شیرگاه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیرگاه
Istgae-shirgha-bahn.jpg
کشور  ایران
استان مازندران
شهرستان سوادکوه شمالی
بخش مرکزی
مردم
جمعیت ۹۵۴۶ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲۳۸ متر
اطلاعات شهری
شهردار مجید احمدی
وبگاه وب‌گاه رسمی

شیرگاه مرکز شهرستان سوادکوه شمالی در استان مازندران است که از جنوب به شهرستان سوادکوه و از شمال به شهرستان قائم شهر راه دارد. این شهر همچنین از سمت شرق به شهرستان ساری و از سمت غرب به شهرستان بابل راه دارد.

نام[ویرایش]

برخی نام پیشین شیرگاه را خارخون دانسته‌اند ولی بر پایهٔ اطلاعات جلد سوم فرهنگ جغرافیایی ایران خارخون نام پیشین روستای زیولا در منطقه شیرگاه بوده‌است.[۱]


موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شیرگاه مرکز شهرستان سوادکوه شمالی است.

یکی از جاده‌های ارتباطی تهران- شمال، معروف به جاده فیروزکوه، و راه آهن تهران- شمال، که بخشی از راه‌آهن سراسری ایران است، از این شهر می‌گذرد. ۲۵ کیلومتر از قائمشهر و ۲۰ کیلومتر از زیراب فاصله دارد

شیرگاه از همه جهت جز شمال به‌وسیله رشته کوههای البرز مرکزی احاطه گشته‌است. از غرب توسط کوه تِرز، از شرق به‌وسیله کوه وِرزک واز جنوب با کوههای ساره سر و شاه کوه محاصره شده‌است.

شیرگاه محل تلاقی دو رود است. یکی رود تالار که از منطقه آلاشت و گردنه‌های دوگل سرچشمه می‌گیرد و دیگری رود کسلیان است. کسلیان در بیشتر مواقع سال آبی روشن و زلال دارد (تنها در زمان بارندگی‌های شدید آب آن کمی گل آلود می‌شود) ولی تالار در بیشتر مواقع سال گل آلود است. به دلیل وجود این دو رود و هم چنین وجود دره‌هایی نسبتاً کم عمق، شیرگاه دارای پل‌های متعددی است که به همین دلیل آنراشهر پل‌ها لقب داده‌اند.

پل شاپور شیرگاه

تعدادی از پل‌های شیرگاه تاریخی اند؛ مانند:

  • پل دختر (چالی)
  • پل تاریخی شاه‌عباسی آبدنگسر (آبدنگسر، بین قائم‌شهر و شیرگاه)
  • پل شاه‌عباسی: این پل در دوران سلطنت پادشاهان صفوی و در مسیر باستانی موسوم به راه شاه‌عباسی با آجر و ساروج و گچ بر روی رود کسلیان یا روشن تلار بنا گردید. طول آن ۵۷ متر و عرض آن بدون احتساب جان پناه پنج متر می‌باشد. پل شیرگاه دو دهنه دارد که دهنه شمالی آن از دهنه جنوبی بزرگ‌تر است.
  • پل شاپور: این پل بر روی رودخانه اوتجون در اراضی چای باغ و ۵۰ متری جانب شرقی جاده شیرگاه به قائم شهر واقع شده و احتمالاً مربوط به دوران قاجار می‌باشد.

برخی دیگر از پلها در همین سده ساخته شدند؛ مانند:

  • پل‌های جاده تهران–شمال در سرتپه و کنار پل شاپور.

تاریخ شیرگاه[ویرایش]

در دوره صفوی جاده شوسه شاه‌عباسی از این شهر عبور می‌کرد. پل‌هایی که امروز می‌بینیم یادگارانی از آن دوران‌اند که در زمان خود از پل‌های مهم وبزرگ به شمار می‌رفتند.

نیروهای ارتش شوروی در جریان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم در منطقه‌ای که به نام آنها (روس آباد) نام گرفت در نزدیکی کلیج خیل امروز (یکی از روستاهای نزدیک شیرگاه) ساکن شدند. مردم شیرگاه ایام حضور شوروی هارا شوروی سال می‌گویند.

شیرگاه در آبان ۱۳۴۱ نام شهر را به خود اختصاص داد.

گردشگری[ویرایش]

شیرگاه و اطراف آن مناطق مورد توجه گردشگران دارد.

  • آبشار شیرگاه، در نزدیکی تونل بین جادهٔ زیراب- شیرگاه
  • چشم اندازها نگلی لفور در فصل بهار
  • زمین‌های کشاورزی برج وباغ‌های مرکبات
  • ویلاهای زیبا در نوآباد کلیج خیل
  • رودخانه کسلاین در نارنج بُن
  • جنگل اندرگلی
  • سد سنبل رود
  • پل‌های تاریخی
  • آب و هوایی ملایم وخنک در بهار و تابستان
  • شنا در رودخانه کسلیان

صنعت[ویرایش]

  • کارخانه اشباع تراورس شیرگاه که در سال ۱۳۱۱ خورشیدی تأسیس شد ولی اکنون به دلیل استفاده بسیار کم از الوار چوبی تراورس برای ریل راه آهن فعالیت محدودی دارد. این کارخانه اولین و از سال ۱۳۱۱ تا ۱۳۷۰ تنها کارخانه تولید تراورس در ایران بوده‌است. کارخانه دیگری که در قزوین افتتاح شده بود که چوب را فقط اندود می‌کرد و آنرا نمی‌پخت.
  • اولین شرکت بسته بندی تخم مرغ در استان مازندران در شهر شیرگاه به بهره‌برداری رسید. و نام محصول آن مرغنه می‌باشد که در زبان مازندرانی به معنی تخم مرغ می‌باشد.
  • شهرک صنعتی بشل
  • کارخانه چوب نئوپان سازی در چالی
  • کارخانهٔ پیچ کوبان در سرتپه


پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ زیوُلا، بازدید: ۹ اکتبر ۲۰۰۸.