گزنون (عنصر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زنون (عنصر))
پرش به: ناوبری، جستجو
یدگزنونسزیم
Kr

Xe

Rn
ظاهر
Colorless gas, exhibiting a blue glow when placed in a high voltage electric field


Spectral lines of xenon
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد گزنون, Xe, 54
تلفظ به انگلیسی /ˈzɛnɒn/ ZEN-on[۱]
or /ˈznɒn/ ZEE-non[۲]
نام گروهی برای عناصر مشابه گازهای نجیب
گروه، تناوب، بلوک ۱۸۵, p
جرم اتمی استاندارد 131.293(6) g·mol−۱
آرایش الکترونی [Kr] 5s2 4d10 5p6
الکترون به لایه 2, 8, 18, 18, 8 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت گاز
چگالی (0 °C, 101.325 kPa)
5.894 g/L
چگالی مایع در b.p. 3.057[۳] g·cm−۳
نقطه ذوب (101.325 kPa) 161.4 K, -111.7 °C, -169.1 °F
نقطه جوش (101.325 kPa) 165.03 K, -108.12 °C, -162.62 °F
نقطه سه‌گانه 161.405 K (-112°C), 81.6[۴] kPa
نقطه بحرانی 289.77 K, 5.841 MPa
گرمای هم‌جوشی (101.325 kPa) 2.27 kJ·mol−1
گرمای تبخیر (101.325 kPa) 12.64 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی 5R/2 = 20.786 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 83 92 103 117 137 165
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 0, +1, +2, +4, +6, +8
(rarely more than 0)
(weakly اسیدic oxide)
الکترونگاتیوی 2.6 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن 1st: 1170.4 kJ·mol−1
2nd: 2046.4 kJ·mol−1
3rd: 3099.4 kJ·mol−1
شعاع کووالانسی 140±9 pm
شعاع واندروالانسی 216 pm
متفرقه
ساختار کریستالی face-centered cubic
مغناطیس دیامغناطیس[۵]
رسانایی گرمایی (300 K) 5.65×10-3  W·m−1·K−1
سرعت صوت (liquid) 1090 m/s; (gas) 169 m/s
عدد کاس 7440-63-3
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های گزنون
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP
124Xe 0.095% 124Xe ایزوتوپ پایدار است که 70 نوترون داردs
125Xe syn 16.9 h ε 1.652 125I
126Xe 0.089% 126Xe ایزوتوپ پایدار است که 72 نوترون داردs
127Xe syn 36.345 d ε 0.662 127I
128Xe 1.91% 128Xe ایزوتوپ پایدار است که 74 نوترون داردs
129Xe 26.4% 129Xe ایزوتوپ پایدار است که 75 نوترون داردs
130Xe 4.07% 130Xe ایزوتوپ پایدار است که 76 نوترون داردs
131Xe 21.2% 131Xe ایزوتوپ پایدار است که 77 نوترون داردs
132Xe 26.9% 132Xe ایزوتوپ پایدار است که 78 نوترون داردs
133Xe syn 5.247 d β 0.427 133Cs
134Xe 10.4% 134Xe ایزوتوپ پایدار است که 80 نوترون داردs
135Xe syn 9.14 h β 1.16 135Cs
136Xe 8.86% 136Xe ایزوتوپ پایدار است که 82 نوترون داردs
یونهای گزنون در موتور یونی ساخت ناسا کاربرد دارد

گزنونیا زنون عنصر شمارهٔ ۵۴ در جدول تناوبی عناصر است.

تاریخچه[ویرایش]

کشف هلیم و آرگون این اندیشه را به وجود آورد که احتمال دارد عناصر دیگری از گروه گازهای بی اثر وجود داشته باشد رامسی و تراورس به جستجوی این عناصر پرداختند و به سال ۱۸۹۸ سه گاز جدید در باقی‌مانده هوای مایع کشف کردند . آنها این سه گاز را گزنون نئون و کریپتون نامیدند این گاز در سال ۱۸۹۸ در انگلستان توسط William Ramsay (ویلیام رامسای) و Morris Travers (موریس تراورز)بعد از کشف کریپتون و نئون از هوای مایع کشف شد.

نام گزنون (xenon)صورت خنثی از واژه یونانی xenos به معنی غریب است و می‌توان آن را به غریبه ترجمه کرد

مشخصات[ویرایش]

گزنون عنصری با عدد اتمی ۵۴؛ در گروه گازهای بی اثر یا نجیب و در دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد . جرم اتمی ۱۳۱٫۳۰؛ ظرفیتها ۲،۴،۶و ۸ . دارای نه ایزتوپ پایدار است.

خواص[ویرایش]

گاز یا مایع بیرنگ، بی بو. گاز دارای چگالی۵٫۸۶۷۱ گرم بر لیتر (هوا=۱٫۲۹) و ثابت دی الکتریک برابر ۱٫۰۰۱۲ مایع آن دارای نقطهٔ جوش -۱۰۸٫۱۲ درجه سسیوس نقطه ذوب -۱۰۶٫۹ درجه سلسیوس غیر قابل سوختن؛ غیر سمی . از نظر شیمیایی غیر فعال است، اما کاملاً بی اثر نیست . ترکیب‌های گزنون عبارت‌اند از:فلوروئید گزنون(II)، هگزا فلورویید گزنون، فلورید گزنون (I)، اکسید گزنون(VI) پرگزنات سدیم

طرز تهیه[ویرایش]

تقطیر جزء به جزء هوای مایع

کاربرد[ویرایش]

  • لوله‌های لومینسانس
  • لامپهای فلاش زن در عکاسی
  • لیزر
  • مطالعات ردیابی
  • فلوئوریتمری
  • بیحسی
  • لامپ‌های ماشین (HID)

منابع[ویرایش]

کتاب فرهنگ عناصر نوشته سید رضا آقاپور مقدم. http://en.wikipedia.org/wiki/Xenon

  1. J. A. Simpson & E. S. C. Weiner, ed. (1989). "گزنون". فرهنگ انگلیسی آکسفورد. 20 (2nd ed.). Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-861232-X. 
  2. "گزنون". Dictionary.com Unabridged. 2010. Retrieved 2010-05-06. 
  3. [۱]
  4. Lide, David R. (2004). "Section 4, Properties of the Elements and Inorganic Compounds; Melting, boiling, triple, and critical temperatures of the elements". CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th edition ed.). Boca Raton, Florida: CRC Press. ISBN 0849304857. 
  5. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.