Tramadol
![ساختار شیمیایی ترامادول[۱]](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/%281R%2C2R%29-_%26_%281S%2C2S%29-Tramadol_Enantiomers_Structural_Formulae.png/222px-%281R%2C2R%29-_%26_%281S%2C2S%29-Tramadol_Enantiomers_Structural_Formulae.png) |
| ساختار شیمیایی ترامادول[۱] |
| فرمول شیمیایی |
C16-H25-NO2 |
| نیمه عمر |
۴ تا ۶ ساعت |
| متابولیسم |
۹ ساعت |
| دفع |
۱۸ ساعت (کبد) |
| مکانیسم اثر |
μ۱ آگونیست، نورآدرنرژیک و سروتونرژیک |
| عوارض جانبی |
تهوع، خارش، بی خوابی، سرخوشی و نعشگی، سختی ادرار، یبوست |
| موارد مصرف |
درد متوسط تا شدید |
| راه استعمال |
خوراکی، تزریقی |
| اشکال دارویی |
قرص (Retard)، قطره، آمپول، شیاف |
|
ترامادول (نام ژنریک: Tramadol) که به نامهای تجاری ترامال، ترامدو بایومادول نیز شناخته میشود. یک داروی مسکن شبه تریاک است و یک نوع اپیویید به حساب میآید. این دارو برای تسکین دردهای متوسط تا شدید تجویز میشود. ترامادول یک آگونیست برای گیرندههای مو (μ) اوپیویید، و سیستم نورآدرنرژیک و سروتونرژیک بوده و باعث افزایش آزاد سازی سروتونین میشود. خاصیت چسبندگی ترامادول به گیرندههای "مو" بسیار ضعیف است تقریبا ۶۰۰۰\۱ نسبت به مرفین، ماده متابولیزه شده O-Desmethyltramadol نسبت به عنصرمادر خاصیت چسبندگی بیشتری به گیرندههای "مو" دارد (۰،۱ برابر مرفین) و خاصیت مخدری قویتری از خود به جا میگذارد. خاصیت تسکین درد در ترامادول حدود ۱۰ برابر ضعیف تر از مرفین است با این وجود نباید فراموش کرد که ترامادول حالت سرخوشی (نعشگی) برابر با مرفین ایجاد میکند که جهت تسکین درد چندان ناخواسته نمیباشد. علاوه بر این ترامادول باعث جلوگیری از بازجذب "نورآدرنالین" و افزایش آزاد سازی "سروتونین" میشود و غلظت این دو ماده را در سیناپس بالا میبرد، این امر باعث ایجاد نوعی خاصیت، مانند داروهای ضدافسردگی و همچنین هوشیاری میشود و برعکس مرفین فرد مصرف کننده را فعالتر میکند، حتی در برخی از مصرفکنندگان حالات ضعیفی مانند (MDMA (XTC مشاهده شده، احتمال گرفتگی عضلانی نیز کاهش میابد. با خوردن ۱۰۰ میلی گرم ترامادول سطح خونی دارو در دو ساعت به حداکثر میرسد. حدود ۲۰ درصد ترامادول به پروتئین خون بسته میشود. ۳۰ درصد ترامادول بصور تغییر نیافته و ۶۰ درصد آن بصورت متابولیتهای شکسته شده در کبد از راه ادرار دفع میشود. نیمه عمر دارو ۴ تا ۶ ساعت میباشد. موارد مصرف ترامادول برای تسکین درد معمولا به مدت کمتر از ۵ روز و به مقدار ۵۰ تا ۱۰۰ میلی گرم هر ۸ ساعت تجویز میشود، همچنین این دارو جهت درمان سندرم پای بیقرار نیز تجویز میشود.[۲][۳][۴][۵]
این دارو توسط شرکت آلمانی گروننتال (Grünenthal) در دهه ۱۹۷۰ با نام تجاری ترامال (®Tramal) ساخته شد. گروننتال در سالهای بعد حق تولید ترامادول را به شرکتهای متعددی در سراسر دنیا واگذار کرد.
گروه شرکتهای گروننتال، سازنده داروی بدنام تالیدومید با نام تجاری کنترگان (Contergan) است که باعث شد در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ هزاران نوزاد با دست و پاهای ناقص، یا بدون دست و پا به دنیا بیایند.
اشکال مختلف دارو[ویرایش]
ترامادول معمولاً به شکل نمک هیدروکلراید تولید شده و به دو شکل خوراکی (بیشتر کپسول و قرص) و آمپول به بازار عرضه میشود. مقدار جذب و تأثیر فرم تزریقی ترامادول بسیار بیشتر از فرم خوراکی است. ترکیب ترامادول و استامینوفن نیز در بازار موجود است (که در ایران عرضه نمیشود).[۶]
در خارج از ایران به صورت قرصهای آهسته رهش Retard، آمپول، کپسول و قطره موجود میباشد، مصرف قطره خوراکی آن رایجتر است و برعکس اکثر داروهای اپیوئیدی شامل قوانین داروهای مخدر نمیشود و با نسخه عادی پزشک قابل تهیهاست.
مصرف ترامادول موجب وابستگی روانی و جسمی شبیه اعتیاد به تریاک میگردد. با قطع ناگهانی دارو علائم اضطراب، تعریق، بیخوابی، تهوع و لرز، اسهال، درد عضلانی، سندروم پای بیقرار (RLS)، ترس و بیقراری، گرگرفتگی و گزگز انتهاها پیش میآید. ترامادول به علت خاصیت سرخوشی، نعشگی و ضدافسردگی به شدت مورد سوءمصرف قرار میگیرد و اکثراً در میان جوانان این مخدر به اشتباه حدس زده میشود و خطر اعتیاد به آن در نظر گرفته نمیشود. این ماده با شدتی برابر مرفین ایجاد سرخوشی و نعشگی میکند در صورتی که برای تسکین درد ۱۰ برابر ضعیفتر از مرفین است. ترامادول با نسخه عادی پزشک قابل تهیه میباشد و در اکثر کشورها شامل قوانین داروهای مخدر نمیشود با این وجود خاصیت اعتیاد آور آن کمتر از دیگر مواد اپیوئیدی نیست و مشاهده شده که بااشتیاق زیادی مصرف میشود.
علائم جسمی ترک ترامادول احتمالاً به علت خواص ضدافسردگی این دارو (جلوگیری از بازجذب سروتونین و نورآدرنالین) شدیدتر از علائم ترک مخدرهایی مانند تریاک میباشد، حتی بعد از قطع مصرف کوتاه مدت ترامادول علائمی مانند بی خوابی، سندروم پای بیقرار (RLS) و افسردگی بروز میکند. مصرف بدون وقفه آن در طولانی مدت باعث ایجاد مقاومت بدنی نسبت به مواد اپیوییدی شده و دوز مصرف آن باید افزایش یابد تا اثری مشابه مقدار مصرف اولیه را ایجاد کند، مدتی بعد از قطع مصرف دارو مقاومت بدنی نسبت به ترامادول و دیگر مواد اپیوئیدی به حالت اولیه بر میگردد.[۷]
عوارض جانبی[ویرایش]
عوارض مشابه دیگر داروهای شبهتریاک (تهوع، سرگیجه، خواب آلودگی، خشکی دهان. دیر انزالی. یبوست، افت فشار خون، تعریق، خارش) در ترامادول هم دیده میشود اما احتمال بروز دپرسیون تنفسی که کشندهترین عارضه این گروه داروهاست، با ترامادول خوراکی نسبت به مرفین کمتر است. مصرف این دارو به علت افزایش سطح سروتونین، بیشتر از دیگر مواد اپیوئیدی ایجاد حالت تهوع میکند، همچین باعث بی خوابی میشود. مصرف بیشتر از ۴۰۰ میلی گرم ترامادول برای افراد بدون مقاومت بدنی در مقابل مواد اپیوئیدی خطرناک است.
مصرف همزمان داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین و مهارکننده منوآمینواکسیداز موجب تشدید عوارض دارو و گاهی سندرم سروتونین میگردند.
یکی از عوارض نادر ولی خطرناک مصرف ترامادول تشنج میباشد. تشنج معمولا در اثر مصرف زیاد این دارو یا مصرف دارو در بیماران صرعی یا بیمارانی که دچار آسیب مغزی شدهاند با بیمارانی که مشکلات کبدی کلیوی (دفع دارو دچار اختلال گشته و افزایش مقدار دارو در خون) دارند و یا معتادان به الکل ایجاد میگردد. همچنین احتمال وابستگی دارویی و بروز علائم ترک مشابه دیگر ترکیبات شبه تریاک هم وجود دارد.[۸][۹] یکی دیگر از عوارض نادر ترامادول (چهار تا پنج ساعت پس از مصرف) افزایش فشار خون به همراه سردرد شدید میباشد
|
|
|
|
|
|
|
|
Agonists: 5-Fluoronorepinephrine • 6-Fluoronorepinephrine • Amidephrine • Anisodamine • Anisodine • سیرازولین • دیپی وفرین • دوپامین • افدرین • اپینفرین (Adrenaline) • Etilefrine • Ethylnorepinephrine • ایندانیدین • Levonordefrin • Metaraminol • Methoxamine • متیلدوپا • Midodrine • نفازولین • نوراپینفرین (Noradrenaline) • Octopamine • Oxymetazoline • فنیل افرین • Phenylpropanolamine • پسودوافدرین • Synephrine • تتراهیدروزولین
Antagonists: Abanoquil • Adimolol • Ajmalicine • Alfuzosin • Amosulalol • Arotinolol • Atiprosin • Benoxathian • بوفلومدیل • Bunazosin • کارودیلول • CI-926 • Corynanthine • Dapiprazole • DL-017 • Domesticine • Doxazosin • Eugenodilol • Fenspiride • GYKI-12,743 • GYKI-16,084 • Indoramin • Ketanserin • L-765,314 • Labetalol • Mephendioxan • Metazosin • موناتپیل • Moxisylyte (Thymoxamine) • Naftopidil • Nantenine • Neldazosin • Nicergoline • Niguldipine • Pelanserin • Phendioxan • فنوکسی بنزامین • فنتولامین • Piperoxan • پرازوسین • Quinazosin • Ritanserin • RS-97,078 • SGB-1,534 • Silodosin • SL-89.0591 • Spiperone • Talipexole • تامسولوسین • ترازوسین • Tibalosin • Tiodazosin • Tipentosin • تولازولین • Trimazosin • Upidosin • Urapidil • Zolertine
* Note that many ضدافسردگیهای سه حلقهای, ضدافسردگیهای سه حلقهای, داروهای ضدروانپریشیs, ergolines, and some پیپرازینs like buspirone, trazodone, nefazodone, etoperidone, and mepiprazole all antagonize α1-adrenergic receptors as well, which contributes to their side effects such as orthostatic hypotension.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ضد اضطرابها: آزاپیرونها: آلنسپیرون • بینوسپیرون • بوسپیرون • انیلوسپیرون • اپتاپیرون • گپیرون • ایپزاپیرون • پروسپیرون • رووسپیرون • تاندوسپیرون • تیوسپیرون • اومسپیرون • زالوسپیرون; ضد افسردگیها: اتوپریدون • نفازودون • ترادوزون; ضد دیوانگیها: آریپیپرازول • آسناپین • کلوزاپین • کوتیاپین • زیپرازیدون; روانگردانها: ارگوتامین دوآبه • ارگوتامین • لیسورید • متیسرژید • الاسدی; تریپتامینها: 5کربوکسامیدوتریپتامین • 5متوکسی دیمتیل تریپتامین • 5متوکسی تریپتامین • بوفوتنین • دیمتیلتریپتامین • ایندورنات • سیلوسین • سیلوسایبین; موارد دیگر: ۸-اوهاش-دیپیآت • آداتانسرین • بفیرادول • BMY-14802 • کانابیدیول • دیممبفه • ابالتزوتان • التوپرازین • F-11,461 • F-12,826 • F-13,714 • F-14,679 • اف-۱۵،۰۶۳ • F-15,599 • فلسینوکسان • فلیبانسرین • لزوپیترون • Lu AA21004 • LY-293,284 • LY-301,317 • MKC-242 • NBUMP • اوسموزوتان • اوکسافلوزان • پاردوپرونوکس • پیکلوزوتان • راوولسین • رپینوتان • روکسیندول • RU-24,969 • S 14,506 • S-14,671 • S-15535 • ساریزوتان • SSR-181,507 • سونپیترون • U-92,016-A • اوره پیدیل • ویلازودون • زالیپرودن • یوهمبین
ضد اضطرابها: ضد دیوانگیها: ایلوپریدون • ریسپریدون • سرتیندول; بلوککنندگان بتا: آلپرنولول • سیانوپیندولول • ایدوسیانوپیندودول • اوکسپرنولول • پیندوبیند • پیندولول • پروپرانولول • ترتاتورول; موارد دیگر: AV965 • BMY-7,378 • CSP-2503 • دوتاریزین • فلوپروپیون • GR-46611 • ایزامولتان • لکوزوتان • متیتپین • امپیپیاف • NAN-190 • PRX-00023 • روبالزوتان • S-15535 • SB-649,915 • SDZ 216-525 • اسپیپرون • اسپیرامید • اسپیروکساترین • UH-301 • WAY-100,135 • WAY-100,635 • زیلامیدین
|
|
|
|
|
|
|
|
Agonists: Lysergamides: دی هیدروارگوتامین • Methysergide; Triptans: Almotriptan • Avitriptan • Eletriptan • Frovatriptan • Naratriptan • Rizatriptan • سوماتریپتان • Zolmitriptan; Tryptamines: 5-Carboxamidotryptamine • 5-Ethyl-DMT • 5-Methoxytryptamine • 5-(Nonyloxy)tryptamine; Others: CP-135,807 • CP-286,601 • GR-46611 • ال-۶۹۴،۲۴۷ • L-772,405 • PNU-109,291 • PNU-142,633
Antagonists: Lysergamides: Metergoline; Others: Alniditan • BRL-15,572 • Elzasonan • GR-127,935 • Ketanserin • LY-310,762 • LY-367,642 • LY-456,219 • LY-456,220 • Metitepine • Ritanserin • یوهمبین • Ziprasidone
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Agonists: Oxazolines: ۴-متیلآمینورکس • Aminorex; Phenethylamines: Chlorphentermine • Cloforex • ۲،۵-دیمتوکسی-۴-برموآمفتامین • 2,5-Dimethoxy-4-chloroamphetamine • ۲،۵-دیمتوکسی-۴-یدوآمفتامین • ۲،۵-دیمتوکسی-۴-متیلآمفتامین • فنفلورامین • 3,4-Methylenedioxyamphetamine • اکستازی • نورفنفلورآمین; Tryptamines: 5-Carboxamidotryptamine • 5-Methoxytryptamine • α-Methyl-5-HT; Others: BW-723C86 • Cabergoline • Meta-Chlorophenylpiperazine • Pergolide • PNU-22394 • Ro60-0175
Antagonists: Agomelatine • Asenapine • EGIS-7625 • Ketanserin • Lisuride • LY-272,015 • Metitepine • PRX-08066 • Rauwolscine • Ritanserin • RS-127,445 • Sarpogrelate • SB-200,646 • SB-204,741 • SB-206,553 • SB-215,505 • SB-221,284 • SB-228,357 • SDZ SER-082 • تگاسرود • یوهمبین
|
|
|
|
Agonists: Phenethylamines: ۲سی-بی • ۲سی-ای • ۲-سی-آی • ۲سی-تی-۲ • ۲سی-تی-۷ • ۲سی-تی-۲۱ • ۲،۵-دیمتوکسی-۴-برموآمفتامین • 2,5-Dimethoxy-4-chloroamphetamine • ۲،۵-دیمتوکسی-۴-یدوآمفتامین • ۲،۵-دیمتوکسی-۴-متیلآمفتامین • 3,4-Methylenedioxyamphetamine • اکستازی • مسکالین; Piperazines: Aripiprazole • Meta-Chlorophenylpiperazine • Trifluoromethylphenylpiperazine; Tryptamines: 5-Carboxamidotryptamine • 5-MeO-AET • 5-MeO-AMT • 5-MeO-DET • 5-Methoxy-diisopropyltryptamine • 5-MeO-DMT • 5-MeO-DPT • 5-Methoxytryptamine • Alpha-Ethyltryptamine • α-Methyl-5-HT • Alpha-Methyltryptamine • Bufotenin • Diethyltryptamine • Diisopropyltryptamine • دیمتیلتریپتامین • Dipropyltryptamine • Psilocin • سیلوسایبین; Others: A-372,159 • AL-38022A • CP-809,101 • Dimemebfe • Lorcaserin• Medifoxamine • MK-212 • Org 12,962 • ORG-37,684 • Oxaflozane • PNU-22394 • Ro60-0175 • Vabicaserin • WAY-629 • WAY-161,503 • YM-348
Antagonists: Atypical antipsychotics: کلوزاپین • Iloperidone • Melperone • الانزاپین • Paliperidone • پیموزاید • Quetiapine • ریسپریدون • Sertindole • Ziprasidone • Zotepine; Typical antipsychotics: Chlorpromazine • Loxapine • Pipamperone; Antidepressants: Agomelatine • آمی تریپتیلین • Amoxapine • Aptazapine • Etoperidone • فلوکستین • Mianserin • Mirtazapine • Nefazodone • نورتریپتیلین • ترازودون; Others: Adatanserin • Cinanserin • سیپروهپتادین • Deramciclane • Dotarizine • Eltoprazine • Esmirtazapine • FR-260,010 • Ketanserin • کتوتیفن • Latrepirdine • Lu AA24530 • Metitepine • Methysergide • Pizotifen • Ritanserin • RS-102,221 • S-14,671 • SB-200,646 • SB-206,553 • SB-221,284 • SB-228,357 • SB-242,084 • SB-243,213 • SDZ SER-082 • Xylamidine
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Agonists: Lysergamides: دی هیدروارگوتامین • ارگوتامین • Lisuride • الاسدی • Mesulergine • Metergoline • Methysergide; Tryptamines: 2-Methyl-5-hydroxytryptamine • 5-Benzyloxytryptamine • 5-Carboxamidotryptamine • 5-Methoxytryptamine • Bufotenin • ایی-۶۸۰۱ • ایی-۶۸۳۷ • EMD-386,088 • EMDT • LY-586,713 • N-Methyl-5-HT • تریپتآمین; Others: WAY-181,187 • WAY-208,466
Antagonists: Antidepressants: آمی تریپتیلین • Amoxapine • کلومیپرامین • دوکسپین • Mianserin • نورتریپتیلین; Atypical antipsychotics: Aripiprazole • Asenapine • کلوزاپین • Fluperlapine • Iloperidone • الانزاپین • Tiospirone; Typical antipsychotics: Chlorpromazine • Loxapine; Others: BGC20-760 • BVT-5182 • BVT-74316 • EGIS-12,233 • GW-742,457 • Ketanserin • Latrepirdine • Lu AE58054 • Metitepine • MS-245 • PRX-07034 • Ritanserin • Ro04-6790 • Ro 63-0563 • SB-258,585 • SB-271,046 • SB-357,134 • SB-399,885 • SB-742,457
|
|
|
|
Agonists: Lysergamides: الاسدی; Tryptamines: 5-Carboxamidotryptamine • 5-Methoxytryptamine • Bufotenin; Others: ۸-اوهاش-دیپیآت • AS-19 (drug) • Bifeprunox • LP-12 • LP-44 • RU-24,969 • Sarizotan
Antagonists: Lysergamides: 2-Bromo-LSD • بروموکریپتین • دی هیدروارگوتامین • ارگوتامین • Mesulergine • Metergoline • Methysergide; Antidepressants: آمی تریپتیلین • Amoxapine • کلومیپرامین • ایمیپرامین • ماپروتیلین • Mianserin; Atypical antipsychotics: Amisulpride • Aripiprazole • کلوزاپین • الانزاپین • ریسپریدون • Sertindole • Tiospirone • Ziprasidone • Zotepine; Typical antipsychotics: Chlorpromazine • Loxapine; Others: Butaclamol • EGIS-12,233 • Ketanserin • LY-215,840 • Metitepine • پیموزاید • Ritanserin • SB-258,719 • SB-258,741 • SB-269,970 • SB-656,104 • SB-656,104-A • SB-691,673 • SLV-313 • SLV-314 • Spiperone • SSR-181,507
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تعدیل کننده ها و محرک های سروتونین (SMSs)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nonselective
|
|
|
|
MAOA-Selective
|
|
|
|
MAOB-Selective
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
![ساختار شیمیایی ترامادول[۱]](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:(1R,2R)-_%26_(1S,2S)-Tramadol_Enantiomers_Structural_Formulae.png)
