آرایش الکترونی

اوربیتال‌های اتمی

آرایش الکترونی نحوه چنیش الکترون‌ها در اوربیتال‌ها اطراف هسته اتم را نشان می‌دهد. و شیوه پر شدن زیر لایه‌ها به ترتیب زیر است:

۱s ۲s ۲p ۳s ۳p ۴s ۳d ۴p ۵s ۴d ۵p ۶s ۴f ۵d ۶p ۷s ۵f ۶d ۷p

در s حدأکثر ۲ الکترون در p حدأکثر ۶ الکترون در D حدأکثر ۱۰ و در F حدأکثر ۱۴ الکترون قرار می‌گیرد به طور مثال آرایش الکترونی گالیوم که ۳۱ الکترون دارد به صورت زیر نوشته می‌شود:

۱S(۲)۲S(۲)۲P(۶)۳S(۲)۳P(۶)۴S(۲)۳D(۱۰)۴P(۱

که البته به صورت مرتب شده و به شکل زیر نوشته می‌شود

۱S(۲)۲S(۲)۲P(۶)۳S(۲)۳P(۶)۳D(۱۰)۴S(۲)۴P(۱

اصل آفبا

اصل آفبا(به آلمانی: Aufbau)‏، به معنی ساختن یکی از اصول آرایش الکترونی است که می‌گوید:

در پرشدن اوربیتال‌ها ابتدا اوربیتال‌های با انرژی پایین پر می‌شوند و سپس اوربیتال‌های با انرژی بالاتر.

این اصل برای ۱۸ عنصر اول به خوبی صدق می‌کند.اما اصل Madelung که در سال ۱۹۳۶ و توسط اروین Madelung ارائه شد به خوبی تا ۱۰۰ عنصر اول صدق می‌کند

1. Orbitals are filled in the order of increasing n+l;
2. Where two orbitals have the same value of n+l, they are filled in order of increasing n.

از طریق این اصل ترتیب پرشدن اوربیتال‌ها بدین گونه است:

1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p, 6s, 4f, 5d, 6p, 7s, 5f, 6d, 7s

استثناها

دوره ۵				دوره ۶				دوره ۷
عنصر	Z	آرایش الکترونی		عنصر	Z	آرایش الکترونی		عنصر	Z	آرایش الکترونی
ایتریوم	39	[Kr] 5s2 4d1		لانتاتن	57	[Xe] 6s2 5d1		اکتینیوم	89	[Rn] 7s2 6d1
				سریوم	58	[Xe] 6s2 4f1 5d1		توریوم	90	[Rn] 7s2 6d2
				پرائزودیمیدیوم	59	[Xe] 6s2 4f3		پروتاکتینیوم	91	[Rn] 7s2 5f2 6d1
				نئودیدمیوم	60	[Xe] 6s2 4f4		اورانیوم	92	[Rn] 7s2 5f3 6d1
				پرومتیوم	61	[Xe] 6s2 4f5		نپتونیوم	93	[Rn] 7s2 5f4 6d1
				ساماریوم	62	[Xe] 6s2 4f6		پلوتونیوم	94	[Rn] 7s2 5f6
				یوروپیم	63	[Xe] 6s2 4f7		امریسیم	95	[Rn] 7s2 5f7
				گادولینیوم	64	[Xe] 6s2 4f7 5d1		کوریوم	96	[Rn] 7s2 5f7 6d1
				تربیوم	65	[Xe] 6s2 4f9		برکلیوم	97	[Rn] 7s2 5f9
زیرکونیوم	40	[Kr] 5s2 4d2		هافنیوم	72	[Xe] 6s2 4f14 5d2
نیوبیوم	41	[Kr] 5s1 4d4		تانتال	73	[Xe] 6s2 4f14 5d3
مولیبدن	42	[Kr] 5s1 4d5		تنگستن	74	[Xe] 6s2 4f14 5d4
تکنسیوم	43	[Kr] 5s2 4d5		رنیوم	75	[Xe] 6s2 4f14 5d5
روتنیوم	44	[Kr] 5s1 4d7		اسمیوم	76	[Xe] 6s2 4f14 5d6
رودیوم	45	[Kr] 5s1 4d8		ایریدیوم	77	[Xe] 6s2 4f14 5d7
پالادیوم	46	[Kr] 4d10		پلاتین	78	[Xe] 6s1 4f14 5d9
نقره	47	[Kr] 5s1 4d10		طلا	79	[Xe] 6s1 4f14 5d10
کادمیوم	48	[Kr] 5s2 4d10		جیوه	80	[Xe] 6s2 4f14 5d10
ایندیم	49	[Kr] 5s2 4d10 5p1		تالیوم	81	[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p1

جستارهای وابسته

• جدول آرایش الکترونی عناصر
• جدول تناوبی (آرایش الکترونی)
• اوربیتال

منابع

• Jolly, ‎William L.. Modern Inorganic Chemistry. 2nd ed. New York: McGraw-Hill, 1991. 1–23. ISBN ‎0-07-112651-1. 
• Wikipedia contributors, "Electron configuration," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Electron_configuration&oldid=269957354 (accessed February 14, 2009).

پیوند به بیرون

• آرایش الکترونی در سه بعد