ذخیره‌گاه زیست‌کره حرا

جنگل‌های حَرّا ، جزیرهٔ قشم، ایران

کپه‌داغ

ارسباران

ارژن و پریشان

گنو

تنگ صیاد و سبزکوه

پارک گلستان

خورخوران

پارک ملی کویر

دریاچه ارومیه

میانکاله

توران

دنا

دریاچه هامون

ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره یونسکو در ایران

ذخیره‌گاه زیست‌کره حرّا بخشی از منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ حرّا در تالاب بین‌المللی خورخوران استان هرمزگان است که به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره شناخته شده است. مجموعه جنگل‌های درختان سرسبز ساحلی مانگرو یا حرا یکی از جنگل‌های پنجگانهٔ حرای استان هرمزگان (با وسعت ۸۶٬۵۸۱ هکتار) در شمال‌غرب جزیرهٔ قشم قرار دارد. این منطقه در حوالی جزیرهٔ قشم، بندرپل و بندر خمیر واقع است که با آبراهه‌های آن با پرندگان زیبا و طبیعت بکر وحشی‌اش، از منابع توریستی و نقاط دیدنی استان هرمزگان و جنوب ایران می‌باشد که هر ساله افراد زیادی را برای تماشا به سوی خود جلب می‌کند. این جنگلها بعنوان منطقهٔ تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار دارند و به دلیل اهمیت بین‌المللی آن به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره حرا شناخته می‌شود.

تاریخچه حفاظت

این منطقه در سال ۱۳۵۱ به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده حرا شناخته شد و در سال ۱۳۵۴ (۱۹۷۶ میلادی) به عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در ایران شناخته شد. و در سال ۱۳۵۵ نواحی بکر جنگل‌های مانگرو، گل زارها و نهرها در تنگه خوران (۱۰۰٫۰۰۰ هکتار) با عنوان تالاب مهم با ارزش بین‌المللی به ثبت کنوانسیون تالابها رسید.

توسعه جنگل های حرا

در طرح کاشت یک میلیارد درخت در ایران تصمیم شد تا تعداد زیادی درخت حرا کاشته شود. از سال ۸۲ تاكنون کاشت نهال در جنگل حرا به صورت دست كاشت در اين منطقه ايجاد شده است.رویداد کاشت بذر حرا ویژه مخاطب کودک و نوجوان در اسکله سهیلی قشم هرساله شهریورماه جهت ترویج حفاظت از جنگل‌های حرا ایران برگزار می‌شود تا ضمن یادآوری ارزش‌های طبیعی این ژئوسایت، نگرش نسل بعدی در این حوزه به سمت محافظت از این مواهب طبیعی هدایت شود.

این برنامه با عنوان چی چکا در زبان محلی یعنی روایت قصه و داستان، تلاشش بر این بود تا قصه تمام انسان‌های عاشق که از گذشته‌های دور تا کنون از این جنگل محافظت کرده‌اند؛ برای کودکان روایت شود.

در این برنامه کودکان و نوجوان بذرهای حرا که به زبان محلی کنگ می‌گویند را از روی درختان برداشت کرده و تسهیل‌گران در این فرایند کنار کودکان و نوجوانان، نحوه صحیح کاشت بذر در خاک گلدان را آموزش دادند و طی سه ماه از این گلدان‌ها مراقبت می‌کنند تا بذر تبدیل به نهال شود و قبل از نوروز کشت شود.

ویژگی‌ها

هسته مرکزی ذخیره‌گاه زیست‌کره حرّا بستر کم‌عمق بین نوار ساحلی سرزمینی و جزیره قشم قرار دارد و رسوب‌گذاری رودخانه‌ها در دلتای خود باعث شده است تا محیطی کم‌عمق به وجود آید و باعث استقرار مانگرو شود که با جزر و مد روزانه آب در خلیج فارس سازگار شده‌اند. طول ذخیره‌گاه حدود ۱۵۰ کیلومتر است و مسافتی بیش از ۸۵۰۰۰ هکتار دارد که بیش از ۶۳۰۰ هکتار آن را جنگل‌های حرّا تشکیل می‌دهد.

اقلیم

نزدیک‌ترین ایستگاه هواشناسی سینوپتیک به ذخیره‌گاه زیست‌کره حرّا، ایستگاه بندرعباس است که در ساحل خلیج فارس قرار دارد. این ذخیره‌گاه دارای آب و هوای گرم و مرطوب است و در روش طبقه‌بندی اقلیمی «آمبرژه» در طبقه بیابانی گرم شدید قرار دارد. میانگین طولانی مدت بارش سالانه در بندر عباس ۱۴۶ میلیمتر و دمای متوسط سالانه آن ۲۷٫۲ درجه سانتیگراد است. بیشترین مقدار بارش در ماه‌های دی و بهمن و تابستان فصلی خشک است.

در این ذخیره‌گاه، رطوبت نسبی هوا زیاد است به‌طوری‌که متوسط سالانه آن بیش از ۶۵ درصد محاسبه شده که بین ۶۰ تا ۶۸ درصد در ماه‌های مختلف سال نوسان دارد. جریان بادهای منطقه به‌طور عمده دارای جهت شمال غربی – جنوب شرقی و فصل وزش آن‌ها زمستان است و بادهای محلی نیز با شدت کمتر وجود دارند.

سایر جنگل‌های حرای استان هرمزگان

مقالهٔ اصلی: جنگل‌های حرای استان هرمزگان

• حرای تیاب و میناب (۷۸٬۰۹۹ هکتار)
• حرای گابریک و جاسک (۳۴٬۵۹۶ هکتار)
• حرای رود گز (۲۷٬۰۴۶ هکتار)
• حرای خوران (۲٬۵۱۸ هکتار)

نگارخانه

• 
• 

منابع

• زنده دل، دستیاران، حسن. (مجموعه کتاب‌های راهنمای جامع ایرانگردی استان هرمزکان) ج۱. چاپ وانتشار سال ۱۹۹۸ میلادی.

پیوند به بیرون

• Events Magazine article on Qeshm Island
• Fotopages.com page on Hara Forest
• Discussion of Hara Forest on Minâb website
• تصویر نقشه ذخیره گاه زیست کره حرا سایت سازمان حفاظت محیط زیست