ایریدیم

اسمیم → ایریدیم ← پلاتین Rh ↑ Ir ↓ Mt 77Ir جدول تناوبی
ظاهر
silvery white
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد	ایریدیم, Ir, 77
تلفظ به انگلیسی	/ɨˈrɪdiəm/ i-RID-ee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه	فلزات واسطه
گروه، تناوب، بلوک	۹, ۶, d
جرم اتمی استاندارد	192.217 g·mol−۱
آرایش الکترونی	[Xe] 4f14 5d7 6s2
الکترون به لایه	2, 8, 18, 32, 15, 2 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت	جامد
چگالی (نزدیک به r.t.)	22.56 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p.	19 g·cm−۳
نقطه ذوب	2739 K, 2466 °C, 4471 °F
نقطه جوش	4701 K, 4428 °C, 8002 °F
گرمای هم‌جوشی	41.12 kJ·mol−1
گرمای تبخیر	563 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی	25.10 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k دما (کلوین) 2713 2957 3252 3614 4069 4659
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن	−3,−1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6
الکترونگاتیوی	2.20 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن	1st: 880 kJ·mol−1
	2nd: 1600 kJ·mol−1
شعاع اتمی	136 pm
شعاع کووالانسی	141±6 pm
متفرقه
ساختار کریستالی	face-centered cubic
مغناطیس	پارامغناطیس
مقاومت الکتریکی	(20 °C) 47.1 nΩ·m
رسانایی گرمایی	(300 K) 147 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی	6.4 µm/(m·K)
سرعت صوت (سیم نازک)	(20 °C) 4825 m/s
مدول یانگ	528 GPa
مدول شیر	210 GPa
مدول باک	320 GPa
نسبت پواسون	0.26
سختی موس	6.5
سختی ویکر	1760 MPa
سختی برینل	1670 MPa
عدد کاس	7439-88-5
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های ایریدیم
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP 188Ir syn 1.73 d ε 1.64 188Os 189Ir syn 13.2 d ε 0.532 189Os 190Ir syn 11.8 d ε 2.000 190Os 191Ir 37.3% 191Ir ایزوتوپ پایدار است که 114 نوترون داردs 192Ir syn 73.827 d β- 1.460 192Pt ε 1.046 192Os 192m2Ir syn 241 y IT 0.161 192Ir 193Ir 62.7% 193Ir ایزوتوپ پایدار است که 116 نوترون داردs 193mIr syn 10.5 d IT 0.080 193Ir 194Ir syn 19.3 h β- 2.247 194Pt 194m2Ir syn 171 d IT  ? 194Ir

عنصری با عدد اتمی ۷۷، وزن اتمی ۱۹۲٫۲۲ دمای ذوب ۲۴۱۰ سلسیوس، دمای جوش ۴۱۳۰ سلسیوس، چگالی ۲۲٫۶۵استو از فلزهای گروه پلاتین و خواص مشابه Rh است .در اسمریدیم به صورت آلیاژ طبیعی Pt وجود دارد.ساختار این فلز مکعب تنگ چیده‌است.از این ماده برای تهیه نوک خودنویس و در کاتالیزورها به کار می‌رود.

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ایریدیم موجود است.