سلنیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آرسنیکسلنیمبرم
S

Se

Te
ظاهر
Black, gray, and red allotropes
ویژگی‌های کلی
نام، نماد، عدد سلنیم، Se، 34
تلفظ به انگلیسی /sɨˈlniəm/ si-LEE-nee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه نافلزات
گروه، دوره، بلوک ۱۶۴, p
جرم اتمی استاندارد 78.96 g·mol−۱
آرایش الکترونی [Ar] 4s2 3d10 4p4
الکترون به لایه 2, 8, 18, 6 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به دمای اتاق) (gray) 4.81 g·cm−۳
چگالی (نزدیک به دمای اتاق) (alpha) 4.39 g·cm−3
چگالی (نزدیک به دمای اتاق) (vitreous) 4.28 g·cm−۳
چگالی مایع در نقطه ذوب 3.99 g·cm−۳
نقطه ذوب 494 K, 221 °C, 430 °F
نقطه جوش 958 K, 685 °C, 1265 °F
نقطه بحرانی 1766 K, 27.2 MPa
گرمای هم‌جوشی (gray) 6.69 kJ·mol−1
گرمای تبخیر 95.48 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی 25.363 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 500 552 617 704 813 958
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 6, 4, 2, 1,[۱] -2
(strongly اسیدic oxide)
الکترونگاتیوی 2.55 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونش نخستین: 941.0 kJ·mol−1
دومین: 2045 kJ·mol−1
سومین: 2973.7 kJ·mol−1
شعاع اتمی 120 pm
شعاع کووالانسی 120±4 pm
شعاع واندروالانسی 190 pm
متفرقه
ساختار کریستالی hexagonal
مغناطیس دیامغناطیس[۲]
رسانایی گرمایی (300 K) (amorphous) 0.519 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی (25 °C) (amorphous) 37 µm·m−1·K−1
سرعت صوت (سیم نازک) (20 °C) 3350 m/s
مدول یانگ 10 GPa
مدول برشی 3.7 GPa
مدول حجمی 8.3 GPa
نسبت پواسون 0.33
سختی موس 2.0
سختی برینل 736 MPa
عدد کاس 7782-49-2
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های سلنیم
ایزوتوپ NA نیم‌عمر DM DE (MeV) DP
72Se syn 8.4 d ε - 72As
γ 0.046 -
74Se 0.87% 74Se ایزوتوپ پایدار است که 40 نوترون دارد
75Se syn 119.779 d ε - 75As
γ 0.264, 0.136,
0.279
-
76Se 9.36% 76Se ایزوتوپ پایدار است که 42 نوترون دارد
77Se 7.63% 77Se ایزوتوپ پایدار است که 43 نوترون دارد
78Se 23.78% 78Se ایزوتوپ پایدار است که 44 نوترون دارد
79Se trace 3.27×105 y β 0.151 79Br
80Se 49.61% 80Se ایزوتوپ پایدار است که 46 نوترون دارد
82Se 8.73% 1.08×1020 y ββ 2.995 82Kr

سِلِنیوم یکی از عنصرهای شیمیایی غیر فلزی و کمیاب است. عدد اتمی آن ۳۴ و نشانه اختصاری آن Se است.

این عنصر بیشتر به صورت ترکیب یافت می‌شود و به صورت خالص کمتر دیده می‌شود.

مصرف مقدار زیاد آن سمی است ولی در مقدار کم برای فعالیت سلول‌ها لازم است. بیشتر سلنیوم مورد نیاز بدن از مواد غدایی تامین می‌شود.

این ماده آنتی اکسیدان قوی است بنابراین از واکنش‌های شیمیایی زیان‌آور که در یاخته‌های بدن اتفاق می‌افتد، جلوگیری می‌کند. یاخته‌های حمایت شده بهتر قادرند در مقابل بیماریهایی نظیر بیماری قلبی، سرطان و اختلالات وابسته به سن از خود مقاومت نشان دهند.

پژوهش نشان داده‌است که مصرف سلنیوم به همراه ویتامین «ای» سلامت عمومی بدن را تقویت می‌کند و در درمان یا پیشگیری بسیاری از بیماریها مؤثر است.

منابع غذایی[ویرایش]

بیشتر سلنیوم مورد نیاز بدن از رژیم غذایی تأمین می‌شود. مخمر آبجو، سبوس گندم، کره، ماهی و ماهی صدف، سیر، غلات، تخم آفتابگردان، کنجد و آجیل منابع خوبی از سلنیوم هستند. همچنین سلنیوم در یونجه، ریشه باباآدم، دانه رازیانه، جینسنگ، برگ تمشک و بومادران یافت می‌شود.

منابع[ویرایش]

برگرفته از پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران (برداشت آزاد با ذکر منبع و دادن پیوند)

  1. "سلنیم : Selenium(I) chloride compound data". WebElements.com. Retrieved 2007-12-10. 
  2. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.