ایتریم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برای ایتریوم در معماری، مقالهٔ ایتریم (معماری) را ببینید.

استرانسیمایتریمزیرکونیم
Sc

Y

Lu
ظاهر
سفید نقره‌ای
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد ایتریم, Y, 39
تلفظ به انگلیسی /ˈɪtriəm/ IT-ree-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه فلزات واسطه
گروه، تناوب، بلوک ۳۵, d
جرم اتمی استاندارد 88.90585 g·mol−۱
آرایش الکترونی [Kr] 4d1 5s2
الکترون به لایه 2, 8, 18, 9, 2 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به r.t.) 4.472 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p. 4.24 g·cm−۳
نقطه ذوب 1799 K, 1526 °C, 2779 °F
نقطه جوش 3609 K, 3336 °C, 6037 °F
گرمای هم‌جوشی 11.42 kJ·mol−1
گرمای تبخیر 365 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی 26.53 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 1883 2075 (2320) (2627) (3036) (3607)
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 3, 2, 1 (weakly basic oxide)
الکترونگاتیوی 1.22 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن 1st: 600 kJ·mol−1
2nd: 1180 kJ·mol−1
3rd: 1980 kJ·mol−1
شعاع اتمی 180 pm
شعاع کووالانسی 190±7 pm
متفرقه
ساختار کریستالی hexagonal
مغناطیس پارامغناطیس[۱]
مقاومت الکتریکی (r.t.) (α, poly) 596 nΩ·m
رسانایی گرمایی (300 K) 17.2 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی (r.t.) (α, poly)
10.6 µm/(m·K)
سرعت صوت (سیم نازک) (20 °C) 3300 m/s
مدول یانگ 63.5 GPa
مدول شیر 25.6 GPa
مدول باک 41.2 GPa
نسبت پواسون 0.243
سختی برینل 589 MPa
عدد کاس 7440-65-5
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های ایتریم
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP
87Y syn 3.35 d ε - 87Sr
γ 0.48, 0.38D -
88Y syn 106.6 d ε - 88Sr
γ 1.83, 0.89 -
89Y 100% 89Y ایزوتوپ پایدار است که 50 نوترون داردs
90Y syn 2.67 d β 2.28 90Zr
γ 2.18 -
91Y syn 58.5 d β 1.54 91Zr
γ 1.20 -

ایتریوم عنصری با عدد اتمی ۳۹ و معادل انگلیسی Yttrium برگرفته از شهر محل کشف یعنی ایتربی در سوئد.

مشخصات[ویرایش]

ایتریوم عنصری است فلزی با عدد اتمی ۳۹، در گروه IIIB و دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد. جرم اتمی ۸۸٫۹۵۰۹؛ ظرفیت ۳، دارای ایزتوپ پایدار نیست.

خواص[ویرایش]

فلز خاکستری تیره؛ جرم حجمی ۴٫۴۷؛ نقطه ذوب ۱۵۰۰؛ نقطه جوش ۲۹۲۷ در اسیدهای رقیق و محلول هیدروکسید پتاسیم محلول است؛ آب را تجزیه می‌کند؛ فقط ترکیب‌های سه ظرفیتی آن شناخته شده است؛ مقطع جذب نوترونی آن ضعیف است.

ایتریوم یکی از عناصر جامد و قهوه‌ای رنگ است

طرز تهیه[ویرایش]

احیای فلورید آن با کلسیم

احتیاط[ویرایش]

خورنده، ۱ میلی‌گرم در هر متر مکعب هوا. به صورت گرد اشتعال‌پذیر است.

کاربرد[ویرایش]

در پزشکی از ایتریوم۹۰ برای درمان سرطان استفاده می‌شود.

پانویس[ویرایش]

  1. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.

منابع[ویرایش]

کتاب فرهنگ عناصر نوشته سید رضا آقاپور مقدم

جستجو در ویکی‌واژه معنای واژهٔ «ایتریم» را در ویکی‌واژه ببینید.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ایتریم موجود است.