فریدون‌کنار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فریدون‌کنار
فری کنار
کشور  ایران
استان مازندران
شهرستان فریدون‌کنار
بخش مرکزی، دهفری
نام(های) قدیمی فری‌کنار
مردم
جمعیت ۶۷۰۰۰
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۳-
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۷
اطلاعات شهری
شهردار حمید بخشی
ره‌آورد برنج، پرندگان وحشی و ماهی
پیش‌شماره تلفنی ۰۱۱۳

فِرِیدون‌کِنار (دربارهٔ این پرونده تلفظ ) یکی از شهرهای ساحلی استان مازندران است. این شهرستان از شمال با دریای خزر، از شرق با شهر بابلسر و از غرب هم‌مرز با شهر محمودآباد و از جنوب با شهرهای بابل و آمل همسایه‌است.[۱] فریدون‌کنار از سال ۱۳۲۰ شهر شده‌است با این وجود از لحاظ تقسیمات سیاسی تا دهه هفتاد شمسی به صورت دهستان بوده و در این دهه از دهستان به بخشداری تبدیل و از سال ۱۳۸۶[۲] نیز شهرستان شده‌است.

بارندگیهای فراوان و زمین حاصلخیز و جلگه‌ای از قدیم فریدون کنار را به کشتگاه مستعد برنج و حبوبات تبدیل نموده‌است و وجود آبگیرها و آب‌بندانهای متعدد، بافت ویژهٔ جنگلی و آب و هوای معتدل خزری آن را به صورت یکی از زیستگاه‌های منحصر به فرد زمستانی پرندگان زیبای مهاجر به ویژه درنای سیبری درآورده است، ارتفاع متوسط این شهر جلگه‌ای از سطح آبهای آزاد جهان حدود ۱۳– متر می‌باشد و در عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۴۲ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۵۲ درجه و ۳۰ دقیقه شرقی (منطبق بر ساعت رسمی کشور) واقع شده‌است رودهای فری کنار و ملاکلا زمین‌های این شهر را مشروب می‌کنند.

متوسط حداکثر دما در فریدون کنار۲۱/۵+، متوسط حداقل ۱۳/۷+ و متوسط روزانه ۱۷/۶+ درجه سانتیگراد است. در این شهر سالیانه حدود ۸۷۰ میلی‌متر باران می‌بارد . شهرداری فریدونکنار</ref>

در شهرستان فریدونکنار شهرک‌های ساحلی وجود دارد که در دوره پهلوی برای رفاه حال مسافرین و توریست در اطراف این شهر بنا شده‌است. دلیل آن هم این است که در منطقه شمال ایران شهرستان بابلسر که در آن زمان فریدون کنار بخشی از آن بوده بعد از شهر چالوس به دلیل شرایط منحصربه‌فرد ساحلی، انتخاب دوم توریست‌ها بوده‌است. نام قدیم این شهر فری‌کنار بوده‌است.[۳] هم اکنون این شهرستان به دو بخش مرکزی و دهفری تقسیم شده‌است. (قابل ذکر است که واژه کنار در زبان طبری برای دیوار حائل ساخته شده از ترکه درخت توت یا نی بکار می‌رود ولذا به کسانی از غریبه‌ها و مهاجرین که در کنار مناطق آباد سکنی می‌گزیدند کناری می‌گفتند)

جمعیت[ویرایش]

بنا بر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت شهر فریدونکنار ۳۶۱۹۲ نفر بوده‌است.[۴] زبان محلی مردم فریدونکنار زبان مازندرانی است.

روستاهای فریدونکنار[ویرایش]

منتخبی از روستاها و دهستان‌های شهرستان فریدونکنار: اسلام‌آباد، حسین‌آباد (اکثر ساکنین این روستا را مهاجرین کرد تشکیل می‌دهند)، ازباران (این روستا به دلیل تعداد زیاد رزمندگان و شهدا در جنگ ایران و عراق در سطح استان مشهور است)، شیر محله (به روایتی چون اهالی این روستا از مهاجرین شیراز بوده‌اند این روستا را شیراز محله نامیدند و بعدها به شیرمحله تغییر نام یافت و قول دیگری وجود دارد که چون اهالی این روستا از شجاعت و دلیری بالایی برخوردار بودند لذا محل سکونت آن‌ها را شیرمحله گفته‌اند در هر صورت این روستا از سابقه تاریخی بیشتری نسبت به روستاهای همجوار برخوردار است وبهترین دلیلش وجود قبرستانی است که در بین اهالی معروف به گنبد است بدون اینکه ظاهراً گنبدی در آن باشد اما بر طبق شنیده‌ها در اوایل انقلاب اسلامی ۵۷ عده‌ای مخفیانه آثار باستانی ارزشمندی از دل خاک این قبرستان استخراج کرده و بردند !در تأیید این امر همین بس که حتی امروزه به هنگام کندن قبور همچنان تکه‌های کوزه‌های شکسته قدیمی بطور چشمگیر از دل خاک دیده می‌شود. گویند این مکان یکی از پادگانهای نظامی حکومت علویان طبرستان به پایتختی آمل بوده‌است و قلعه دیده‌بانی آن‌ها هم در روستای سوته بوده که امروزه هنوز محلی به نام قلاع بن در اطراف سوته به این نام هست)، روستای مهلبان، روستای بزرگ بیشه محله (که از دو قسمت بالا محله و پایین محله تشکیل شده‌است که پایین محله به دلیل سکونت مهاجرینی از گیلان به گیلک محله نیز معروف است. مردمان این روستا از قدیم الایام خون‌گرم و دلیر بوده‌اند)، نوایی محله، کوچک بیشه محله، بنه کنار، بی نمد، منقارپی، جزین، کلاگر سرا، اسبوکلا کریم کلا، زاهد کلا کریم کلا، اوکسر کریم‌کلا، طوله سرا، روستای سوته، فرم، حیدرکلا، ملاکلا، کاردگر محله (کاردیرمحله:شواهدی ازاین روستا بجایمانده که حاکی از وجود (دیر) آتشکده زرتشتیان در این روستا می‌باشد و به همین مناسبت نام این روستا کاردیر محله نامیده می‌شد که بعدها بابه کاردگر محله تغییر نام یافت شاهد مثال این مدعا وجود افرادی درزمان ماست که هنوز در نام خانوادگی آن‌ها پسوند کاردیر از اجدادشان به آنهار سیده که منسوب به آن خاندانند)، بخش مرکزی.[۵] بخش مرکزی شامل سه محله کهن است به نامهای ۱)خرس محله ۲)میان محله ۳) وشکا محله (به معنی محله سر سبز ودارای مرتع)

شهرک‌های فریدونکنار[ویرایش]

فیروزآباد (اکثر ساکنین این منطقه که همجوار و چسبیده به بافت شهریست مهاجرین فیروزجایی (بندپی بابل) بوده که به همین دلیل فیروز آباد نامگذاری گردیده‌است)، فرزاد شهر، نسیم دریا، خزر شهر، دریاکنار، توحید، هادی، شهید رجایی و شهرک ایثارگران

اقتصاد شهری[ویرایش]

شهرستان فریدونکنار[۶] دارای یک بندر چند منظوره می‌باشد که این بندر متصل به شاهراهه (کریدور) آبی شمال ایران (جزیی از کریدور شمال جنوب) است، در حال حاضر این بندر بیشتر در بخش نفت و گاز فعال بوده و همچنین واردات ذرت و گندم از حوزه شمالی دریای مازندران و صادرات سیمان به آن منطقه از این بندر امکان‌پذیر گردیده و مسیری برای کشتی‌های روسی می‌باشد. بندر و گسترش فعالیت‌های آن یکی از استعدادهای بالقوه برای جذب نیروی کار در شهر است که به دلیل ضعف مدیریت شهری علی‌رغم گذشت زمان بسیار زیاد هنوز به صورت بالفعل در نیامده است. وجود امکانات و تأسیسات بندری و حمل و نقل و ترانزیت دریایی از مهمترین امتیازات فریدونکنار است. این شهر از سوی رییس‌جمهور به عنوان نقطه صفر مرزی شناخته شده‌است.

یکی دیگر از مزیت‌های عمده اقتصادی فریدونکنار کشت برنج و فروش وسیع برنج فریدونکنار در سطح کشور بوده، برنج طارم محلی فریدونکنار برندی مشهور، پرفروش و با کیفیت در سطح ایران می‌باشد، اکثر ساکنین این شهر به نوعی با فعالیت‌های مربوط به برنج و برنجکاری در ارتباط هستند و منافع سرشاری از برنج نصیب این شهر می‌شود. همچنین صید و فروش انواع ماهی‌های دریای مازندران بخصوص ماهی‌های آزاد، سفید، کفال، ازون برون و خاویار در فصل پاییز، زمستان و اوایل بهار (از اواسط مهر ماه تا اواسط فروردین ماه) دارای رونق بسیار بوده و بازار ماهی فریدونکنار به عنوان یکی از بزرگترین (به لحاظ حجم فروش ماهی) و یکی از معروف‌ترین بازارهای فروش ماهی استان مازندران شهرت دارد. شهرداری فریدونکنار</ref>

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

ساحل ماسه‌ای با امتداد بیش از ۱۰ کیلومتر.

زیستگاه بین‌المللی درنای سیبری، درایران تنها زیستگاه و در جهان جزو چهار زیستگاه درنای سیبری می‌باشد.

دامگاه پرندگان از باران و سوته.

پل تاریخی شهرستان فریدون‌کنار (که زمان ساخت آن به سالهای حکومت رضا شاه و توسط مهندسین آلمانی می‌باشد که شهر راه به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌کند).

  • زمین‌های شالیزاری
  • بازار بزرگ ماهی فروشان
  • بازار فصلی پرندگان وحشی
  • باغ پرندگان
  • پارک جنگلی زاهدکلا و سوته
  • پارک ساحلی لاله
  • پل میلاد
  • سقاخانهٔ تاریخی کریمکلا (اوکسر)
  • بازار هفتگی (شنبه بازار)
  • ساختمان قدیمی شهرداری و ساختمان فعلی شورای شهر
  • پارک جزیره
  • مراکز خرید

تالاب فریدونکنار[ویرایش]

تالاب فریدون‌کنار در جنوب شرقی شهر فریدونکنار قرار دارد با مجموعه متنوعی از گیاهان و جانوران آبزی، به یکی از غنی‌ترین اکوسیستم‌های تالابی شمال کشور تبدیل شده‌است. این تالاب ۵۴۰۰ هکتار وسعت دارد و زمستان هر سال حدود ۱۰۰ هزار پرنده مهاجر میزبان آن می‌شوند که بیشتر آن‌ها از انواع مرغابی و بقیه پرندگانی چون غاز وحشی، انواع قو، باکلان، پرلا، کشیم، حواصیل، مرغ سقا، قره‌غاز، شاهین و عقاب شاهی هستند. نادرترین موجود زنده ایران که تنها یک عدد از آن باقی مانده‌است، در این این تالاب زندگی می‌کند.

آخرین پرنده از جمعیت ایرانی گونهٔ به شدت در معرض انقراض درنای سیبری هر سال به تنهایی زمستان‌ها را در این تالاب می‌گذراند و اول بهار به خانه ییلاقیش در شمال روسیه پر می‌کشد. از هزاران درنایی که هر سال به فریدونکنار می‌آمدند تا سال ۸۱ فقط ۴ عدد باقی ماند. در سال ۸۳ روس‌ها دو جوجه درنا را به آن‌ها افزودند تا شاید جمعیت آن‌ها افزایش پیدا کند، ولی سال به سال تعداد آن‌ها کمتر شد و از سال ۸۶ فقط یک پرنده موفق شده از گلوله‌های شکارچیان جان به در ببرد و مهاجرت هر ساله خود از تالاب فریدونکنار به سیبری را تکرار کند.[۷]

سوغات[ویرایش]

انواع برنج مرغوب و معطر (بخصوص طارم محلی یا سنگه طارم که محصول خاص و سنتی این شهر می‌باشد و ارقام دیگر برنج نظیر هاشمی و دمسیاه). ماهی (کفال، کولی، کپور، سفید، اوزون برون و…)- خاویار ماهی اوزون برون یکی از محصولات این منطقه بوده که از مرغوبترین خاویارهای دنیاست که شهرت جهانی داشته و در این منطقه از دریای مازندران نیز صید می‌شود- میوه‌های مختلف فصلی (پرتقال، انار، نارنگی، ازگل، سیب، لیمو، انجیر و…)

منابع[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
  2. . پورتال وزارت کشور http://portal2.moi.ir/Portal/Home.+http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=acba9e9d-33d8-4823-88df-8b02d009eb2e. 
  3. سفرنامه شمال. چالز فرانسیس مکنزی. منصوره اتحادیه نظام مافی. نشر گستره. تهران. ۱۳۵۹
  4. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  5. http://www.sotehsabz.com/
  6. یک بندر چند منظوره
  7. جاذبه‌های تالاب فریدون‌کنار، درنای تنها محسن کاظم پور، روزنامه جام جم، ۲۶ مهر ۱۳۹۰