhun bei de yi qie

ممنون . روز خیلی خوبی بود = gan xie ni zhe mei hao de yi tian

Apology

شرمنده (ببخشید) = dui bu qi

لطفآ من را ببخش = qing yuan liang

من متآسفم که باعث شدم شما منتظر بمانید = dui bu qi, rang ni jiu deng le

این بی دقتی من را نشان میده = shi wo bu xiao xi

من متآسفم . نمی نوانم شما رو همراهی کنم = dui bu qi , wo bu neng lai

من متاسفم که باعث شدم قرار خودمون رو بهم بزنیم = dui bu qi, shi yue le

من معذرت می خواهم که شما رو در زحمت انداختم = hen bao qian , gei ni dai lai le bu bian

من متآسفم که اینقدر مشکل برای شما درست کردم = hen bao qian , gei ni dai lai le ma fan

مشکلی نیست خودتو ناراحت نکن = qing bie zai yi

مشکلی نیست = mei guan xi

اهمیت ندهید = bu yao jin

Asking agian

لطفآ تکرار کنید = qing zai shuo yi ci

چی ؟ =shen me

لطفآ آرام تر صحبت کنید = qing shuo man dian er

لطفآ بلندتر صحبت کنید = qing shuo da sheng dian er

جدآ ؟ = zhen de ma

آیا شما مطمئن هستید ؟ = mei cuo ma

Basic questions

چرا = wei shen me

کی = shen me shi hou

کجا = zai na er

چیه ؟ = zhe shi shen me

کدام = na yi ge

کیه = shi shui ya

چند تا = you duo shao

به چه مدت = you duo jiu

چه قدر دور است = yu duo yuan

Saying hello

سلام = ni hao

صبح بخیر = zao an

بعدازظهر بخیر = wu an

غروب بخیر = wan an

چه طوری =ni hao ma

تا الان همه چیز خوب بوده = yi qie bu cuo

من زیاد بد نیستم = bu tai cha

وقت زیادیه که شما رو ندیدم = hao jiu bu jian le

از آشنایی خوشبختم = hen gao xing jian dao ni

خوشحالم که شما رو دباره می بینم = hao gao xing zai jian dao ni

[ویرایش] پیوند به بیرون

ابزارهای شخصی
گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر