کربن دی‌اکسید

کربن دی‌اکسید
نام آیوپاک کربن دی‌اکسید
نام‌های دیگر	گاز کربنیک؛ گاز اسید کربنیک؛ انیدرید کربنیک؛ یخ خشک (جامد)
شناساگرها
CAS	124-38-9
پاب‌کم	280
شماره EINECS	204-696-9
شماره UN	1013 Solid (یخ خشک): 1845 Mixtures with اتیلن اکساید: 1952, 3300
شماره RTECS	FF6400000
Jmol-3D images	Image 1
SMILES C(=O)=O
InChI InChI=1/CO2/c2-1-3
خصوصیات
فرمول شیمیایی	CO2
جرم مولی	‎ 44.0095(14) g/mol
شکل ظاهری	colorless gas
چگالی	1,600 g/L, solid; 1.98 g/L, gas
دمای ذوب	‎−78 °C (195 K) (تحت فشار)
دمای جوش	‎−57 °C (216 K), (تصعید)
محلول در آب	1.45 g/L
اسیدی (pKa)	6.35 and 10.33
گرانروی	0.07 cP at −78 °C
قطب‌ها	صفر
ساختار
شکل مولکولی	خطی
ترکیبات مرتبط
مرتبط با اکسیدها	منوکسید کربن؛ کربن سابوکسید; منوکسید دی کربن؛ کربن تری اکسید
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

کربن دی‌اکسید ، دی‌اکسید کربن یا گازکربنیک با (فرمول شیمیایی CO_۲)، از ترکیب کربُن با اکسیژن به دست می‌آید. گاز کربنیک بر اثر احتراق زغال و مواد آلی در مجاورت اکسیژن، تخمیر مایعات، تنفس حیوانات و گیاهان و غیره به دست می‌آید.

گاز مزبور گازی است بی‌رنگ، بی‌بو، دارای طعمی مایل به حموضت. وزن مخصوص آن 1/52 است. چون این گاز سنگین‌تر از هواست، همیشه در طبقه ٔسفلای محیطی که حاصل می‌شود، پخش می‌گردد.

گیاهان از آن در فرایند فتوسنتز برای فرآوری کربوهیدرات‌ها بهره می‌برند و با گرفتن آن، از خود اکسیژن بیرون می‌دهند. CO_۲ حاضر در اتمسفر در نقش یک سپر حرارتی برای زمین کار می‌کند و با اثر گلخانه‌ای طبیعی خود، از سرما در زمین جلوگیری می‌کند. اگرچه تراکم‌های بالای کربن دی‌اکسید در جو زمین، که با سوختن سوخت‌های فسیلی تولید می‌شود، به عنوان آلاینده جوی شناخته می‌شود.

گازهای گلخانه‌ای که کربن دی‌اکسید نیز یکی از آنهاست باعث می‌شود که اشعه‌های خورشید با طول موج بالا و از ابرها که آنها نیز جز گازهای گلخانه‌ای هستند بگذرند و بعد از برخورد به سطح زمین بازتاب شده و طول موج آن کاهش می‌یابد و از پرتوهای فرابنفش به فروسرخ تبدیل می‌گردد.

پرتوهای فروسرخ خطرناک نیستند و بعد از برخورد به گازهای گلخانه‌ای باز می‌گردند و نمی‌توانند از آنجا عبور کنند و باعث گرم شدن می‌شوند.

کشف

گاز دی‌اکسید کربن نخستین بار توسط جوزف بلک دانشمند اسکاتلندی در دهه ۱۷۵۰ میلادی در دانشگاه گلاسگو کشف شد.

جستارهای وابسته

• کربن مونوکسید

منابع

• از دانشنامهٔ رشد الهام گرفته شده
• لغت‌نامه دهخدا

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کربن دی‌اکسید موجود است.