گادولینیم

یوروپیم → گادولینیم ← تربیم - ↑ Gd ↓ Cm 64Gd جدول تناوبی
ظاهر
نقرهy white
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد	گادولینیم, Gd, 64
تلفظ به انگلیسی	/ˌɡædɵˈlɪniəm/ GAD-o-LIN-ee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه	لانتانیدها
گروه، تناوب، بلوک	n/a, ۶, f
جرم اتمی استاندارد	157.25 g·mol−۱
آرایش الکترونی	[Xe] 4f7 5d1 6s2
الکترون به لایه	2, 8, 18, 25, 9, 2 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت	جامد
چگالی (نزدیک به r.t.)	7.90 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p.	7.4 g·cm−۳
نقطه ذوب	1585 K, 1312 °C, 2394 °F
نقطه جوش	3546 K, 3273 °C, 5923 °F
گرمای هم‌جوشی	10.05 kJ·mol−1
گرمای تبخیر	301.3 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی	37.03 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار (calculated)
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k دما (کلوین) 1836 2028 2267 2573 2976 3535
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن	1, 2, 3 (mildly basic oxide)
الکترونگاتیوی	1.20 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن	1st: 593.4 kJ·mol−1
	2nd: 1170 kJ·mol−1
	3rd: 1990 kJ·mol−1
شعاع اتمی	180 pm
شعاع کووالانسی	196±6 pm
متفرقه
ساختار کریستالی	hexagonal
مغناطیس	ferromagnetic/پارامغناطیس transition at 292 K
مقاومت الکتریکی	(r.t.) (α, poly) 1.310 µΩ·m
رسانایی گرمایی	(300 K) 10.6 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی	(100 °C) (α, poly) 9.4 µm/(m·K)
سرعت صوت (سیم نازک)	(20 °C) 2680 m/s
مدول یانگ	(α form) 54.8 GPa
مدول شیر	(α form) 21.8 GPa
مدول باک	(α form) 37.9 GPa
نسبت پواسون	(α form) 0.259
سختی ویکر	570 MPa
عدد کاس	7440-54-2
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های گادولینیم
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP 152Gd 0.20% 1.08×1014 y α 2.205 148Sm 154Gd 2.18% 154Gd ایزوتوپ پایدار است که 90 نوترون داردs 155Gd 14.80% 155Gd ایزوتوپ پایدار است که 91 نوترون داردs 156Gd 20.47% 156Gd ایزوتوپ پایدار است که 92 نوترون داردs 157Gd 15.65% 157Gd ایزوتوپ پایدار است که 93 نوترون داردs 158Gd 24.84% 158Gd ایزوتوپ پایدار است که 94 نوترون داردs 160Gd 21.86% >1.3×1021y β−β− 1.7 160Dy

گادولینیوم

گادولینیوم عنصر 64 با معادل انگلیسی Gadolinium نماد: Gd

خواص

گادولینیوم عنصری خاکی کمیاب است٬از لانتانیدهاست٬عدد اتمی 64 ٬در گروه IIIB و دوره هفتم جدول تنوبی جای دارد٬جرم اتمی آن ۱۵۷.25٬ظرفیت ۳.

مشخصات

فلزی است براق٬جرم حجمی آن 7.87٬نقطه ذوب 1312 درجه ٬نقطه جوش آن 3000 درجه .با آب به کندی واکنش می‌دهد در دماهای پایین مغناطیس قوی است.نمکهای آن بی‌رنگند. دارای قوی‌ترین مقطع جذب نوترونی نسبت به هر عنصر شناخته شده است٬قابل سوختن است٬در دستگاه مسدسی اکسید می‌شود

روش استخراج

• احیای فلورویید آن با کلسیم
• الکترولیز کلرید نمک طعام در دیگ آهنی که به عنوان آند به کار می‌رود و گرافیت به عنوان کاتد

کاربرد

حفاظ نوترونی ٬فعال کننده فسفر٬کاتالیزور٬پاک کننده برای اکسیژن در تهیه تیتانیوم, ماده حاجب در MRI

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ گادولینیم موجود است.

کتاب فرهنگ عناصر نوشته سید رضا آقاپور مقدم