متادون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Methadone
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
(RS)-6-(Dimethylamino)-4,4-diphenylheptan-3-one
داده‌های بالینی
نام تجاری Dolophine
AHFS/Drugs.com Consumer Drug Information
مدلاین پلاس a682134
رده بارداری Category C[۱]
Dependence liability Very high
تجویز Oral, intravenous, insufflation, sublingual, rectal
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی ۴۰-۹۰٪ (oral)
متابولیسم کبد
نیمه‌عمر 15-60 h
دفع Urine, Test by specific gravity and bilirubin
شناسه
شماره سی‌ای‌اس ۷۶-۹۹-۳ YesY
ATC code N02AC52 N07BC02
پاب‌کم CID ۴۰۹۵
IUPHAR ligand ۱۶۰۵
بانک‌دارو DB00333
کم‌اسپایدر ۳۹۵۳ YesY
UNII UC6VBE7V1Z YesY
KEGG D08195 YesY
ChEBI CHEBI:۶۸۰۷ N
ChEMBL CHEMBL651 YesY
داده‌های شیمی
فرمول C21H27NO۱ 
وزن مولکولی 309.445 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
 N(what is this?)  (verify)

متادون (به انگلیسی: Methadone) متادون یک داروی مخدر صنعتی قوی می‌باشد که کمتر از مرفین و هروئین اعتیادآور است و غالباً به عنوان یک داروی نگهدارنده برای مهار اعتیاد به هروئین و مواد مخدر به کار می‌رود.[۲] متادون را مؤثرترین درمان هروئین و دیگر مواد مخدر دانسته‌اند.[۳] این دارو برای تسکین دردهای مزمن و سرفه‌های غیرارادی نیز تجویز می‌شود.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

متادون در ۱۹۳۷ در آلمان ساخته شد. پس از پایان جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفت و سودمندی آن در کنترل اعتیاد در دهه ۱۹۶۰ کشف شد.

بنا به یک افسانه مشهور «دولوفین» (Dolophine) نام تجاری دارو از نام آدولف هیتلر گرفته شده، اما در واقع این نام از واژه لاتین (dolor) به معنای درد و فین به معنای پایان می‌آید.[۵]

تجویز[ویرایش]

مقدار مصرف معمول شربت متادون برای بزرگسالان به عنوان ضددرد ۵ تا ۲۰ میلی‌گرم و قرص یا آمپول آن ۲٫۵ تا ۱۰ میلی‌گرم هر چهار تا هشت ساعت است. برای سم‌زدایی معتادان معمولاً از ۱۵ تا ۱۰۰ میلی‌گرم شربت متادون در روز استفاده می‌شود.[۶]

درمان نگهدارنده[ویرایش]

قابلیت متادون در مهار اعتیاد به مخدرها ناشی از چند عامل است؛ مهمتر از همه اینکه با مصرف روزانه متادون از بروز علائم ترک در بیمار جلوگیری می‌شود و عطش او برای هروئین کاهش می‌یابد. دوم اینکه متادون نشئگی ایجاد نمی‌کند و به این ترتیب شخص اشتیاق ویرانگری برای مصرف آن ندارد. دیگر اینکه در بدن انسان تحمل دارویی نسبت به متادون ایجاد نمی‌شود و میزان ثابتی از آن را می‌توان برای مدت طولانی مصرف کرد. همچنین وجود متادون در بدن از بروز نشئگی شدید در هنگام مصرف هروئین جلوگیری می‌کند و در نتیجه جذابیت آن را برای معتاد کاهش می‌دهد؛ و در نهایت فقدان نشئگی و مدت طولانی تأثیر متادون باعث می‌شود شخص در یک وضعیت طبیعی به زندگی عادی خود بپردازد.[۳]

عوارض و تاثیرات[ویرایش]

  • پس از اولین بار مصرف، افراد ممکن است بیمار شده و یا به یبوست دچار شوند.
  • در صورتی که دز زیادی از متادون مصرف شود، خاصیت تسکین دهنده آن افزایش یافته و فرد دچار خواب آلودگی می‌شود. مصرف بیشتر، باعث کما[۷] و یا بروز اختلالات تنفسی خواهد شد.
  • زنانی که به طور مداوم از متادون یا سایر اپیوییدها استفاده می‌کنند عادت ماهانه خود را از دست داده و پریود نمی‌شوند. تنها زمانی که مصرف خود را قطع کنند سیستم بدن آنها به حالت طبیعی بازگشته و پریود می‌شوند؛ بنابراین در صورتی که در طول این دوره از قرص‌های پیشگیری از بارداری استفاده نکنند، احتمال بارداری نیز زیاد خواهد بود.
  • مواد افیونی احتمال سقط جنین و یا تولد کودکان زیر وزن استاندارد و یا به صورت نارس را افزایش می‌دهد. در صورتی که فرد معتاد به مواد مخدر باردار باشد، قطع ناگهانی مصرف توصیه نمی‌شود، چراکه این کار خطر سقط جنین و یا تولد زود هنگام کودک را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی بهتر است که مصرف متادون تا پایان دوره بارداری ادامه پیدا کند. ."

موارد منع مصرف: استفاده از متادون در برخی از افراد سرخوشی ایجاد میکند. تأثیرات ناخواسته حاصل از مصرف متادون ممکن است شامل کمبود ویتامین، یبوست، خواب آلودگی، مشکل تنفسی و فشار خون پایین باشد. اگر افراد بطور ناگهانی از حالت نشسته یا خوابیده بایستند ممکن است احساس ضعف یا سرگیجه کنند. تهوع، استفراغ، یبوست، مشکلات ادراری، تعریق، کاهش میل جنسی و اختلال در عملکرد جنسی، از دیگر مشکلات شناخته شده این دارو محسوب میشوند. بیماری کبدی ممکن است این امکان را بوجود آورد که از مصرف دُزهای طبیعی، تجمع خطرناکی از متادون ایجاد شود. توانایی کار با ماشین آلات خطرناک از قبیل اتومبیل ممکن است کاهش یابد. آزمایش از افراد تحت درمان نگهدارنده با متادون نشان میدهد که اگر آنها از داروهای دیگری استفاده نکنند ممکن است بطرز رضایتبخشی قادر به رانندگی باشند. اما بسیاری از بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون از داروهای دیگر نیز استفاده میکنند که این امر عملکرد آنها را در هنگام رانندگی کاهش میدهد و انواعی از مشکلات شخصیتی را نشان میدهد که در عادات رانندگی آشکار میشوند. [۸]

تداخل با داروهای دیگر: استفاده از آرامبخشهای دیگر (از جمله Alcohol) یا داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای همراه با متادون ممکن است به افزایش خطر Cumulative overdose منجر گردد—مصرف دُز منفرد هر یک از مواد مذکور ممکن است بیخطر باشد اما مصرف همه آنها با هم احتمالاً خطرناک خواهد بود. اگر فردی از بازدارنده های اکسیداز تک آمین (MAOIs، در برخی از داروهای ضد افسردگی و برخی داروهای دیگر موجود است) استفاده میکند، در استفاده از متادون باید کاملاً جوانب احتیاط را رعایت نماید. میزان متادون موجود در سطح خون ممکن است با مصرف داروهایی نظیر Phenobarbital، Phenytoin و Carbamazepine (داروهایی که برای مقابله با صرع استفاده میشوند) و Rifampin (دارویی برای مقابله با بیماری سِل) به شدت تغییر کند. در یک مورد گزارشی حاکی از آن است که داروی Ritonavir که برای مقباله با HIV/AIDS (Human Immunodeficiency Virus/Acquired Immunodeficiency Syndrome) استفاده میشود میزان متادون موجود در سطح خون را کاهش میدهد. همچنین متادون با داروهای دیگری هم که برای مقابله با HIV/AIDS استفاده میشوند تداخل ایجاد میکند. استفاده از متادون همراه با Fluvoxamine (Luvox) که از داروهای اعصاب و روان است ممکن است کُشنده باشد. بسته به چگونگی استفاده فرد از الکل، این دارو میتواند میزان متادون موجود در سطح خون را کاهش و یا افزایش دهد. اطلاعات آماری حاصل از یک مطالعه نشان داد متادون احتمال سوء استفاده از الکل را کاهش نمیدهد و افرادی که از قبل در رابطه با الکل دچار سوء استفاده بوده اند در زمان مصرف متادون حتی بیش از پیش الکل نوشیده اند. استفاده از سایر ترکیبات دارویی رایج در میان مصرف کنندگان غیرمجاز، همراه با متادون ممکن است خطرناک باشد. متادون به تنهایی برای افرادی که قبلاً سابقه استفاده از متادون و وجود تحمل در برابر آن را داشته اند، هنگامیکه مصرف دوباره آن را با همان میزان بالایی که قبلاً استفاده میکردند از سر میگیرند ممکن است خطرناک باشد. آزمایشها نشان داده اند که میزان مصرف و نیز لذت حاصل از مصرف دخانیات (سیگار) در بین داوطلبان پس از مصرف متادون افزایش میابد. آزمایش دیگری نشان داد که میزان مصرف متادون در میان داوطلبان پس از مصرف نیکوتین (Nicotine) (نیکوتین موجود در آدامس یا سیگار) افزایش میابد. [۹]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Methadone Pregnancy and Breastfeeding Warnings". Retrieved 11-08-2011.  Check date values in: |accessdate= (help)
  2. "methadone." The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition. Houghton Mifflin Company, 2004. Answers.com 10 Apr. 2009. http://www.answers.com/topic/methadone%7B%7Bسخ}}"methadone." A Dictionary of Chemistry. Oxford University Press, 2008. Answers.com 09 Apr. 2009. http://www.answers.com/topic/methadone
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ methadone. (2009). In Encyclopædia Britannica. Retrieved April 09, 2009, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/378256/methadone
  4. "methadone." The Columbia Electronic Encyclopedia, Sixth Edition. Columbia University Press. , 2003. Answers.com 09 Apr. 2009. http://www.answers.com/topic/methadone
  5. «Deadly Short Cuts». بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۸۸. 
  6. "methadone." Encyclopedia of Medicine. Answers Corporation, 2006. Answers.com 10 Apr. 2009. http://www.answers.com/topic/methadone
  7. http://aftabnews.ir/fa/news/245686/جنایت-یک-داروخانه-در-کرج-عکس
  8. میلر، ریچارد لارنس. دانشنامه داروهای اعتیادآور. ترجمه اشکان پشنگ زاده. تهران: جهاد دانشگاهی، سازمان انتشارات، 1393.
  9. میلر، ریچارد لارنس. دانشنامه داروهای اعتیادآور. ترجمه اشکان پشنگ زاده. تهران: جهاد دانشگاهی، سازمان انتشارات، 1393.