|
|
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست.
شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید.
مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
آنتیموان (به انگلیسی: Antimony) از عنصرهای شیمیایی جدول تناوبی است. نشانه کوتاه آن Sb و عدد اتمی آن ۵۱ است.[۱].این عنصر در متنهای کهن فارسی به نام روی سخته یا روی سخته مصری نامیده شده است.[۲]
|
|
| ظاهر |
توسی نقرهای
 |
| ویژگیهای کلی |
| نام, نماد, عدد |
آنتیموان, Sb, 51 |
| تلفظ به انگلیسی |
/ˈæntɨmɵnɪ/
AN-ti-mo-neeIn the UK, the variable vowel /ɵ/ is usually pronounced as a schwa [ə]; in the US, it is generally a full [oʊ].</ref> |
| نام گروهی برای عناصر مشابه |
شبه فلزات |
| گروه، تناوب، بلوک |
۱۵, ۵, p |
| جرم اتمی استاندارد |
121.760 g·mol−۱ |
| آرایش الکترونی |
[Kr] 4d10 5s2 5p3 |
| الکترون به لایه |
2, 8, 18, 18, 5 (تصویر) |
| ویژگیهای فیزیکی |
| حالت |
جامد |
| چگالی (نزدیک به r.t.) |
6.697 g·cm−۳ |
| چگالی مایع در m.p. |
6.53 g·cm−۳ |
| نقطه ذوب |
903.78 K, 630.63 °C, 1167.13 °F |
| نقطه جوش |
1860 K, 1587 °C, 2889 °F |
| گرمای همجوشی |
19.79 kJ·mol−1 |
| گرمای تبخیر |
193.43 kJ·mol−1 |
| ظرفیت گرمایی |
25.23 J·mol−۱·K−۱ |
| فشار بخار |
| فشار (پاسکال) |
۱ |
۱۰ |
۱۰۰ |
۱k |
۱۰k |
۱۰۰k |
| دما (کلوین) |
807 |
876 |
1011 |
1219 |
1491 |
1858 |
|
| ویژگیهای اتمی |
| وضعیت اکسید شدن |
5, 3, -3 |
| الکترونگاتیوی |
2.05 (مقیاس پاولینگ) |
انرژیهای یونیزه شدن
(more) |
1st: 834 kJ·mol−1 |
| 2nd: 1594.9 kJ·mol−1 |
| 3rd: 2440 kJ·mol−1 |
| شعاع اتمی |
140 pm |
| شعاع کووالانسی |
139±5 pm |
| شعاع واندروالانسی |
206 pm |
| متفرقه |
| ساختار کریستالی |
trigonal |
| مغناطیس |
دیامغناطیس[۳] |
| مقاومت الکتریکی |
(20 °C) 417 nΩ·m |
| رسانایی گرمایی |
(300 K) 24.4 W·m−1·K−1 |
| انبساط گرمایی |
(25 °C) 11 µm·m−1·K−1 |
| سرعت صوت (سیم نازک) |
(20 °C) 3420 m/s |
| مدول یانگ |
55 GPa |
| مدول شیر |
20 GPa |
| مدول باک |
42 GPa |
| سختی موس |
3.0 |
| سختی برینل |
294 MPa |
| عدد کاس |
7440-36-0 |
| پایدارترین ایزوتوپها |
| مقاله اصلی ایزوتوپهای آنتیموان |
|
|
|
|
خواص فیزیکی عنصر آنتیموان :
- عدد اتمی: ۵۱
- جرم اتمی: ۱۲۱٫۷۵
- نقطه ذوب : C° ۶۳۰٫۶۳
- نقطه جوش : C° ۱۵۸۷
- شعاع اتمی : Å ۱٫۵۳
- ظرفیت: ۳و۵
- رنگ: خاکستری سیاه
- حالت استاندارد: جامد
- رنگ: خاکستری نقرهای درخشان
- نقطه ذوب: 903.78 K (1167.13 °F)
- حالت: جامد
- نقطه جوش: 1860 K ( 2889 °F )
- جنس : شبه فلز
- شعاع اتم: Å ۱٫۵۳
- کاشف: Tholden
- شعاع کووالانس: 138 pm
- عدد اتمی: 51
- شعاع الکترووالانس:
- عدد جرمی:
- رسانایی الکتریکی: 2.88 * 106/m اهم
- نام یا شماره گروه: 15 -VA
- رسانایی گرمایی : W/m*K24.3
- دور تناوب: 5
- ظرفیت گرمای ویژه: 210 J/kg*K
- نام بلوک: p
- حجم مولی: 18.19 ש6-10متر مکعب بر مول
- آرایش الکترون: Kr4d10 5s2 5p3
- الکترونگاتیوی: 2.05 درجه پاولینگ
- جرم حجمی: 6697 kg/m3
- اعداد اکسایش: ±1 اسیدی ملایم
آنتیموان نیز همچون آلوتروپ، شبه فلزش دارای جلای فلزی سفید مایل به آبی و بسیار شکننده است. همچنین ساختار بلورین دارد و بلافاصله پوسته پوسته می شود. آنتیموان خالص و ترکیباتش بسیار سمی است؛ پس باید در کار با آنها احتیاط لازم را به کار بست. منبع اصلی آنتیموان کانی به نام استیبنیت است که سولفیدی از آن عنصر است. همچنین در کانی های دیگر از جمله آلمینیت و گهگاهی به صورت خالص یافت می شود گر چه تا قرن هفدهم کسی نتوانسته بود آن را به شکل خالص از کانی جدا کند. آنتیموان در دمای اتاق با هوا واکنش نمی دهد اما روی شعله بلافاصله با نور درخشانی می سوزد و مقادیر فراوانی گاز های سفید تولید می کند. آنتیموان رسانایی ضعیف برای گرما و الکتریسیته است و به همین دلیل جز سازنه مناسبی در مواد نیمه رسانای میکروالکترونیکهاست.