علم‌کوه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۲۲′۳۹″ شمالی ۵۰°۵۷′۵۷″ شرقی / ۳۶.۳۷۷۵۰° شمالی ۵۰.۹۶۵۸۳° شرقی / 36.37750; 50.96583

علم‌کوه
AlamKooh.jpg
ارتفاع ۴۸۵۰ متر
مکان
مکان منطقه تخت سلیمان در استان مازندران
رشته‌کوه البرز
کوهنوردی
نخستین صعود ۱۹۳۳ (میلادی)، به وسیله داگلاس بوسک از بریتانیا

علم‌کوه نام کوهی با ارتفاع قله ۴۸۵۰ متر است که در منطقهٔ تخت سلیمان در استان مازندران واقع شده‌است. قلّهٔ علم کوه پس از دماوند دوّمین قلهٔ مرتفع ایران به شمار می‌رود. بیشتر شهرت این قله به خاطر دیواره‌ایست که در دامنهٔ شمالی آن واقع است و دارای فنّی‌ترین و سخت‌ترین مسیرهای سنگ‌نوردی و دیواره‌نوردی در ایران است. این دیواره در ایران، جایگاهی مانند کی۲ در جهان را داراست.

مسیرهای صعود[ویرایش]

با توجه به ارتباط علم کوه با کوه‌های اطراف و وجود دیواره و گرده، برای رسیدن به آن راه‌های بسیاری وجود دارد. مسیرهای رایج صعود به علم کوه را می‌توان به دو مسیر کوهپیمایی جنوبی، یک مسیر کوهنوردی شمالی و یک مسیر دیواره‌نوردی تقسیم‌بندی کرد. [۱]

  • مسیر جبهه جنوبی؛ مسیر کوهپیمایی که از رودبارک آغاز می‌شود و با گذز از ونداربن، تنگ گلو و حصار چال از سمت جنوبی به قله علم‌کوه می‌رسد، ساده‌ترین مسیر صعود به قله است. که معمولاً با شبمانی در دشت حصارچال همراه است. [۲]
  • مسیر جبهه شمالی؛ مسیر کوهپیمایی شمالی هم از رودبارک آغاز می‌شود و با گذز از ونداربن، جانپناه سرچال، علمچال و گردنه سیاسنگ از سمت شرق به قله علم‌کوه می‌رسد. این مسیر به عنوان یکی از سخت‌ترین مسیرهای کوهپیمایی در ایران محسوب می‌شود و غالباً با یک شبمانی در جانپناه سرچال همراه است. [۳]
  • مسیر گرده آلمان‌ها؛ مسیر کوهنوردی که از رودبارک آغاز می‌شود و با گذز از ونداربن، جانپناه سرچال، علمچال و گرده آلمان‌ها دقیقاً از سمت شمال به قله علم‌کوه می‌رسد. این مسیر از لحاظ زمانی کوتاه‌تر از مسیر سیاسنگ است ولی نیازمند ابزار فنی می‌باشد و مانند آن، غالباً با یک شبمانی در جانپناه سرچال همراه است. [۴]
  • مسیر دیواره شمالی؛ مسیر دیواره‌نوردی هم از رودبارک آغاز می‌شود و با گذز از ونداربن، جانپناه سرچال، علم‌چال و دیواره شمالی به قله می‌رسد که با توجه به تعدد مسیرهای دیواره علم صعود متفاوتی خواهد بود. [۵]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

علم‌کوه در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر کلاردشت و در استان مازندران قرار گرفته‌است.[۶] کلاردشت نزدیک‌ترین شهر استان مازندران به این منطقه و پراچان و طالقان نزدیکترین شهرها در استان البرز به علم‌کوه هستند. از جبههٔ شمالی این کوه مشرف به کلاردشت و در جبهه جنوبی نیز این کوه مشرف به طالقان است.

نقشهٔ البرز مرکزی قله‌ها: ۱ علم‌کوه
     -۲۵ متر تا ۵۰۰ متر     ۵۰۰ متر تا ۱۵۰۰ متر     ۱۵۰۰ متر تا ۲۵۰۰ متر     ۲۵۰۰ متر تا ۳۵۰۰ متر     ۳۵۰۰ متر تا ۴۵۰۰ متر     ۴۵۰۰ متر تا ۵۶۷۱ متر
۲ آزادکوه ۳ دماوند
۴ دوبرار ۵ دوخواهران
۶ قلعه‌گردن ۷ گرگ
۸ خلنو ۹ مهرچال
۱۰ میشینه‌مرگ ۱۱ ناز
۱۲ شاه البرز ۱۳ سیالان
۱۴ توچال ۱۵ وروشت
۱۶ پهنه‌حصار
رودها: ۰
۱ الموت ۲ چالوس
۳ دوهزار ۴ هَراز
۵ جاجرود ۶ کرج
۷ کجور ۸ لار
۹ نور ۱۰ سرداب
۱۱ سه‌هزار ۱۲ شاهرود
شهرها: ۱ آمل
۲ چالوس ۳ کرج
سایر: D دیزین
E امامزاده هاشم K تونل کندوان
* سد لتیان ** سد لار


دیوارهٔ علم‌کوه[ویرایش]

نمایی از علم کوه

در جبههٔ شمالی این قله، دیواره‌ای به طول ۶۵۰ متر وجود دارد که یکی از زیباترین و مشکل‌ترین دیواره‌های دنیا به شمار می‌رود. منطقهٔ علم کوه دارای ۴۷ قلّهٔ بالای ۴۰۰۰متر است.

جبههٔ شمال-شمال شرقی قلهٔ علم کوه از یک دیوارهٔ تقریباً ۵۵۰ متری گرانیتی تشکیل شده. اگر جایی ارتفاع ۸۰۰ متر برای این دیواره ذکر شده، اشتباه نیست چرا که یخچال علم چال به ارتفاع تقریبی - میانگین ۴۰۵۰ متر در پای این دیواره با شیب نسبتاً تندی به آن رسیده‌است. و ارتفاع تقریبی ۸۰۰ متر که بعضاً در منابع ذکر شده با احتساب این قسمت می‌باشد.

جنس این دیواره از نوع گرانیت متخلخل و به رنگ حنایی روشن است. از دیر باز قلهٔ علم کوه و دیوارهٔ آن مورد توجه کوهنوردان بوده‌است. نه تنها کوهنوردان ایرانی، بلکه کوهنوردان آلمانی، فرانسوی، انگلیسی، ایتالیایی و... نیز بر روی مسیرهای متعدد این دیواره صعود انجام داده‌اند. مسیر گردهٔ آلمان‌ها-فرانسوی‌ها از اولین مسیرهای گشوده شده روی گرده این دیواره می‌باشد.

از مسیرهای روی دیوارهٔ اصلی می‌توان به مسیرهای زیر اشاره کرد:

هاری روست فرانسوی‌ها ۴۸ لهستانی‌ها ۵۰ لهستانی‌ها ۵۲ لهستانی‌ها همدانی‌ها آرش کرمانشاهی‌ها ایتالیایی‌ها قزوینی‌ها تبریزی‌ها کرجی‌ها اراکی‌ها(این مسیر به علت فرود از بالای دیواره و رولکوبی زیاد مورد انتقاد دیواره‌نوردان ایرانی واقع شده)

پرافتخارترین صعودها[ویرایش]

Myalamkooh.jpg

سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰ را می‌توان اوج تحول دیواره‌نوردی ایران نامید. در این سال‌ها بود که افرادی چون حسین طالبی مقدم و دیگر کوهنوردان همدانی توانستند رکوردهای صعود دیواره را به طرز بسیار چشمگیری پایین آورده و نهایتاً رکورد عجیب و دست نیافتنی ۳ مسیر در یک روز را به یادگار بگذارند. از دیگر شاهکارهای صعود این دیواره، بازکردن مسیر همدانی‌ها ۶۷ در ۶ ساعت توسط حسین طالبی مقدم و صعود سلوی بدون طناب سید حسین خوش چشم در سال ۶۹ از مسیر فرانسوی‌ها با زمان ۴ ساعت و ۲۵ دقیقه اشاره کرد[۷][۸]. همچنین صعود سلوی حسن نجاریان در سال ۱۳۷۳ از مسیر هاری روست در نوع خود شاهکاری به حساب می‌آید.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. صفحه قله علم کوه در جلودار
  2. صفحه قله علم کوه در جلودار
  3. صفحه قله علم کوه در جلودار
  4. صفحه قله علم کوه در جلودار
  5. صفحه قله علم کوه در جلودار
  6. «اثر طبیعی و ملی علم کوه». بیابان‌ها و کویرهای ایران. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۹. 
  7. باشگاه کوهنوردان آرش
  8. روزشمار تاریخ کوهنوردی و غارنوردی ایران مولف: داود محمدی فر

پیوند به بیرون[ویرایش]