دکسترومتورفان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دکسترومتورفان
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
(+)-3-methoxy-17-methyl-(9α,13α,14α)-morphinan
داده‌های بالینی
نام تجاری Robitussin, Delsym, DM, DexAlone, Duract
AHFS/Drugs.com monograph
مدلاین پلاس a682492
رده بارداری A(AU) C(US)
وضعیت حقوقی Pharmacy Only (S2) (AU) OTC (US)
تجویز Oral
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی 11%[۱]
متابولیسم Hepatic (liver) enzymes: major CYP2D6, minor CYP3A4, and minor CYP3A5
نیمه‌عمر 1.4–3.9 hours
دفع Renal
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 125-71-3 YesY
ATC code R05DA09
پاب‌کم CID 15978238
بانک‌دارو DB00514
کم‌اسپایدر 13109865 YesY
UNII 7355X3ROTS YesY
KEGG D03742 YesY
ChEMBL CHEMBL52440 YesY
داده‌های شیمی
فرمول C18H25NO 
وزن مولکولی 271.4 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
Physical data
دمای ذوب 111 °C (232 °F)
 YesY(what is this?)  (verify)

دکسترومتورفان (به انگلیسی: Dextromethorphan)، دِکس (DEX) یا DXM یک داروی ضدسرفه است.[۲] دکسترومتورفان داروی بدون نسخه می‌باشد[۳] و به اشکال قرص، شربت و قطره تولید می‌شود. با مصرف بیش از حداکثر دُز دارویی، دکسترومتورفان به عنوان یک مادهٔ توهم‌زا عمل می‌نماید که عملکردی مشابه عملکرد کتامین و فن‌سیکلیدین دارد.

عملکرد[ویرایش]

دارو از راه خوراکی به‌خوبی جذب می‌شود و با اثر مستقیم روی مرکز سرفه در بصل‌النخاع، موجب تضعیف واکنش سرفه می‌گردد.[۴] دکسترومتورفان به‌میزان وسیعی در کبد متابولیزه و به متابولیت فعالی به‌نام دکستروفان تبدیل می‌شود که از طریق کلیه‌ها دفع می‌گردد؛ اما متابولیسم کبدی پسودوافدرین ناقص بوده و حدود ۵۵ الی ۷۵ درصد آن به‌صورت تغییر نیافته از راه ادرار دفع می‌گردد.

موارد مصرف[ویرایش]

این دارو در رفع حالات التهابی دستگاه فوقانی از جمله رینیت آلرژیک، التهاب حاد یا تحت‌ِحاد سینوس‌ها، خروسک، التهاب حاد گوارش میانی والتهاب نای و نای‌ژه و نیز تسکین علامتی سرفه‌هایِ خشکِ ناشی از گلودردِ خفیف و تحریک ناشی از سرماخوردگی، به کار می‌رود.[۵]

ترکیبات دکسترومتورفان به شکل گسترده‌ای برای جلوگیری از سرفه‌های سرماخوردگی در داروهای ضدسرفه به‌کار می‌رود؛ همچنین موارد دیگری از استفاده این دارو در تسکین درد برای کاربردهای روان‌شناسی نیز پیدا شده‌است. این دارو در ایران به صورت شربت همراه با پسودوافدرین که خاصیت ضد احتقانی دارد با نام دکسترومتورفان-پی نیز تولید می‌گردد.

مصارف تفریحی[ویرایش]

دکسترومتورفان جزو کلاس داروهای روان‌گردان طبقه بندی می‌شود. با مصرف بیش از حداکثر دُز دارویی، دکسترومتورفان به عنوان یک مادهٔ توهم‌زا عمل می‌نماید که عملکردی مشابه عملکرد کتامین و فن‌سیکلیدین دارد. شربت آن اگر همراه با دکسترو متورفان پی مصرف گردد شدیداً ایجاد نشئگی میکند.

عوارض جانبی[ویرایش]

مصرف دکسترومتورفان می‌تواند موجب بروز عوارض جانبی زیر شود:

منابع[ویرایش]

  1. Kukanich, B.; Papich, M. G. (2004). "Plasma profile and pharmacokinetics of dextromethorphan after intravenous and oral administration in healthy dogs". Journal of Veterinary Pharmacology and Therapeutics 27 (5): 337–41. doi:10.1111/j.1365-2885.2004.00608.x. PMID 15500572. 
  2. http://en.wikipedia.org/wiki/Dextromethorphan مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی
  3. http://www.razico.com/fa/science/infodetail.asp?PPK=43 شرکت پخش رازی
  4. http://www.alborzdarouco.com/?type=dynamic&lang=1&id=47 شرکت البرزدارو
  5. http://www.irden.com/drugs/detail.php?ID=39719 بنیاد Irden