مولیبدن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نیوبیممولیبدنتکنسیم
Cr

Mo

W
ظاهر
gray metallic
ویژگی‌های کلی
نام, نماد, عدد مولیبدن, Mo, 42
تلفظ به انگلیسی /ˌmɒlɪbˈdnəm/ MOL-ib-DEE-nəm
or /məˈlɪbdɨnəm/ mə-LIB-di-nəm
نام گروهی برای عناصر مشابه فلزات واسطه
گروه، تناوب، بلوک ۶۵, d
جرم اتمی استاندارد 95.96(1) g·mol−۱
آرایش الکترونی [Kr] 5s1 4d5
الکترون به لایه 2, 8, 18, 13, 1 (تصویر)
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به r.t.) 10.28 g·cm−۳
چگالی مایع در m.p. 9.33 g·cm−۳
نقطه ذوب 2896 K, 2623 °C, 4753 °F
نقطه جوش 4912 K, 4639 °C, 8382 °F
گرمای هم‌جوشی 37.48 kJ·mol−1
گرمای تبخیر 598 kJ·mol−1
ظرفیت گرمایی 24.06 J·mol−۱·K−۱
فشار بخار
فشار (پاسکال) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱k ۱۰k ۱۰۰k
دما (کلوین) 2742 2994 3312 3707 4212 4879
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 6, 5, 4, 3, 2, 1[۱], -1, -2
(strongly اسیدic oxide)
الکترونگاتیوی 2.16 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونیزه شدن 1st: 684.3 kJ·mol−1
2nd: 1560 kJ·mol−1
3rd: 2618 kJ·mol−1
شعاع اتمی 139 pm
شعاع کووالانسی 154±5 pm
متفرقه
ساختار کریستالی body-centered cubic
مغناطیس پارامغناطیس[۲]
مقاومت الکتریکی (20 °C) 53.4 nΩ·m
رسانایی گرمایی (300 K) 138 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی (25 °C) 4.8 µm·m−1·K−1
مدول یانگ 329 GPa
مدول شیر 126 GPa
مدول باک 230 GPa
نسبت پواسون 0.31
سختی موس 5.5
سختی ویکر 1530 MPa
سختی برینل 1500 MPa
عدد کاس 7439-98-7
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های مولیبدن
iso NA نیمه عمر DM DE (MeV) DP
92Mo 14.84% 92Mo ایزوتوپ پایدار است که 50 نوترون داردs
93Mo syn 4×103 y ε - 93Nb
94Mo 9.25% 94Mo ایزوتوپ پایدار است که 52 نوترون داردs
95Mo 15.92% 95Mo ایزوتوپ پایدار است که 53 نوترون داردs
96Mo 16.68% 96Mo ایزوتوپ پایدار است که 54 نوترون داردs
97Mo 9.55% 97Mo ایزوتوپ پایدار است که 55 نوترون داردs
98Mo 24.13% 98Mo ایزوتوپ پایدار است که 56 نوترون داردs
99Mo syn 65.94 h β 0.436, 1.214 99mTc
γ 0.74, 0.36,
0.14
-
100Mo 9.63% 7.8×1018 y ββ 3.04 100Ru
مولیبدن

مولیبدن عنصر 42 با معادل انگلیسی molybdenum نماد: Mo

خواص[ویرایش]

مولیبدن عنصر فلزی با عدد اتمی ۴۲، در گروه VIB و دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد.جرم اتمی 95.94٬ظرفیتها 2٬3٬4٬5٬6 داراری هفت ایزتوپ پایدار است.

مشخصات[ویرایش]

فلز خاکستری یا گرد سیاه.به صورت آزاد در طبیعت یافت نمی‌شود .کانیهای آن به صورت مولیبدنیت(فرمول:MoS2)در طبیعت یافت می شود.عنصری ضروری است برای تغذیه گیاه.در اسید هیدروکلریک یا هیدروفلوئوریک٬هیدروکسید سدیم٬آمونیاک یا اسید سولفوریک رقیق نامحلول است٬بااسید سولفوریک یا نیتریک گرم و غلیظ و اسید کلریدریک جوشان واکنش می‌دهد٬در آب نامحلول است.جرم حجمی 10.298889 ٬نقطه ذوب 2610 ٬نقطه جوش 5560.مولیبدن به صورت شبکه مکعبی مرکز پر متبلور می‌شود.دارای سمیت ضعیف است.

احتیاط[ویرایش]

به صورت گرد اشتعال پذیر می‌باشد خورنده دارای وزنی بسیارسنگین

طرز تهیه[ویرایش]

احیای آلومینیوترمی٬هیدروژن٬کوره الکتریکی اکسید مولیبدن(III) یا مولیبدات آمونیم.برای استخراج آن مولیبدنیت را تشویه می‌کنند و به صورت اکسید در می‌آورند.اکسید حاصل را در کوره‌های الکتریکی به کمک زغال احیا می‌کنند.

شکلهای قابل دسترس[ویرایش]

شمش٬میله٬سیم٬گرد٬شمش(از گرد)٬ورقه‌های بسیار شکل پذیر٬فشرده٬همچنین به صورت بلورهای بزرگ منفرد

کاربرد[ویرایش]

عامل آلیاژکننده در فولاد و چدن برای افزایش استحکام و مقاومت آنها٬آلیاژ آن با تنگستن جای پلاتین را می‌گیرد.به عنوان آنتی کاتد در لوله روتنگن به کار می‌رود٬ماده رنگی برای جوهرهای چاپ٬۲۲۲رنگها و سرامیک٬کاتالیزور٬روان کننده جامد٬قسمت‌های موشکها و هواپیماها٬راکتورها٬پره‌های توربین٬ریختن تحت فشار آلیاژهای مس٬باتریهای ویژه٬تهیه آلیاژها و فولادهای ویژه.

منابع[ویرایش]

  1. "مولیبدن: molybdenum(I) fluoride compound data". OpenMOPAC.net. Retrieved 2007-12-10. 
  2. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.

کتاب فرهنگ عناصر نوشته سید رضا آقاپور مقدم