گالیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رویگالیمژرمانیم
Al

Ga

In
ظاهر
نقره-white
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد گالیم, Ga, 31
تلفظ به انگلیسی پخش /ˈɡæliəm/ GAL-ee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه post-فلزات واسطه
گروه، تناوب، بلوک ۱۳۴, p
جرم اتمی استاندارد 69.723 g·mol−۱
آرایش الکترونی [Ar] 4s2 3d10 4p1
الکترون به لایه 2, 8, 18, 3 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به r.t.) 5.91 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p. 6.095 g·cm−۳
نقطه ذوب 302.9146 K, 29.7646 °C, 85.5763 °F
نقطه جوش 2477 K, 2204 °C, 3999 °F
گرمای هم‌جوشی 5.59 kJ·mol−1
گرمای تبخیر 254 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی 25.86 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 1310 1448 1620 1838 2125 2518
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 3, 2, 1
(آمفوتر oxide)
الکترونگاتیوی 1.81 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن
(more)
1st: 578.8 kJ·mol−1
2nd: 1979.3 kJ·mol−1
3rd: 2963 kJ·mol−1
شعاع اتمی 135 pm
شعاع کووالانسی 122±3 pm
شعاع واندروالانسی 187 pm
متفرقه
ساختار کریستالی orthorhombic
مغناطیس diamagnetic
مقاومت الکتریکی (20 °C) 270 nΩ·m
رسانایی گرمایی (300 K) 40.6 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی (25 °C) 1.2 µm·m−1·K−1
سرعت صوت (سیم نازک) (20 °C) 2740 m/s
مدول یانگ 9.8 GPa
نسبت پواسون 0.47
سختی موس 1.5
سختی برینل 60 MPa
عدد کاس 7440-55-3
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های گالیم
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP
69Ga 60.11% 69Ga ایزوتوپ پایدار است که 38 نوترون داردs
71Ga 39.89% 71Ga ایزوتوپ پایدار است که 40 نوترون داردs
گالیوم آمورف

گالیوم عنصر ۳۱ با معادل انگلیسی Gallium نماد: Ga

خواص[ویرایش]

گالیوم عنصری است فلزی با عدد اتمی ۳۱٬در گروه IIIA و دوره چهارم جدول تناوبی جای دارد.جرم اتمی آن ۶۹٫۷۲٬ظرفیت آن ۲و ۳ ٬دارای دو ایزتوپ پایدار است .

مشخصات[ویرایش]

در دمای اتاق جامد با جلای نقره‌ای٬نقطه‌ذوب ۲۹٫۷٬نقطه جوش ۲۴۰۳ درجه جرم حجمی ۵٫۹ در حدود ۰ درجه بدون جامد شدن خنک می‌شود.با ساید باز واکنش می‌دهد٬در جیوه اندکی حل می‌شود.گالیوم جامد سبکتر از مایع آن است.در دستگاه راست لوزی متبلور می‌شود.ترکیبهای آن بسیار کمیابندتا ۹۹٫۹۹۹۹ درصد خلوص نیز تهیه شده است.اگر آن را در دست فشار دهیم ذوب می شود;زیرا دمای دست 40درجه اما دمای ذوب گالیم 7/29درجه سانتی گراداست و چون دمای گرمای دست بیشتراز دمای ذوب گالیم است، گالیم ذوب می شود همچنین وقتی آن را در اسید سولفوریک و محلول دی کرومات غوطه‌ور کنید، گالیوم همانند یک قلب زنده می‌تپد و ضربان دارد چرا که کشش سطحی آن افزایش پیدا می‌کند.

محل کشف[ویرایش]

از کانیهای روی و بوکسیت استخراج می‌شود

طرز تهیه[ویرایش]

از کلرید گالیوم وبه وسیله تجزیه با برق استخراج می‌شود. فلزي است بسيار ارزشمند و روند هاي تناوبي در جدول را معمولاً رعايت نمي کند.

احتیاط[ویرایش]

درجه سمی آن بسیار کم است. تنها یک قطره گالیوم مایع کافی است تا ساختار آلومینیوم را دستخوش تغییر داده و اتصالات مولکولی آن را چنان سست کند که تنها با فشاری اندک سوراخ شود. گالیوم به ساختار و شبکه آلومینیوم نفوذ می‌کند، یکپارچگی و اتحاد مولکولی آن را چنان تحت تاثیر قرار می‌دهد که بیشتر به یک ورقه فلزی نازک شباهت دارد تا یک فلز مستحکم و مقاوم.

کاربردها[ویرایش]

از آن زمان تا کنون از گالیوم در دماسنج‌های با اختلاف دمای زیاد استفاده می‌شود، همچنین در آماده سازی آلیاژهایی با مقاومت‌های خاص و ذوب آسان نیز کاربرد دارد. اما در اصل امروزه گالیوم بیشتر در صنایع نیمه رسانا به کار رفته و می‌توان آن را در بسیاری از گجت‌ها و ابزارهایی که هر روزه مورد استفاده قرار می‌دهیم یافت. همچنین این عنصر می تواند تا فرکانس 250 گیگاهرتز بدون هیچ مشکلی فعالیت کند که این البته مربوط به گالیوم آرسنید است.

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ گالیم موجود است.

کتاب فرهنگ عناصر نوشته سید رضا آقاپور مقدم ،سایت زومیت لینک خبر