چشمه گراب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

چشمه گراب در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب مشهد و در مسیر جاده قدیم مشهد به نیشابور و به‌طور دقیق تر به فاصله یک کیلومتری از جنوب این جاده واقع شده‌است.[۱] در واقع امر چشمه گراب متشکل از چندین چشمه با فواصل تقریبی ۵۰۰ متر از یکدیگر می‌باشد، که اغلب دارای دهانه‌های مخروطی و مرتفع تر از سطح زمین می‌باشند. مظهر اصلی چشمه گراب که بر روی تپه مخروطی شکلی به ارتفاع متوسط ۳۰ متر واقع است و به نظر می‌رسد، که سطح پیزومتری آن نیز حدود ۱۰ متر بالاتر از سطح دشت و اراضی منتهی به کالشور می‌باشد.[۲]

این چشمه دارای آب معدنی با خواص درمانی فراوان می‌باشند. آب این چشمه از دسته آب‌های کلروره سدیک آهن‌دار و هیپوترمال با باقی‌مانده خشک زیاد و اسیدیته زیاد می‌باشد. وجود املاح کلر و سولفات فراوان و نیز ترکیبات به حد اشباع در آب نشان‌دهنده ارتباط آب با منابع غنی زیرزمینی از این مواد می‌باشد. این نوع ترکیبات بیش‌تر در زمین‌های دوره تریاس در دریاها باقی مانده‌اند. این نوع آب‌ها افزاینده ادرار (مُدِر)اند، و در نتیجه به دفع مواد زاید کمک می‌کنند. ازدیاد ترشحات بزاق، معده، صفرا و پانکراس (لوزالمعده) از دیگر خاصیت‌های درمانی این آب‌ها است. هم‌چنین این آب‌ها در درمان بیماری‌های مفصلی سودمندند.[۳]

مردم محل از آب این چشمه به عنوان دارو و برای التیام زخم‌های سطحی استفاده می‌کنند. توپونیم گراب واژه‌ای فارسی است که مرکب از دو جزء «گر» و «آب» می‌باشد. در لغت‌نامه دهخدا برای معنای واژه گَر(gar) بیماری کچلی آمده‌است. در عربی بدان جرب و در ترکی هم به آن قوتور می‌گویند. واژه آب (ãb) نیز در غالب موارد به همین معنی متداول در فارسی امروزی است. در گستره سرزمینی ایران واژه گراب (معادل انگلیسی Mange Water) عموماً اشاره‌ای به چشمه‌ها یا چاه‌های آب معدنی گوگرد دار می‌باشد. از نظر زمین‌شناسی طبق بررسی‌های انجام شده به نظر می‌رسد که مجموعه چشمه‌های تراورتن ساز منطقه گراب در مجاورت گسل سنگ بست- شاندیز و در بخش جنوبی آن قرار می‌گیرد. این موضوع البته نشان دهنده این است که منطقه دنباله طبیعی رون بینالود نیز به‌شمار می‌رود.[۲]

یکی از زیباترین نقاط این منطقه قله‌ای می‌باشد شبیه به قله‌های آتش فشانی سر از زمین بیرون آورده‌است. ارتفاع این قله کوچک از سطح زمین همان منطقه شاید به ۷۰ متر برسد. زمانی که به بالای این قله می‌رسید. دهانه آتش فشانی را مشاهده می‌کنید که از نوک قله تا روی سطح آب ارتفاعی حدود ۸ متر دارد و باقی فضای آن را آب پر کرده‌است که البته عمق آب نیز ۶ متر می‌باشد. احتمال می‌رود که این حوضچه آبی به تونلی آبی راه داشته باشد.[۴] این چشمه از جمله چشمه‌های آب گرم اطراف مشهد است.بعد از آب گرم کلات بیشترین نگاه‌ها به این چشمه است. باید دقت داشت که آب این چشمه در فصولی همچون پاییز آنچنان گرم نیست اما خواص معدنی خود را همچنان دربر دارد.[۵]

منابع[ویرایش]

  1. «راهنمای گردشگری مشهد». بازبینی‌شده در ۲۲/۰۱/۲۰۱۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «تبیان». بازبینی‌شده در ۲۲/۰۱/۲۰۱۲. 
  3. «VISTA online classifiec service». بازبینی‌شده در ۲۲/۰۱/۲۰۱۲. 
  4. «HAMTANAB». بازبینی‌شده در ۲۲/۰۱/۲۰۱۲. 
  5. «نشاط آوران». بازبینی‌شده در ۱۹/۱۱/۲۰۱۴.