آرسنیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ژرمانیمآرسنیکسلنیم
P

As

Sb
ظاهر
metallic grey
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد آرسنیک, As, 33
تلفظ به انگلیسی /ˈɑrsənɪk/ ARS-ə-nik,
also /ɑrˈsɛnɪk/ ar-SEN-ik when attributive
نام گروهی برای عناصر مشابه شبه فلزات
گروه، تناوب، بلوک ۱۵۴, p
جرم اتمی استاندارد 74.92160 g·mol−۱
آرایش الکترونی [Ar] 4s2 3d10 4p3
الکترون به لایه 2, 8, 18, 5 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به r.t.) 5.727 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p. 5.22 g·cm−۳
نقطه سه‌گانه 1090 K (817°C), 3628 [۲] kPa
نقطه بحرانی 1673 K, ? MPa
گرمای هم‌جوشی (grey) 24.44 kJ·mol−1
گرمای تبخیر  ? 34.76 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی 24.64 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 553 596 646 706 781 874
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 5, 3, 2, 1,[۳] -3
(mildly اسیدic oxide)
الکترونگاتیوی 2.18 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن
(more)
1st: 947.0 kJ·mol−1
2nd: 1798 kJ·mol−1
3rd: 2735 kJ·mol−1
شعاع اتمی 119 pm
شعاع کووالانسی 119±4 pm
شعاع واندروالانسی 185 pm
متفرقه
ساختار کریستالی trigonal[۱]
مغناطیس دیامغناطیس[۴]
مقاومت الکتریکی (20 °C) 333 nΩ·m
رسانایی گرمایی (300 K) 50.2 W·m−1·K−1
مدول یانگ 8 GPa
مدول باک 22 GPa
سختی موس 3.5
سختی برینل 1440 MPa
عدد کاس 7440-38-2
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های آرسنیک
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP
73As syn 80.3 d ε - 73Ge
γ 0.05D, 0.01D, e -
74As syn 17.78 d ε - 74Ge
β+ 0.941 74Ge
γ 0.595, 0.634 -
β 1.35, 0.717 74Se
75As 100% 75As ایزوتوپ پایدار است که 42 نوترون داردs
سنگی حاوی مقدار زیادی آرسنیک
پرونده:زرنیخ.jpg
زرنیخ زرد و سرخ

آرسِنیک یا ارسنیک که در فارسی به اکسید آن مرگ موش و سولفید آن زرنیخ می‌شود، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با علامت As مشخص است و دارای عدد اتمی ۳۳ است. آرسنیک شبه فلز سمی معروفی است که به سه شکل زرد، سیاه و خاکستری یافت می‌شود. آرسنیک و ترکیبات آن به‌عنوان آفت کش بکار می‌روند: علف‌کش، حشره‌کش و آلیاﮊهای مختلف.

ویژگی‌های فیزیکی[ویرایش]

  • عدد اتمی: ۳۳
  • جرم اتمی:۷۴٫۹۲۱۶۰
  • نقطه ذوب : C°۸۰۸
  • نقطه جوش : C°۶۰۳
  • شعاع اتمی : Å ۱٫۳۳
  • رنگ: خاکستری

ویژگیهای درخور نگرش[ویرایش]

آرسنیک از نظر شیمیایی شبیه فسفر است تا حدی که در واکنشهای بیو شیمیایی می‌تواند جایگزین آن شود ازاینرو سمی است. وقتی به آن حرارت داده شود بصورت اکسید آرسنیک در می‌آید (اکسیده می‌شود) که بوی آن مانند سیر است. آرسنیک و ترکیبات آن همچنین می‌توانند بر اثر حرارت به گاز تبدیل شوند. این عنصر به دو صورت جامد وجود دارد: زرد و خاکستری فلز مانند با جاذبه‌هایی به ترتیب ۹۷/۱ و ۷۳/۵.

[ویرایش]

در سده بیستم آرسنِت سرب به‌عنوان آفت کش برای درختان میوه به خوبی مورد استفاده قرار گرفت (استفاده از آن در افرادی که به این کار اشتغال داشتند ایجاد آسیب‌های عصب‌شناسی کرد) و آرسنیت مس در سده نوزدهم به‌عنوان عامل رنگ کننده در شیرینی‌ها بکار رفت. سایر کاربردها:

سموم کشاورزی و حشره کشهای مختلف آرسنید گالیم یک نیمه رسانای مهمی است که در ICها بکار می‌رود.مدارها یی که از این ترکیب ساخته شده‌اند نسبت به نوع سیلیکونی بسیار سریعتر هستند (البته گرانتر هم هستند) آرسنید گالیم بر خلاف سیلیکون آن band gap مستقیم است پس می‌تواند در دیودها ی لیزری وLEDها برای تبدیل مستقیم الکتریسیته به نور بکار رود. تری اکسید آرسنیک در خون‌شناسی برای درمان بیماران سرطان خون حاد که در برابر ATRA درمانی مقاومت نشان می‌دهند بکار می‌رود. همچنین در برنز پوش کردن و ساخت مواد آتش بازی و ترقه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تاریخچه[ویرایش]

آرسنیک (واﮊه یونانی arsenikon به معنی اریپمنت زرد) در دوران بسیار کهن شناخته شده است. از این عنصر به کرات برای قتل استفاده شده ِ علائم مسمومیت با این عنصر تا قبل از آزمایش مارش تا حدی نا مشخص بود. آلبرتوس مگنوس را اولین کسی می‌دانند که در سال ۱۲۵۰ این عنصر را جدا کرد. جوان شرودر در سال ۱۶۴۹ دو روش برای تهیه آرسنیک منتشر کرد. همچنین از زرنیخ برای ساخت مواد بهداشتی همچون داروی نظافت بدن(موبر)(واجبی) استفاده می‌شود واجبی از آهک و زرنیخ ساخته تشکیل یافته است. گفتنیست حتی پایه اصی کرم‌ها و اسپری‌های موبر از همین دو ماده می‌باشد

پیدایش[ویرایش]

آرسوپیزیت (سنگ آرسنیک) میس پیکل Mispickel هم نامیده می‌شود.(سولفور) که بر اثر حرارت ِ بیشترِن مقدار آرسنیک از سولفید آهن آن جدا می‌شود.مهم‌ترین ترکیبات آرسنیک عبارت است از: آرسنیک سفید، سولفید آن ِ گرد حشره کش ِ آرسنیت کلسیم و آرسنیت سرب. از گرد حشره کش ِ آرسنیت کلسیم و آرسنیت سرب به‌عنوان سموم و حشره‌کش‌ها در کشاورزی استفاده می‌شود .این عنصر گهگاه بصورت خالص یافت می‌شود ولی معمولاً بصورت ترکیب با نقره، کبالت، نیکل، آهن - آنتیموان یا سولفور وجود دارد.

هشدارها[ویرایش]

آرسنیک و بسیاری از ترکیبات آن سمی هستند. آرسنیک با مختل کردن وسیع سیستم گوارشی و ایجاد شوک منجر به مرگ می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. Arsenic, mindat.org
  2. Gokcen, N. A (1989). "The As (arsenic) system". Bull. Alloy Phase Diagrams 10: 11–22. doi:10.1007/BF02882166. 
  3. Ellis, Bobby D. (2004). "Stabilized Arsenic(I) Iodide: A Ready Source of Arsenic Iodide Fragments and a Useful Reagent for the Generation of Clusters". Inorganic Chemistry 43: 5981. doi:10.1021/ic049281s. 
  4. editor-in-chief, David R. Lide. (2000). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". Handbook of Chemistry and Physics (81 ed.). CRC press. ISBN 0849304814.